Tôi đã theo dõi cộng đồng speedrun Super Mario 64 suốt nhiều năm, và một bài viết trên GamesRadar đã lột tả rất đúng mọi chuyện đã trở nên điên rồ đến mức nào. Runner Suigi hiện giữ kỷ lục thế giới ở cả năm hạng mục chính của trò chơi. Đầu năm nay, anh ấy còn treo một khoản tiền thưởng gây quỹ cộng đồng, nay đã lên tới hơn 11.000 USD, gần như van nài bất kỳ ai hãy đánh bại một trong những thành tích của mình. Vấn đề là gì? Chưa ai làm được.
Đó không phải là nói quá. Kể từ ngày 17 tháng 11 năm 2024, ngoài Suigi ra chưa ai giữ một kỷ lục lớn nào của Super Mario 64. Cộng đồng này bị tuyên bố là 'đã chết' khi anh ấy càn quét cả năm hạng mục. Khác với những tuyên bố tương tự về các trò chơi khác, lần này về cơ bản nó đã đúng.
Đến nay, người duy nhất đứng ra nhận thử thách lại chính là Suigi, và hiển nhiên anh ấy không thể tự nhận tiền của mình. Anh ấy vừa phá kỷ lục 120 Star của chính mình thêm một lần nữa với thời gian 1:35:25. Đáng sợ nhất là anh ấy đã chết giữa chừng ở Tick Tock Clock mà vẫn cải thiện thời gian thêm ba giây. Một lượt chạy 1:34 rõ ràng là hoàn toàn khả thi.
Là người cày speedrun cho vui, tôi thấy chuyện này vừa truyền cảm hứng vừa hơi đáng sợ. Giỏi là một chuyện; bỏ xa mọi người đến mức tự treo thưởng cho chính mình lại là chuyện khác. Nếu còn ai muốn giành lấy vương miện đó, tốt nhất họ nên ra tay sớm.
DTF vừa đăng câu chuyện về Yan Kotikov, người đầu tiên trên thế giới đạt kỷ lục speedrun «Smuta». Thành tích cuối cùng của anh là 4 giờ 58 phút 3 giây. Theo lời anh, ý tưởng đến một cách tình cờ: anh thấy trên Speedrun.com rằng hạng mục này còn trống và không có đối thủ nào.
Tác giả mô tả speedrun như một bài kiểm tra sức bền. Cần quản lý thời gian, tối ưu lộ trình và kiên nhẫn. Anh đã thuộc lòng đường đi của các NPC trong nhiệm vụ lén lút và vị trí của bầy sói trong rừng. Anh còn nêu một rủi ro riêng: khoảnh khắc nhân vật rơi xuyên xuống đất hoặc bị mắc kẹt trong cú rơi vô tận. Phần lén lút và vô số lần thử thất bại là thứ khiến anh vất vả nhất.
Nhận xét thú vị nhất là thế này: game bị chỉ trích nhiều vì các vấn đề kỹ thuật, nên Yan đã cố tình phá nó để tìm ra một lỗi (glitch) hữu ích hoặc cách xuyên tường. Nhưng anh gần như không tìm thấy lỗi nào; game chạy ổn định đúng ở chỗ anh muốn phá nó. Các lỗi thông thường của engine cũng không tác dụng, nên anh đã vượt qua một cách trung thực. Anh nhấn mạnh rằng mình không phải chuyên gia về glitch.
Anh tự thiết kế trang game trên Speedrun.com và thừa nhận nó đẹp, nhưng có lẽ chỉ mình anh quan tâm. Ngoài ra còn có một phiên bản thô hơn của lượt chạy dài 9 giờ, mà anh cho rằng chỉ hợp với người thích tự hành hạ mình. Tôi thích sự tự giễu trong bài viết và cách tiếp cận của nó: đôi khi kỷ lục chỉ là một hạng mục trống cộng với rất nhiều sự bướng bỉnh.
Numerama kể về phát hiện của một speedrunner tên apel, một trụ cột của cộng đồng Tomb Raider nhưng cũng hoạt động trong Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty. Trong một video đăng trên YouTube ngày 26 tháng 9, anh trình bày một lỗi có tên «Olga Skip», cho phép bỏ qua trận đấu đầu tiên của trò chơi, điều chưa từng có trong 25 năm lịch sử của game.
Bối cảnh là: trong đoạn mở đầu trên Tanker, người chơi phải đối đầu với Olga Gurlukovich rồi nhặt khẩu USP của cô. Vũ khí này có thể phá hủy từ xa các cảm biến nối với chất nổ trong một hành lang bẫy, điều mà súng gây mê của Snake không làm được. Không có nó thì không thể đi qua.
