Mooi nieuws voor iedereen die van boeken over taal houdt: Superbrabants van Kristel Doreleijers heeft de Taalboekenprijs 2026 gewonnen. Daarmee is het uitgeroepen tot het beste publieksboek over (Nederlandse) taal van het jaar.
De winnaar werd zaterdagochtend bekendgemaakt in het radioprogramma De Taalstaat. De jury, bestaande uit Ton den Boon, Peter Debrabandere, Mathilde Jansen, Vibeke Roeper en Geertje Slangen, noemt het boek "geweldig leesbaar" en "geweldig leuk om te lezen".
Wat mij het meest aanspreekt in het juryoordeel: het is ook een boek waarin oude en nieuwe perspectieven op dialect met elkaar in dialoog gaan. Dialect wordt vaak gezien als iets van vroeger, dus een populair boek dat laat zien hoe die oude en nieuwe blik op streektaal naast elkaar bestaan, klinkt precies als het soort taalboek dat ik graag lees.
Doreleijers krijgt 3000 euro en een oorkonde.
De bekendmaking is hier terug te luisteren:
https://www.nporadio1.nl/fragmenten/de-taalstaat/01a12531-1368-7077-9…
Bron: Tzum
Een roman schrijven is de droom van velen van ons, maar van een idee naar een samenhangend en levendig verhaal gaan is een echte uitdaging. Lange tijd draaide ik om mijn notitieboekjes heen zonder de stap te durven zetten, tot ik begreep dat je evenveel creativiteit als methode nodig hebt. Alles begint met een idee dat je niet loslaat — het idee dat je niet kunt vergeten, is waarschijnlijk het juiste.
Daarna heb je een stevige plot nodig. De driebedrijvenstructuur heeft me enorm geholpen: de opzet, de confrontatie waarin de obstakels zich opstapelen, en dan de ontknoping. Elke scène moet een reden hebben om te bestaan. Maar lezers onthouden vooral je personages, dus geef ze verlangens, angsten en een ontwikkeling. Een goed personage is niet perfect, het is menselijk.
Ik heb ook geleerd mijn ritme te vinden: een realistisch doel, een paar honderd woorden per dag en een vaste routine. Het gaat er niet om snel te schrijven, maar vaak te schrijven. Is de eerste versie klaar, dan laat je die even rusten, herschrijf je hem en laat je hem lezen door welwillende maar eerlijke proeflezers.
Vandaag is publiceren toegankelijker dan ooit: traditionele uitgeverij of selfpublishing, papier, e-book of luisterboek. Maar het belangrijkste is beginnen. Inspiratie komt tijdens het schrijven, niet tijdens het wachten.
Bron: Écrire un roman
De Boekenbeurs van Frankfurt, die wordt beschouwd als de grootste boekenbeurs ter wereld, is op woensdag 7 oktober 2026 officieel geopend in Duitsland. Volgens een bericht van ANTARA komen er meer dan 4.000 uitgevers uit meer dan 100 landen en regio's samen. De beurs duurt tot en met zondag 11 oktober in Messe Frankfurt en zal naar verwachting meer dan 230.000 bezoekers trekken. De beurs vond voor het eerst plaats in 1949.
Volgens de organisatoren richt het programma van dit jaar zich op verschillende thema's: internationale crises en conflicten, de toepassing en regulering van kunstmatige intelligentie (AI), de handel in auteursrechten, kinder- en jeugdliteratuur en luisterboeken. Er zijn seminars, forums, optredens, boekensignerings en voorleessessies, zodat uitgevers, schrijvers en media ideeën kunnen uitwisselen en lezers auteurs in persoon kunnen ontmoeten.
Het bericht besteedt bijzondere aandacht aan het gezamenlijke paviljoen met China van 336 vierkante meter, waar meer dan 3.000 titels en meer dan 4.600 geselecteerde boeken worden getoond. Het paviljoen combineert een boekententoonstelling, onderhandelingen over auteursrechten, culturele uitwisseling en interactieve ervaringen. Chinese uitgeverijen en culturele instellingen organiseren tijdens de beurs 55 evenementen, variërend van thematische seminars en gesprekken met auteurs tot het ondertekenen van samenwerkingsovereenkomsten over auteursrechten en de presentatie van nieuwe boeken.
