موسسه سروانتس هشدار می‌دهد: زبان ماشین‌ها نباید لهجه و تلفظ‌های خود را از دست بدهد

این هفته بیانیه‌ای از موسسه سروانتس در شیلی توجهم را جلب کرد. مدیر آن، لوئیس گارسیا مونته‌رو، کنفرانس دوم بین‌المللی زبان اسپانیایی به عنوان زبان خارجی (CoIELE) را که از ۷ تا ۹ اکتبر برگزار می‌شود افتتاح کرد و یک ایدهٔ روشن مطرح کرد: هوش مصنوعی در آموزش دیگر اجتناب‌ناپذیر است، پس مسئولیت این است که مراقب شیوهٔ ساخت آن باشیم.

آنچه بیشتر به فکر فرو بردم، خطری بود که او توصیف کرد. اگر زبان هوش مصنوعی بدون نظارت انسانی و بدون تنوع دیدگاه برنامه‌ریزی شود، اسپانیایی ماشین‌ها ممکن است فقیر و یکنواخت شود و لهجه‌هایش را از دست بدهد. به گفتهٔ سروانتس، این موضوع را نمی‌توان فقط به مهندسان سپرد. معلمان زبان اسپانیایی هم سهمی دارند، زیرا مسئولیت اخلاقی استفاده از یک زبان را می‌شناسند. او پیشنهاد می‌کند منابع ساخته شود، پیکره‌های زبانی متنوع تقویت شوند و همکاری پان‌هیسپانیک گسترش یابد.

برخی آمارها این موضوع را روشن‌تر می‌کند. از هر ده نفر گویشور بومی اسپانیایی، یک نفر در کشوری زندگی می‌کند که اسپانیایی نه زبان رسمی است و نه زبان اکثریت، و شمار گویندگان بالقوه خارج از جهان هیسپانیایی بیش از ۱۲۰ میلیون است. همچنین پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۵۰، ۸۶ درصد جمعیت اسپانیایی‌زبان در شهرها زندگی کنند که به گفتهٔ تحلیل‌های موسسه، می‌تواند به زبان‌های اقلیت و بومی آسیب بزند.

پس از کنفرانس، سروانتس با دانشگاه وینیا دل مار توافق‌نامه‌ای امضا کرد تا هر سال دوره‌های زبان و فرهنگ در شیلی ارائه شود. برای ۲۰۲۷ دوره‌ای دربارهٔ فرهنگ، هنر و تاریخ در وینیا دل مار و والپارایسو برنامه‌ریزی شده است.

برای کسانی از ما که اینجا زبان یاد می‌گیریم یا تدریس می‌کنیم، این یادآوری خوبی است: استفاده از ابزار هوش مصنوعی برای تمرین اشکالی ندارد، اما ارزش دارد بپرسیم چه گونه‌هایی از زبان را به آن ابزار آموخته‌ایم.

منبع: موسسه سروانتس