Đã từ lâu tôi sưu tầm và phục hồi những con dao bị cùn và gỉ sét; hôm trước tôi đọc được một bài hướng dẫn tóm tắt rất hay những bí quyết của công việc này. Trước tiên cần xem xét tình trạng của con dao và xác định phần nào cần sửa chữa: gỉ sét, cùn lưỡi hay cán dao?
Khi làm sạch gỉ, với gỉ nhẹ thì giấm, nước cốt chanh hoặc baking soda là đủ. Còn với gỉ sâu thì cần bàn chải sắt, giấy nhám hoặc hóa chất tẩy gỉ; nhưng khi dùng hóa chất thì nhất định phải cẩn thận để không làm hỏng thép. Cuối cùng bắt buộc phải tra dầu để gỉ không quay lại.
Để mài, tôi dùng đá mài hoặc thanh mài gốm, và điểm quan trọng nhất là giữ góc mài cố định. Cán dao bị gãy hoặc nứt cũng có thể thay mới bằng gỗ, da hoặc micarta; để an toàn thì nhất định phải đeo găng tay.
Theo tôi, điều quan trọng nhất là sự kiên nhẫn. Vội vàng sẽ dẫn đến sai sót; với việc bảo dưỡng thường xuyên và dụng cụ phù hợp, một con dao cũ thật sự có thể trở lại như ngày đầu.
Nguồn: Taktik Çakı
Tôi đọc một bài viết hướng dẫn cách lấy lại độ sắc cho dao bếp mà không cần ra khỏi nhà. Theo nhà sáng tạo nội dung ẩm thực Alejandro Gutiérrez, được biết đến trên Instagram với tên Yo soy chef en casa, chỉ cần một viên đá mài hai mặt giá rẻ, loại bán ở bất kỳ cửa hàng vật liệu nào.
Cách làm rất đơn giản. Trước hết, ngâm đá trong nước khoảng 20 phút để thép không bị nóng quá, rồi đặt một chiếc khăn ẩm bên dưới để đá không bị trượt. Sau đó giữ dao nghiêng khoảng 20 độ. Anh giải thích như sau: 90 độ, một nửa là 45, một nửa của nửa đó là 22,5. Kéo lưỡi dao từ chuôi đến mũi trên mặt nhám với lực đều, và lặp lại đúng số lần ở hai bên. Cuối cùng, mài mặt nhẵn đã thấm nước trong nửa thời gian.
Tần suất mài tùy thuộc độ mòn. Với lưỡi dao mòn nhiều, anh khuyên mỗi tuần hai lần, mỗi lần 10 phút, kéo dài một tháng. Khi lưỡi đã sắc trở lại, chỉ cần mài hai tháng một lần. Sau đó nên rửa lưỡi dao bằng nước và xà phòng để loại bỏ bụi kim loại.
Anh cũng nêu những thói quen làm hỏng độ sắc: rửa dao bằng máy rửa chén, thái trên thớt thủy tinh hoặc đá cẩm thạch, và để dao lẫn lộn trong ngăn kéo nơi chúng va vào nhau. Đó là lời nhắc hữu ích rằng việc mài dao phụ thuộc vào sự đều đặn hơn là dụng cụ đắt tiền.
Nguồn: adn Noticias
Một bài báo trên Anka Haber đã thu hút sự chú ý của tôi: tại Sinop, người thợ rèn dao 80 tuổi Cengiz Özekes đang gìn giữ truyền thống rèn dao khoảng 130 năm và truyền lại cho con trai là Kazım Özekes.
Nghề gia truyền bắt đầu từ thập niên 1890 với ông nội của ông, Hüseyin Usta. Theo lời Özekes, thời Ottoman, Hüseyin Usta vừa rèn dao vừa nhận những việc như sửa súng. Sau đó, cha ông là Kazım Usta và chú là Ali Usta tiếp tục công việc. Sau khi người Mỹ đến Sinop năm 1955, nghề bước sang giai đoạn mới, và Cengiz Usta cùng người anh cả đã hiện đại hóa sản xuất. Hiện nay Cengiz Usta là đời thứ ba và con trai ông, Kazım, là đời thứ tư.
Người thợ cho biết mối quan tâm đến thủ công đã giảm, thời học việc đã qua, và doanh số giảm vì hàng hóa từ Viễn Đông. Tuy vậy, ông nói: “Chúng tôi đã gửi trọn trái tim vào nghề này”, và những người yêu thủ công vẫn tìm đến ông.