Als lezer die de schrijverswereld volgt, ben ik op twee punten nieuwsgierig. Ten eerste hoe er op een beurs waar vooral auteursrechten worden verhandeld, tussen uitgevers en schrijvers over AI gesproken zal worden. Ten tweede de aandacht voor kinder- en jeugdliteratuur en luisterboeken, die laat zien dat de manier waarop mensen van verhalen genieten voortdurend verandert. Ik hoop dat Indonesië zich ook actiever gaat inzetten om zijn schrijvers op zulke evenementen te presenteren.
Bron: ANTARA News
Een bericht van Observador heeft de Franse literaire wereld opgeschrikt, en het verdient aandacht. Op een vrijdag in september kondigde de Académie Goncourt aan dat de roman van de Haïtiaans-Canadese schrijver Thélyson Orélien van de lijst met kandidaten voor de belangrijkste literaire prijs van Frankrijk wordt gehaald. De academie voerde aan dat de integriteit van de prijs beschermd moet worden, en zei tegen het schrijven van teksten met hulp van kunstmatige intelligentie te zijn. Zij zal pas op 6 oktober opnieuw commentaar geven, wanneer de finalisten bekend worden gemaakt.
Het boek heet «C'était ça ou mourir», in maart uitgegeven door Éditions du Boréal in Quebec en in augustus door Éditions Grasset in Frankrijk. De verdenkingen ontstonden op 21 september, dezelfde dag dat Orélien de Prix Fnac voor beste roman ontving. Een anoniem X-account genaamd «Balance ton Claude» beweerde dat de tekst bijna helemaal door AI was gegenereerd en dat meerdere passages in de Pangram-detector «100% AI» hadden gescoord. Observador verduidelijkt dat het account in feite een collectief is, waartoe de essayist en columnist van Le Figaro Samuel Fitoussi behoort.
Grasset, onderdeel van de groep Vivendi, noemde de beschuldigingen nepnieuws en stelde dat AI-detectoren zelf foutgevoelige systemen zijn. De auteur ontkent categorisch: hij zegt dat de opvallende herhalingen de Haïtiaanse en Caribische literaire traditie en zijn eigen poëtica weerspiegelen, dat hij altijd graag heeft geschreven, en dat hij samen met de redacteuren een dossier samenstelt om het auteurschap te bewijzen. Hij heeft ook gezegd dat hij sinds zijn verhuizing naar Frankrijk racistische aanvallen heeft ondergaan.
De Goncourt wordt sinds 1903 uitgereikt door «Les Dix», tien schrijvers die elk jaar de beste Franstalige roman kiezen. Het geldbedrag is symbolisch, maar kan de verkoop en het aantal vertalingen flink doen toenemen.
Ik kan niet weten wie gelijk heeft, en de detectietools zijn inderdaad omstreden. Maar deze zaak laat zien hoe zwaar de vraag «wie heeft dit geschreven?» inmiddels weegt bij literaire prijzen.
Bron: Observador
De Zweedse Academie heeft bekendgemaakt dat de Nobelprijs voor Literatuur 2026 wordt toegekend aan de Canadese dichter Anne Carson, 76 jaar oud. Volgens VnExpress bedraagt de prijs 12 miljoen kronen (ongeveer 1,2 miljoen Amerikaanse dollar). Zij is de negentiende vrouw die de prijs in 125 jaar ontvangt, en de tweede Canadese schrijfster na Alice Munro.
De Academie omschrijft haar werk als gedurfd en creatief, een speelse dialoog met de klassieke traditie die nieuwe vormen schept voor de hedendaagse literatuur. Voorzitter van het Nobelcomité Anders Olsson zei dat haar werk ligt op het kruispunt van de taalpassie van de filoloog en het verlangen van de dichter om nieuwe betekenis te vinden.
