Cervantes Enstitüsü uyarıyor: makinelerin İspanyolcası aksanlarını kaybetmemeli

Bu hafta Şili'deki Instituto Cervantes'in bir açıklaması dikkatimi çekti. Enstitünün direktörü Luis García Montero, 7-9 Ekim tarihleri arasında düzenlenen II. Uluslararası Yabancı Dil Olarak İspanyolca Konferansı'nı (CoIELE) açtı ve net bir fikir ortaya koydu: yapay zekâ eğitimde artık kaçınılmaz, dolayısıyla sorumluluk onun nasıl inşa edildiğini izlemekte.

Beni en çok düşündüren, anlattığı risk oldu. Yapay zekânın dili insan denetimi olmadan ve bakış açısı çeşitliliği olmadan programlanırsa, makinelerin İspanyolcası yoksullaşabilir, tekdüzeleşebilir ve aksanlarını kaybedebilir. Cervantes'e göre bu iş yalnızca mühendislere bırakılamaz. Bir dili kullanmanın etik sorumluluğunu bilen İspanyolca öğretmenlerinin de bu konuda payı var. Kaynaklar oluşturmayı, çeşitli derlemleri teşvik etmeyi ve Panhispanik işbirliğini güçlendirmeyi öneriyor.

Rakamlar meseleyi daha net gösteriyor. İspanyolca ana dili konuşanların her on kişiden biri, İspanyolcanın ne resmi ne de çoğunluk dili olduğu bir ülkede yaşıyor; Hispanik dünya dışındaki potansiyel konuşurların sayısı 120 milyonu aşıyor. Ayrıca 2050'de İspanyolca konuşan nüfusun yüzde 86'sının şehirlerde yaşaması bekleniyor ve enstitünün analizlerine göre bu, azınlık ve yerli dillere zarar verebilir.

Konferanstan sonra Cervantes, Şili'de her yıl dil ve kültür kursları sunmak üzere Viña del Mar Üniversitesi ile bir anlaşma imzaladı. 2027 için Viña del Mar ve Valparaíso'da kültür, sanat ve tarih üzerine bir kurs planlanıyor.

Burada dil öğrenen ya da öğreten biri olarak bunu iyi bir hatırlatma buluyorum. Pratik yapmak için bir yapay zekâ aracını kullanmak sorun değil, ama bu araca hangi dil varyantlarını öğrettiğimizi sorgulamak da değer.

Kaynak: Cervantes Enstitüsü