Đây là câu chuyện nhắc rằng đằng sau mỗi lưỡi dao là công sức tích lũy qua nhiều thế hệ. Tôi mong sẽ có thêm những câu chuyện như thế này về các nghệ nhân.
Nguồn: Anka Haber
Faca Fest lần thứ 3 đã diễn ra tại Usina do Queimado ở Campos dos Goytacazes (RJ). Theo J3News, sự kiện này đã trở thành hội chợ dao kéo lớn nhất bang Rio de Janeiro. Nhiều nhà trưng bày, chuyên gia và nhà sưu tầm từ các vùng khác nhau trên cả nước đã tề tựu về đây.
Thể thức giống các hội chợ quốc gia lớn: có đánh giá kỹ thuật và thi đấu dao do các chuyên gia chấm điểm, cùng các màn trình diễn rèn trực tiếp. Hai nhà tổ chức, Olympio Guimarães và Ricardo Lobo, cho biết địa điểm đã vượt quá mong đợi khi đón tiếp gia đình, người lớn tuổi và những người yêu nghệ thuật rèn thép.
Vé vào cửa miễn phí. Thứ Bảy sự kiện kéo dài đến nửa đêm, Chủ Nhật từ 9 giờ sáng đến 8 giờ tối. Ngoài các sản phẩm độc quyền, còn có thịt nướng than hoa, biểu diễn âm nhạc và khu vực giải trí ngoài trời.
Tôi vui khi thấy dao kéo vượt ra khỏi ngách nhỏ của mình. Được xem lò rèn hoạt động và trò chuyện với người làm ra lưỡi dao là cách tuyệt vời để hiểu giá trị của nghề thủ công.
Nguồn: J3News
Báo Cao Bằng có bài viết về anh Lương Văn Khiêm (sinh năm 1989), người sinh ra và lớn lên ở làng nghề rèn Phúc Sen, nay thuộc xóm Pác Rằng, xã Quảng Uyên. Anh đã gắn bó với nghề rèn truyền thống hơn 25 năm. Nhắc đến Phúc Sen, người ta nghĩ ngay đến những lò rèn đỏ lửa quanh năm và các sản phẩm dao, kéo làm thủ công, vốn là nét văn hóa của cộng đồng người Nùng An nơi đây.
Lớn lên trong gia đình làm nghề rèn, anh quen với tiếng búa, tiếng đe và hơi nóng của lò lửa từ nhỏ. Những bài học đầu tiên không chỉ là cách cầm búa, nhóm lửa, tôi thép mà còn là sự kiên trì và tỉ mỉ. Anh cũng tích cực truyền nghề cho thanh niên trong và ngoài địa phương; nhiều người sau đó đã tự mở lò rèn riêng.
Năm 2019, Hợp tác xã Dao Phúc Sen Hà Khiêm được thành lập với 7 thành viên, tạo việc làm cho khoảng 20 lao động địa phương. Năm 2024, sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao; năm 2025, hợp tác xã được Bộ Công Thương chọn là hợp tác xã tiêu biểu vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; năm 2026, anh được Chủ tịch UBND tỉnh tặng Bằng khen.
Điều mình thích nhất là suy nghĩ của anh: giữ nghề rèn không chỉ để kiếm sống mà còn là giữ một phần hồn cốt quê hương. Chừng nào lò rèn còn đỏ lửa, anh sẽ tiếp tục truyền nghề để tiếng búa Phúc Sen không bao giờ im lặng.
Nguồn: Báo Cao Bằng
Câu chuyện của Daniele Novelli, 33 tuổi, thợ mài dao ở Camucia, do báo Corriere di Arezzo kể lại, khiến tôi vừa mỉm cười vừa suy nghĩ. Anh làm một nghề đang dần biến mất: suốt mười năm qua anh mài dao trong xưởng và tận nhà khách hàng, sau khi bắt đầu nghề này một cách tình cờ từ năm 23 tuổi.
Ngoài dao, anh còn mài các loại liềm cũ, lưỡi cưa vòng và đĩa của máy thái, vì theo anh, ở nhà người ta không vứt đi thứ gì còn cứu được. Anh đã mua một chiếc xe tải được trang bị đầy đủ và dùng máy móc hiện đại để mài mọi loại lưỡi, với góc vát do chính anh thiết kế. Anh tự học, vừa phụ cha, người sửa máy công nghiệp, vừa mắc lỗi và "học lén bằng mắt".
Khách hàng của anh trải dài từ người trẻ đến người lớn tuổi, có người trên chín mươi, mang liềm đến vì không còn cắt cỏ nổi. Lời khuyên của anh rất giản dị: bốn năm con dao thật sự tốt còn hơn mười con dao kém chất lượng, và gần như lúc nào mài lại cũng lợi hơn là mua mới.