Zij werd in 1950 in Toronto geboren, leert sinds de middelbare school oud-Grieks en heeft een doctoraat in de klassieke literatuur. Genoemde werken zijn Eros the Bittersweet (1986), de verhalende dichtbundel Autobiography of Red (1998), waarin Geryon, het monster uit de Griekse mythologie, opnieuw wordt verbeeld, de vertaling If Not, Winter van fragmenten van Sappho (2002), Nox (2010), een gedenkboek voor haar broer, en Float (2016), 22 kleine delen die in willekeurige volgorde gelezen kunnen worden.
Een ander artikel van VnExpress, getiteld „Schrijven tegen de verveling”, beschrijft haar als een schrijfster die conventionele literaire vormen doorbreekt, het klassieke met het moderne mengt, rede met gevoel, en academisch met toegankelijk. Ze put uit Homerus, Sappho, Euripides, Virginia Woolf en Marcel Proust, maar vertelt oude verhalen opnieuw en keert vertrouwde lezingen om.
Ik heb niet veel van haar gelezen, dus het detail dat me het meest intrigeert is Float, het boek waarbij de lezer zelf de leesvolgorde kiest. Als je met Carson wilt beginnen, lijkt dit een interessante ingang.
Bron: VnExpress
Goed nieuws voor wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van het boek: de privéverzameling van 525 werken van professor İsmail Erünsal is nu digitaal toegankelijk. Volgens TRT Haber heeft minister van Cultuur en Toerisme Mehmet Nuri Ersoy dit bekendgemaakt.
Erünsal schonk de collectie op 6 augustus aan de Süleymaniye-handschriftenbibliotheek. Ersoy noemt hem een bekende naam in het onderzoek naar de geschiedenis van het Ottomaanse boek en de bibliotheken, en stelt dat de schenking een eeuwenoud wetenschappelijk en literair erfgoed heeft veranderd in een schat waar iedereen van kan profiteren. Erünsal, die de collectie jarenlang met eigen middelen opbouwde, beschouwt de werken als een nationale waarde die aan het algemeen belang is toevertrouwd. Hij schonk ze zodat ze beter beschermd zouden worden en onderzoekers er makkelijker bij konden.
Opvallend is de snelheid: binnen ongeveer twee maanden zijn conservering, restauratie, digitalisering en catalogisering afgerond en is de collectie voor onderzoekers opengesteld. Te raadplegen via www.yek.gov.tr.
Het bericht noemt enkele voorbeelden uit de collectie. Op literair gebied is er een divan (gedichtenbundel) die dichter Şeyh Galib op zijn achttiende of negentiende met eigen hand schreef; het is een van de 15 auteurshandschriften in de collectie. De oudst gedateerde kopie is de Dîvân-ı Emir Şâhî uit 1523. Ook is er een tot nu toe onbekende divan van dichter Cezerî Kasım Paşa uit de tijd van Bayezid II, en zeldzame teksten van Keşfî en Urfalı Mustafa Hattî. Op het gebied van economie en diplomatie is er een Narh Defteri (prijsregister) van 288 pagina's, een belangrijke bron voor de Ottomaanse prijsgeschiedenis, en de Sefaretname van Seyfullah Ağa. De Mirâtü'l-Işk wordt genoemd als belangrijke bron voor de geschiedenis van het melamisme in de 16e eeuw.
Zulk nieuws vind ik prettig: zeldzame handschriften die jarenlang in de kast van één persoon stonden, verschijnen nu met één klik op ieders scherm.
Bron: TRT Haber
Als je ervan droomt een boek uit te geven, lees dan het SVT-nieuws van vorige vrijdag. De Zweedse schrijversvereniging (Sveriges Författarförbund) heeft auteurs opnieuw gewaarschuwd geen contracten te tekenen met Bookea Group, het moederbedrijf van de hybride uitgeverij Lava förlag. De waarschuwing is naar de leden gestuurd.
De reden is dat Bookea sinds deze zomer in bedrijfsreorganisatie zit (företagsrekonstruktion). Volgens de vereniging vergroot dat het financiële risico voor auteurs en vertalers. De vereniging noemt het hybride model ook een problematische tussenpersoon tussen auteurs en uitgevers. In een hybride model cofinanciert de auteur de uitgave. De vereniging stelt dat de auteur dan een aanzienlijk deel van het financiële risico draagt, terwijl hij mogelijk aan zijn rechten vastzit en weinig controle over het werk heeft.