Mẹo của apel là kích nổ chất nổ mà sau đó game không tái kích hoạt chúng. Anh đặt một lính canh đang ngủ ở lối vào hành lang; khi lính canh thức dậy, nó sẽ kích hoạt quả bom. Cùng lúc đó, apel lăn Snake đến một điểm đi qua để game ghi nhận vụ nổ. Sau khi nhấn «Tiếp tục», game coi như bom đã nổ. Snake khi đó có thể đi qua, miễn là vào phòng máy bằng cánh cửa đó.
Game phát hành năm 2001 trên PlayStation 2 và đã được mổ xẻ suốt một phần tư thế kỷ; thời gian hoàn thành khoảng một giờ mười lăm phút tùy hạng mục. Nếu không có trận đấu với Olga, các thành tích này sẽ được cải thiện trong những tuần tới. Tôi thấy cảm động khi một game được nghiên cứu kỹ như vậy vẫn có thể giấu một bí mật như thế.
Awesome Games Done Quick 2026 đã kết thúc sau bảy ngày marathon, gây quỹ cho Prevent Cancer Foundation. Vida Extra đã tổng hợp mười ba lượt chạy cho thấy vì sao sự kiện này luôn gây bất ngờ mỗi năm. Dưới đây là những lượt khiến tôi chú ý nhất.
Donkey Kong Bananza được V0oid hoàn thành trong 1:11:06, tận dụng khả năng di chuyển của nhân vật chính và phá hủy các màn chơi. Silent Hill f được hoàn thành trong 1:39:51 ở độ khó Khó, còn Hollow Knight: Silksong, thứ mà nhiều người chơi cho là kéo dài vô tận, được Ceen hoàn thành trong 54:55. Trong Clair Obscur: Expedition 33, hai runner thi đấu ở độ khó Chuyên gia mà không bỏ qua màn nào, thời gian khoảng 2:04:31.
Rồi còn có những thử thách với điều kiện kỳ lạ. Super Mario World được chơi bằng tay cầm một tay (11:58), một lượt chạy bản làm lại Resident Evil 2 chỉ dùng con dao và một cây guitar của Rock Band làm tay cầm (55:08), còn Majora's Mask được hoàn thành khi bịt mắt trong 52:20. Trong Pokémon Emerald, người chơi chỉ được dùng một Pokémon do khán giả chọn qua quyên góp, trong đó có Magikarp, Unown và Shuckle (3:12:18).
Yêu thích nhất của tôi là lượt chạy tiếp sức Super Mario 64: khoảng 70 người, mỗi người lấy một ngôi sao cho đến khi đánh bại Bowser, một số người bịt mắt, hoàn thành trong 1:55:53. Bài báo kết luận rằng tất cả những điều này pha trộn kỷ lục, thử thách bất khả thi và hài hước, và tôi hoàn toàn đồng ý.
Trước thềm gamescom 2026, sự kiện game lớn nhất thế giới diễn ra tại Cologne, Đức từ ngày 26 đến 30 tháng 8, AUTOMATON đã tổng hợp các buổi phát trực tiếp có thể xem từ Nhật Bản. Là người yêu thích RTA, điều khiến tôi chú ý là “gamescom GDQ”: sự kiện speedrun Games Done Quick năm nay được tổ chức lần đầu tiên ngay trong gamescom.
Các buổi phát sóng sẽ diễn ra trên kênh YouTube và Twitch chính thức của GDQ, mỗi ngày từ 0 giờ (giờ Nhật) ngày 29 tháng 8 đến 10 giờ sáng ngày 31 tháng 8. Danh sách gồm Super Mario 64, Mario Kart DS, Resident Evil đầu tiên và Portal 2. Bài viết khuyên nên xem lịch chi tiết trên trang chính thức của gamescom.
Ngoài ra, “gamescom awesome indies show” do IGN tổ chức cũng ra mắt lần đầu năm nay, với chương trình chuyên về game indie khoảng 60 đến 75 phút vào ngày 27 tháng 8. Bài viết cũng nhắc đến cuộc thi cosplay thường niên, Future Games Show và buổi phát sóng gian hàng Xbox của Microsoft.
Theo bài viết, khu trưng bày của gamescom lần đầu tiên kín chỗ chỉ nhờ đăng ký trước, và sự kiện được dự đoán sẽ là lớn nhất từ trước đến nay. Dù không thể đến tận nơi, tôi vẫn biết ơn vì có thể xem sự kiện RTA trực tiếp.