Ngày nay, nghe tiếng thợ mài dao rao đã là một tin tức, vì hầu như không còn mấy người. Daniele thích giao tiếp với mọi người và đưa lại vào sử dụng những món đồ mà người khác có thể đã vứt đi. Đó là lời nhắc nhở đẹp rằng một lưỡi dao được mài sắc có thể dùng cả đời.
Nguồn: Corriere di Arezzo
Lễ hội dao kéo lần thứ 59 diễn ra tại thành phố Seki, tỉnh Gifu, trong hai ngày 10 và 11. Ban điều hành lễ hội dao kéo Seki là đơn vị tổ chức. Với người quan tâm đến việc chăm sóc và phục hồi dao, tôi thấy đây là lễ hội có rất nhiều điều đáng xem.
Trung tâm của sự kiện là “chợ dao giảm giá lớn” trên đường Honmachi, mở cửa cả hai ngày từ 10:00 đến 17:00. Có 34 gian hàng tham gia, trong đó có Inoguchi Cutlery Works, Kai, Magoroku Cutlery và Minoseki Cutlery, những nhà sản xuất dao của Seki.
Về việc bảo dưỡng, đáng chú ý nhất là “góc mài dao nhà bếp”. Tại xưởng dao Seki Terrace / Nhà trưng bày dao Gifu Seki (4-12-1 Heiwadori, Seki), dịch vụ mài dao diễn ra cả hai ngày từ 9:00 đến 14:30. Nên nhớ mang theo những con dao nhà bếp đã cùn để mài lại.
Cũng có các sự kiện liên quan đến kiếm. Tại Nhà truyền thống thợ rèn Seki, công đoạn rèn kiếm Nhật theo cách truyền thống cùng kỹ thuật đánh bóng và lắp chuôi kiếm được mở cửa cho công chúng. Biểu diễn rèn bắt đầu lúc 10:30, 13:00 và 15:00, còn đánh bóng và lắp chuôi lúc 11:00, 13:30 và 15:30. Ngoài ra còn có triển lãm kiếm mới đương đại và “dịch vụ tư vấn về kiếm”.
Trên sân khấu ở Honmachi 2-chōme cũng có chương trình biểu diễn. Trang web chính thức có lộ trình tham quan và lưu ý cho khách, vì vậy nên kiểm tra thông báo mới nhất trước khi đi.
Nguồn: Ban điều hành lễ hội dao kéo Seki
Tại Kedungkandang, thành phố Malang, một xưởng rèn truyền thống với lò lửa vẫn còn hoạt động. Theo TIMES Indonesia, Sunar và cháu trai Yono vẫn rèn sắt bằng tay tại xưởng nằm cạnh văn phòng đồn công an Polsek Kedungkandang. Trước đây có khoảng mười người làm việc ở đây; giờ chỉ còn hai người.
Không có ghi chép bằng văn bản nào về năm thành lập xưởng; lịch sử của xưởng được truyền từ đời này sang đời khác qua những câu chuyện kể. Hiện nay quạt điện giúp giữ than luôn cháy, nhưng việc tạo hình công cụ phần lớn vẫn làm bằng tay. Sắt được mua từ người thu gom phế liệu, còn thép một phần lấy từ nhíp lá của xe cũ đã qua sử dụng, như xe buýt.
Vật liệu được nung nóng rồi đập đi đập lại nhiều lần để thành liềm (arit) và dao parang. Cán dao làm bằng gỗ lamtoro và được tiện thủ công để cầm vừa tay. Giá dao khoảng từ 150.000 đến 250.000 rupiah, và sản xuất theo đơn đặt hàng chứ không theo chỉ tiêu mỗi ngày.
Tôi ấn tượng với thái độ của Sunar. Ông gắn bó với nghề không vì giàu có hay địa vị, mà vì biết thích nghi với nhu cầu của người mua. Tôi hy vọng những kỹ năng rèn và lắp cán như thế này không bị mai một khi người nối nghề ngày một ít đi.
Nguồn: TIMES Indonesia
Trên MDR, tôi tình cờ gặp một thợ rèn dao ở Vogtland: Alexander Zegula, 61 tuổi, ở Hammerbrücke. Xưởng rèn của ông nằm sau nhà. Ở đó lửa lò rèn cháy, và ông liên tục đặt phôi vào than hồng.