SVT noemt enkele cijfers. Lava noemt zichzelf de grootste boekenuitgever van de Nordische landen. In 2023 bracht het 486 titels uit, met een winst van 12,3 miljoen kronen. Het jaar daarop volgde een verlies van 9,2 miljoen kronen. In haar verzoek aan de rechtbank in Stockholm schreef Bookea dat het geen salarissen en leveranciersschulden kon betalen. In het najaar van 2024 had de vereniging al gewaarschuwd voor oneerlijke contracten en onredelijke geheimhoudingsclausules, maar die waarschuwing ingetrokken na overleg met Lava.
Anna Bergius, die in 2025 oprichter Peter Norrman opvolgde, trad in augustus af als algemeen directeur. De waarnemend algemeen directeur Ann-Charlotte Baudin zegt tegen SVT dat het bedrijf op sommige gebieden beter moet presteren en dat er aan gewerkt wordt. Zij verdedigt het hybride model: het vervult volgens haar een belangrijke functie in een sector waar het moeilijk is om binnen te komen.
Ik vind dit een nuttige herinnering: betaal niet voor publicatie voordat je het contract zorgvuldig hebt gelezen, je opties hebt vergeleken en bij voorkeur de schrijversvereniging hebt geraadpleegd.
Bron: SVT Nyheter
«Reis door Taiwan» won in mei de Internationale Booker Prize, maar onlangs kwamen er berichten dat de Engelse vertaling is geschonden. Volgens een bericht van het Central News Agency verklaarde de Engelse vertaalster Jin Ling op 6 oktober dat een Europese uitgeverij haar rechten op de Engelstalige versie had geschonden en dat zij juridische stappen had ondernomen.
Het bureau dat de internationale rechten op het boek beheert, Kwang Lei International Rights Agency, heeft op de avond van 7 oktober ook een verklaring uitgebracht. Kwang Lei legde uit dat het de rechten van Spring Hill Publishing vertegenwoordigt en helpt bij het verlenen van toestemming aan buitenlandse uitgevers om het boek in hun taal te vertalen en uit te geven. In juni van dit jaar stuurde de Europese uitgeverij een omslag ter goedkeuring, en toen bevestigde Kwang Lei dat zij de Engelse vertaling van Jin Ling gebruikte zonder haar toestemming. Kwang Lei vroeg meteen om de publicatie op te schorten en maakte duidelijk dat het zonder toestemming niet mocht verschijnen. Na meerdere rondes van contact besloot de uitgeverij toch zonder toestemming te publiceren.
Kwang Lei benadrukte dat het nooit de Engelse vertaling van Jin Ling heeft vertegenwoordigd en dat de oorspronkelijke licentieovereenkomst geen rechten op de Engelse editie omvatte. Het betreurt dat het destijds niet nader heeft nagegaan of de uitgeverij de rechten op de Engelse vertaling had verkregen. Het zegt dat het zijn werkwijze zal herzien, de herkomst en toestemming van vertalingen strenger zal controleren en de contract- en licentieprocedures zal aanscherpen. Inmiddels heeft het de uitgeverij gevraagd te stoppen met publiceren, steunt het Spring Hill Publishing in de wens het contract te ontbinden en heeft het de zaak aan advocaten overgedragen. Omdat de zaak nu in juridische procedure is, kan het voorlopig geen verdere details geven, en het bericht noemt de uitgeverij niet bij naam.
Dit doet me denken aan het feit dat, terwijl een boek prijzen wint en de wereld in gaat, elke schakel in de keten van vertaling, licenties en rechten zorgvuldig gecontroleerd moet worden. Het werk van de vertaalster moet ook duidelijk zichtbaar zijn, en ik hoop dat de manier waarop dit wordt afgehandeld alle betrokkenen een redelijke verklaring geeft.
Bron: Central News Agency
De Arabische Internationale Boekenbeurs van Beiroet vindt dit jaar plaats voor de 67e keer, van 9 tot en met 18 oktober 2026. Ik las erover op Al Jazeera Net en wilde het samenvatten voor iedereen die geïnteresseerd is in boeken en uitgeven. De beurs vond voor het eerst plaats in 1956.