Theo thông tin được đưa tin, Nukie đã hoàn thành một RTA liền mạch, trong đó cả bảy game Zelda 3D, từ Ocarina of Time đến Tears of the Kingdom, đều được phá ở mức 100%. Đây là thử thách siêu phàm: khoảng 90 giờ chơi không ngủ.
Nukie từ lâu đã nổi tiếng với hạng mục 100% của các game Zelda 3D. Tháng 1 năm 2023, anh đã phá liên tiếp sáu tựa đầu tiên, đến Breath of the Wild, trong 56 giờ 8 phút. Lần này, Tears of the Kingdom được thêm vào để hoàn thành cả loạt. Lần thử bắt đầu với Ocarina of Time vào ngày 19 tháng 12 và đạt 100% sau khoảng bốn giờ. Majora's Mask được phá ở mốc 9 giờ 18 phút.
Sau đó, anh đổi thứ tự chơi và chuyển sang Tears of the Kingdom, nơi phải thu thập hơn 130 bộ giáp độc đáo, rất nhiều nhiệm vụ phụ và số lượng khổng lồ hạt Korok; đạt 100% ở mốc 42 giờ 21 phút. Tiếp theo là Skyward Sword ở 51 giờ 21 phút, The Wind Waker ở 58 giờ 43 phút và Twilight Princess ở 66 giờ 5 phút.
Tựa cuối cùng, Breath of the Wild, được chơi trên Switch 2. Thay vì dùng lỗi di chuyển trên không nhanh «BLSS» của phiên bản cũ, người chơi dùng nhiều «bom gió», kết hợp chế độ tập trung của cung với vụ nổ bom. Sau hơn 20 giờ thu thập những «ký ức ảnh» cuối cùng, toàn bộ các tựa đạt 100% ở mốc 88 giờ 54 phút kể từ khi bắt đầu. Chỉ riêng con số đã đủ choáng ngợp, và thành thật mà nói, tôi rất khâm phục.
Bản chuyển thể Pokémon FireRed, phát hành nhân kỷ niệm 30 năm của series, đã cho các người chơi speedrun một mục tiêu mới để theo đuổi, và một bài trên Kotaku kể rằng phát hiện này hoàn toàn tình cờ. Tay chơi người Thụy Sĩ iamClemi đang ở phòng thí nghiệm của Giáo sư Oak, muốn lấy một con Charmander có chỉ số tốt thì bấm nút L, nút này lớn hơn trên Switch so với Game Boy Advance. Việc đó mở menu trợ giúp, và anh ấy nhận thấy thiếu âm thanh thường phát khi nhặt Poké Ball.
Lúc đó nó không tiết kiệm được thời gian, nhưng anh ấy tiếp tục tìm hiểu. Mở menu trợ giúp sẽ hủy nhiều tín hiệu âm thanh trong game. Khi nhặt vật phẩm hoặc hồi phục ở Trung tâm Pokémon, nhân vật đứng im lặng như để tưởng nhớ những đoạn nhạc đã mất. Nhưng khi bắt một Pokémon hoang dã, khoảng dừng thường lệ cho đoạn nhạc chúc mừng bị bỏ qua hoàn toàn, và người chơi được đưa thẳng đến trang Pokédex.
Tay chơi Gunnermaniac nói đây là cách tiết kiệm thời gian lớn nhất được tìm thấy trong các game Pokémon trên Game Boy kể từ khi thao tác RNG được phát hiện gần một thập kỷ trước. Mẹo này tiết kiệm 2,68 giây cho mỗi Pokémon bắt được. Nghe thì ít, nhưng cộng dồn lại ở các hạng mục bắt nhiều. Gunnermaniac giữ kỷ lục Elite 4 Round 2, một thử thách hậu truyện đòi hỏi bắt ít nhất 60 Pokémon khác nhau, và anh thừa nhận phát hiện này đe dọa kỷ lục của chính mình.
Tôi thích câu chuyện này vì nó cho thấy một nền tảng mới có thể mở lại những bảng xếp hạng tưởng đã ngã ngũ. Một nút vai lớn hơn trên phần cứng mới, một menu bất ngờ, và đột nhiên những lộ trình cũ lại thành chuyện để bàn cãi.
John Walker của Kotaku đưa tin về một video mới của Kosmic, cựu kỷ lục gia thế giới của Super Mario Bros., về câu hỏi mà các speedrunner từ lâu coi như trò đùa: liệu trò chơi có thể được chơi hoàn hảo không? Câu trả lời dường như là chúng ta đang rất gần.