Dit jaar doen 163 uitgeverijen mee en zijn er ongeveer 100 seminars (de titel van het evenement spreekt van meer dan 90), met bijna 250 sprekers over geschiedenis, geografie, politiek, economie, literatuur, poëzie, theater, kunstmatige intelligentie en universitair onderwijs.
Wat me opvalt, is de context. De beurs vindt plaats na de verwoesting die de Israëlische oorlog in het zuiden van Libanon heeft achtergelaten, na een economische crisis die sinds de herfst van 2019 aanhoudt, en tegen de achtergrond van de gevolgen van de oorlog van de Verenigde Staten en Israël tegen Iran. Salwa Al-Senioura Baassiri, voorzitter van de Arabische Culturele Club die de beurs organiseert, zei dat het houden van de beurs in deze omstandigheden een uitdaging is voor de bestaande situatie, dat cultuur onmisbaar is in crisistijd, en dat de regio communicatie nodig heeft en geen strijd.
Sommige seminars gaan over het erfgoed dat het zuiden van Libanon verliest, zoals archeologische en historische plekken. De Libanese minister van Cultuur, Ghassan Salamé, zei dat drie van de vijf kastelen op de UNESCO-lijst van bedreigd erfgoed onder Israëlische bezetting zijn gevallen en dat het vierde is beschadigd. De beurs heeft ook afdelingen over het maken van boeken, van de geschiedenis van het drukken en kleurscheiding tot inbinden, lettertypeontwerp en omslagontwerp, en zeven universiteiten tonen boekomslagen die door hun studenten zijn ontworpen.
De beurs vond in 2019, 2020 en 2021 niet plaats, om uiteenlopende redenen, waaronder protesten, de explosie in de haven van Beiroet en renovatiewerkzaamheden, en werd in maart 2022 hervat. Voor mij draagt het voortbestaan een eenvoudige boodschap: zelfs in de moeilijkste tijden blijft het boek een plek waar mensen elkaar ontmoeten.
Bron: Al Jazeera Net
Het prentenboek Kireteru (Het is doorgesneden) van Noritake Suzuki is gekozen als winnaar van de Grote Prijs van de 36e Kenbuchi Prentenboekendorp-prijzen. Ik las het in een artikel van Real Sound Book, en ik was er zo blij mee dat ik het wilde delen.
Wat deze prijs bijzonder maakt, is dat hij wordt bepaald door stemmen van lezers die het prentenboekendorp van Kenbuchi op Hokkaido bezoeken, en niet door een commissie van deskundigen. Het artikel noemt hem een warme prijs die dicht bij het dagelijks leven staat. Dit jaar werd de winnaar gekozen uit 269 inzendingen.
Kireteru (Poplar, oktober 2025) is het tweede boek in de «?en!»-reeks. Een smakelijk ogende rolcake lijkt doorgesneden, maar er gebeuren steeds onverwachte dingen. Volgens het artikel is het een humoristisch prentenboek dat zowel kinderen als volwassenen leuk vinden. Het eerste deel, Tareteru (Het druipt), is meerdere keren herdrukt, en de reeks heeft in totaal meer dan 160.000 exemplaren verkocht.
Suzuki werd in 1975 geboren in Hamamatsu, prefectuur Shizuoka. Hij werkte als grafisch ontwerper voordat hij prentenboekenauteur werd. Hij ontving de lezersprijs van de 17e Japanse Prentenboekprijs voor Boku no Toire (Mijn toilet), de 62e Shogakukan-prijs voor kinderuitgeefcultuur voor Shigotoba Tokyo Skytree (Werkplek: Tokyo Skytree), de eerste plaats bij de MOE-prentenboekwinkelprijzen 2022 voor Ookii Pinch Zukan (Groot probleem, illustrated woordenboek) en de eerste plaats bij de editie van 2024 voor Ookii Pinch Zukan 2.
Wat ik het mooist vind, is dat deze prijs door de stemmen van lezers is bepaald. Een boek dat mensen van alle leeftijden, van jonge kinderen tot volwassenen, oppakken en gewoon grappig vinden, is in de bloemetjes gezet. Als dit boek je aanspreekt, kun je het misschien in een boekhandel of bibliotheek vinden.
Bron: Real Sound Book
In aanloop naar de Banned Books Week heeft de American Library Association (ALA) een lijst gepubliceerd van de 150 meest aangevochten boeken die tussen 1990 en 2025 zijn gedocumenteerd. Brittany Allen van Literary Hub heeft die per categorie doorgenomen. Haar uitsplitsing vond ik interessanter dan de cijfers in de kop.
Eerst de achtergrond: het Office for Intellectual Freedom van de ALA registreerde vorig jaar 4.235 aangevochten titels, het op één na hoogste totaal ooit. Van de 150 op de lijst zijn er 20 klassiekers voor volwassenen, waaronder Harper Lee's Dood een spotvogel en Maya Angelou's Ik weet waarom de gekooide vogel zingt, naast werk van Salinger, Twain, Wright, Morrison en Huxley. Allen was verrast om ook nieuwere boeken aan te treffen, zoals Yaa Gyasi's Homegoing en Sara Gruen's Water voor olifanten.
De grootste groep is verreweg jeugdliteratuur voor jongvolwassenen, met 81 titels. Allen merkt op dat boeken over gender en seksuele inhoud vaker werden aangevochten dan boeken over wapengeweld, racistisch geweld, psychische aandoeningen, drugs of de ervaring van immigranten. Ellen Hopkins staat met 14 boeken op de lijst, Lauren Myracle met zes. Daarnaast zijn er 11 titels voor kinderen en de middenbouw, vooral over genderidentiteit of queer gezinnen, zoals Julián is een zeemeermin en En Tango maakt er drie. Verder zijn er acht graphic novels, acht memoires en tien romantasy-boeken, waarvan negen van Sarah J. Maas.
Er zitten ook een paar vreemde gevallen tussen: vijf gidsen over de puberteit, één antiracistisch handboek en een groep die moeilijk te categoriseren is, met twee bundels van Rupi Kaur en een verhalenbundel over spoken, wat Allen misschien een restant van de satanische paniek vindt.
Haar conclusie is dat de boekverbieders weinig logica tonen in hun keuzes, en ze moedigt lezers aan de titels te lezen, die op ala150.org staan. Ik vind dat een praktische manier om de week te markeren: lees er één.
Bron: Literary Hub
Ik volgde al een paar jaar de geruchten over de rechten en de vertaling, en nu is het zover: uitgeverij Azboeka brengt ‘Against the Day’ van Thomas Pynchon uit in de vertaling van Maksim Nemtsov. Het is de langste roman van de auteur, 1232 pagina’s, en verscheen in 2006 voor het eerst in het Engels.
Op Gorky gaat Stanislav Raspetsjenko uitgebreid in op wat je kunt verwachten. Het verhaal speelt zich grofweg af tussen 1893 en de jaren 1920: van de wereldtentoonstelling in Chicago tot de Eerste Wereldoorlog. Zo’n tweehonderd personages, familielijnen van mijnwerkers en uitvinders, een occulte detective, en daarnaast de ‘Chums of Chance’ aan boord van het luchtschip ‘Inconvenience’, die het boek een bijna avontuurlijke sfeer geven.
Vooral mooi vind ik hoe in de tekst de tweede industriële revolutie, het anarchisme, de ‘stroomoorlog’ tussen Tesla en Edison, het experiment van Michelson en Morley en zelfs de Toengoeska-gebeurtenis samenkomen. Tegelijk leest het boek vergeleken met ‘Regenboog van de zwaartekracht’ schijnbaar makkelijker, en volgens de recensent zit daar juist de valkuil: de ontknopingen vallen niet samen tot een netjes passende puzzel.
Als je de ‘echte’, ambitieuze Pynchon mist, en niet alleen verfilmingen als ‘One Battle After Another’, dan is de herfst van 2026 een goed moment om dat dikke boek op te pakken en er de tijd voor te nemen.
Bron: Gorky