Kỷ lục hiện tại là 4:54.365, do LeKukie lập vào ngày 2 tháng 6 năm nay. Anh ấy đã phá kỷ lục cũ từ tháng 8 năm 2025 là 1,5 giây, và chỉ còn cách một lượt chơi hoàn hảo về lý thuyết 100 mili giây. Điều làm câu chuyện này hay là cách anh ấy đi đến đó. LeKukie, người Brazil, bắt đầu vào năm 2019 bằng trình giả lập PS2 và một tay cầm bị trễ vì không có nhiều tiền. Năm 2022, anh lập kỷ lục Lost Levels trên một chiếc NES, nhưng kỷ lục bị hủy vì việc thay linh kiện đã làm máy chạy chậm đi một chút. Sau đó, các thành viên cộng đồng đã tặng anh một chiếc NES chính hãng và thiết bị ghi hình.
Còn nhiều trắc trở khác: anh làm mòn tay cầm sau khi bằng kỷ lục, và tay cầm thay thế chỉ đến vào cuối năm 2025. Tháng 5 năm 2026, anh hoàn thành một lượt chơi hoàn hảo đến màn 8-4 nhưng chết trong dung nham. Vài ngày sau, anh thực hiện màn 8-4 hoàn hảo và cắt nửa giây khỏi thành tích cá nhân.
Theo tính toán của Kosmic, trong màn 8-4 chỉ còn sáu khung hình có thể giành được, nếu mọi thứ trước đó đều hoàn hảo, và các tay chơi khác đã thực hiện màn 8-4 hoàn hảo hàng trăm lần khi luyện tập. Những động tác khó nhất đòi hỏi Mario đổi hướng mỗi khung hình. Các tay chơi từng chuyển sang bàn phím để làm việc đó, nhưng kỹ thuật dùng tay cầm, bao gồm góc cầm tay cầm khác thường của LeKukie và các thao tác gạt nhanh, đã theo kịp họ.
Kết luận của Kosmic là một lượt chơi hoàn hảo, từng được xem là bất khả thi, có thể chỉ còn cách vài ngày. Tôi thấy rất xúc động khi một trò chơi gần bốn mươi năm tuổi được vắt kiệt đến từng khung hình cuối, và tôi đang theo dõi bảng xếp hạng.
Bốn mươi năm sau khi ra mắt, Super Mario Bros. bản gốc vẫn còn những bí mật. Kotaku đưa tin tay chơi speedrun Kosmic đã đăng video về một lỗi (glitch) lớn mới do cộng đồng speedrun của game tìm ra, được Polygon đưa tin đầu tiên. Lỗi này dùng thực thi mã tùy ý (ACE), một lỗ hổng cho phép người chơi nhập mã riêng thông qua chính trò chơi. ACE từng được dùng để bỏ qua các phần lớn của game khác, như The Legend of Zelda: The Wind Waker, Final Fantasy và nhiều tựa Pokémon, và đã xuất hiện trong các game Mario khác, nhưng chưa bao giờ có trong bản gốc.
Khởi đầu là một lượt chơi The Lost Levels trên Nintendo Switch Online bị crash, được một người dùng chia sẻ trên X. Các thành viên cộng đồng tìm thấy đoạn ghi hình, cố gắng hiểu nguyên nhân crash và kiểm tra xem có thể tái hiện trong bản gốc hay không. Sau nhiều suy đoán, họ tìm ra một kẽ hở, và ACE giờ chính thức khả thi trong SMB1, cho phép người chơi nhảy thẳng đến kết thúc.
Tạm thời điều này sẽ không thay đổi cách mọi người chơi game. Kosmic nói với Polygon rằng mẹo này có giới hạn và cần nhiều thao tác chính xác đến từng pixel, và dù vậy việc nhảy đến kết thúc vẫn chậm hơn so với chơi qua bình thường. Nếu ai đó nhanh hơn nhờ cách này, nhiều khả năng sẽ thành một hạng mục riêng thay vì thay thế các kỷ lục hiện tại, vì lỗ hổng này rất đáng kể.
Kosmic coi phát hiện này là thành tựu của việc làm cho nó khả thi và giải quyết được nó. Câu nói của anh ấy khiến tôi nhớ mãi: giờ bạn không chỉ đến được Minus World, mà đến bất kỳ thế giới hay màn chơi nào bạn muốn, không cần hack hay gian lận. Sau một thời gian căng thẳng trong cộng đồng speedrun Mario, thật dễ chịu khi đọc một câu chuyện về sự hợp tác.
Summer Games Done Quick kết thúc với hơn hai triệu đô la được quyên góp, toàn bộ số tiền sẽ dành cho Bác sĩ không biên giới, nhưng cuối tuần thì mọi chuyện trở nên rối rắm. Theo Vida Extra, sau chặng đua cuối cùng, một luồng phát trực tiếp bổ sung đã được phát với các game như Dark Souls và Cuphead, rồi sau đó người ta quyết định chơi vài tựa trong loạt Metal Slug.
Vấn đề là chương trình này do SNK tài trợ, một studio mà 96% cổ phần thuộc về một quỹ đầu tư của Ả Rập Xê Út. Cộng đồng cho rằng sự kết hợp này không thể chấp nhận được đối với các giá trị của GDQ, tổ chức ủng hộ quyền của cộng đồng LGBTQ+ và nhân quyền, nên những lời chỉ trích đến rất nhanh.
Ban tổ chức phản ứng bằng cách hủy các game còn lại và đột ngột cắt luồng phát. Trong một thông báo trên X, GDQ thừa nhận họ đã không thực hiện việc xem xét mà cộng đồng mong đợi và nhận toàn bộ trách nhiệm. Tổ chức cho biết sẽ không nhận tiền từ khoản tài trợ đó và không hợp tác với công ty này nữa, đồng thời xin lỗi các speedrunner và người dẫn chương trình, những người không liên quan đến quyết định này nhưng thành tích của họ đã bị ảnh hưởng. Họ cũng thông báo sẽ siết chặt quy trình đánh giá nhà tài trợ, với việc phân tích kỹ hơn quyền sở hữu của các công ty.
Bài báo gọi vụ việc là một thất bại nghiêm trọng vì không kiểm tra kỹ nhà tài trợ, và cho rằng thiệt hại về hình ảnh đã xảy ra rồi. Tôi thấy thú vị khi một cộng đồng speedrun, vốn được biết đến chủ yếu nhờ các kỷ lục, cuối cùng lại đòi hỏi sự minh bạch từ tổ chức đại diện cho mình.
Tôi đọc bài viết về Suigi, tay chơi speedrun Super Mario 64, và không nhịn được cười. Người Canada này chạy từ năm 2020 và giữ kỷ lục thế giới ở cả năm hạng mục chính: 120, 70, 16, 1 và 0 sao. Tháng 3 năm 2023, anh hoàn thành RTA 16 sao trong 14 phút 35,500 giây, và còn được biết đến với câu "16 star is dead".
Mọi chuyện bắt đầu từ một video ngày 9 tháng 2 năm 2026. Suigi nói anh đã giữ tất cả các hạng mục suốt 15 tháng, rằng những tay chơi khác đã đến gần kỷ lục của anh nhưng chưa ai vượt qua được, và cả người chơi lẫn người xem đều bắt đầu mất hứng thú. Anh gọi đó là "lời nguyền 5 trên 5". Vì vậy anh tuyên bố sẽ tự bỏ 1000 đô la (khoảng 150.000 yên) cho ai phá được bất kỳ kỷ lục nào trong năm kỷ lục. Sau đó, tiền quyên góp từ người xem nâng mức thưởng tối đa lên 10.000 đô la, và vào lúc bài báo được viết, khoảng 8000 đô la (khoảng 1,2 triệu yên) đã được gom góp.
Nhưng ngay sau đó, chính anh lại bắt đầu cải thiện kỷ lục của mình. Ngày 15 tháng 2, anh hoàn thành hạng mục 70 sao trong 46 phút 23 giây, rút ngắn gần ba giây thành tích cá nhân; trong buổi phát trực tiếp ngày 18, anh xuống còn 46 phút 11 giây, nhanh hơn hơn mười giây. Anh cũng vượt qua "Snowman's Land", nơi anh từng mắc lỗi trước đó, và được cho là đã tạo được lợi thế hơn 20 giây. Anh không thể tự nhận tiền thưởng, và điều đó khiến anh tiếc nuối. Khi nhận được ngôi sao, anh đã khóc lặng lẽ, và sau buổi phát trực tiếp anh nói: "Tôi bật khóc vì áp lực đã được gỡ khỏi người."
Theo tôi, thật đúng chất RTA khi một kế hoạch dùng tiền thưởng để thu hút người thách đấu lại kết thúc bằng việc chính nhà vua nâng mức chuẩn lên. Bức tường cao hơn đối với người thách đấu, nhưng thấy người đứng đầu vẫn đẩy bản thân đến giới hạn cũng là nguồn cảm hứng cho người xem. Tôi mong chờ tin tiếp theo, xem ai sẽ là người đầu tiên nhận 8000 đô la.