Phôi được nung đến 1.200 độ rồi được gia công từng nhát búa. Việc rèn diễn ra ở khoảng 800 đến 900 độ, và theo ông, điều này áp dụng cho mọi loại dao. Giữa các nhát, ông dựng phôi đứng để kiểm tra lưỡi có thẳng không. Về độ chính xác cần thiết, ông nói: hai nhát sai là phôi hỏng.
Về thép, ông có quan điểm rõ ràng. Thép không gỉ dễ bảo quản, nhưng các loại thép bị gỉ thì sắc hơn nhiều và là lựa chọn tối ưu của người đam mê. Tuy nhiên, dao dễ gỉ thì sau mỗi lần dùng phải lau bằng vải và bôi dầu.
Bài viết cũng nhắc đến câu hỏi xưa cũ: hái nấm bằng tay hay bằng dao? Theo ông Zegula, đó là vấn đề niềm tin. Ai dùng dao thì cắt dưới đất rồi phủ lại đất lên vết cắt để không bị mốc. Tôi thích cách ông nói điềm tĩnh về nhiệt độ, thép và cách bảo quản: rốt cuộc, một con dao tốt là nghề thủ công và việc bảo dưỡng đều đặn.
Nguồn: MDR Sachsen
Knife Informer vừa đăng hướng dẫn bảo dưỡng và chăm sóc dao vào giữa tháng 9 năm 2026. Điều tôi thích nhất là cách hướng dẫn trình bày toàn bộ chủ đề một cách rõ ràng: quy trình cần phù hợp với từng con dao, và phần lớn việc bảo dưỡng rất đơn giản. Làm sạch trước khi bụi bẩn đóng cứng, lau khô hoàn toàn lưỡi dao, bảo vệ những bề mặt cần bảo vệ, và chỉ mài khi dao thật sự cần.
Thứ tự thực hiện là phần đáng ghi nhớ. Với dao bỏ túi, trước tiên hãy dùng bàn chải hoặc tăm bông làm sạch mảnh vụn ở trục xoay, vùng khóa, lớp lót và kẹp. Chỉ khi thao tác vẫn còn khô thì mới nhỏ một giọt nhỏ dầu trục, mở đóng dao vài lần rồi lau phần dầu thừa. Bôi dầu trước khi làm sạch chỉ làm cát kẹt lại trong cơ cấu. Với dao nhà bếp, lời khuyên cũng cơ bản không kém: rửa tay bằng nước ấm và xà phòng nhẹ, lau khô kỹ, và đừng để các loại dao tốt trong bồn rửa hay máy rửa chén.
Về việc mài, hướng dẫn tách ba thao tác mà nhiều người hay nhầm lẫn. Honing dùng cho lưỡi dao bếp đã cùn nhưng vẫn còn mũi nhọn. Sharpening cần khi dao trượt, làm nát thức ăn hoặc không còn đáp ứng với honing. Stropping được áp dụng trước hết cho lưỡi dao bỏ túi và dao ngoài trời còn nguyên vẹn cạnh cắt. Hướng dẫn cũng ghi chú rằng thép bột hàm lượng vanadi cao phản ứng tốt hơn với đá mài kim cương hoặc CBN, và cảnh báo không nên tùy tiện dùng dụng cụ mài kéo bằng carbide giá rẻ.
Về gỉ sét, hướng dẫn tập trung vào phòng ngừa hơn là công thức loại bỏ: lau khô lưỡi dao sau khi dính mồ hôi, mưa, muối hoặc axit thực phẩm, và để độ ẩm ẩn bay hơi hoàn toàn trước khi cất. Lớp patina trên thép carbon là bình thường, còn gỉ đỏ đang lan thì không. Hướng dẫn cho biết không nên dùng chất mài thô trên bề mặt phủ, khắc axit hay damascus, cũng như trên lớp patina mà bạn muốn giữ. Nếu xuất hiện rỗ sâu, nên ngừng sử dụng dao. Với thép carbon tiếp xúc thực phẩm, hướng dẫn gợi ý một lớp dầu khoáng đạt chuẩn thực phẩm mỏng, và dao lưỡi cố định không nên để lâu trong bao da ẩm.
Riêng cá nhân tôi, phần lưu ý an toàn ở đầu bài là hữu ích nhất với người phục chế: con dao có khóa không đáng tin cậy, lưỡi bị lắc theo chiều dọc, cán nứt hoặc lưỡi gãy thì phải ngừng dùng, và làm sạch không thể sửa được những lỗi đó. Đây là lời nhắc tốt để kiểm tra cơ cấu trước khi đánh bóng vẻ ngoài của bất kỳ con dao cũ nào.
Nguồn: Knife Informer
Báo Midi Libre thông báo về hội chợ dao đầu tiên tại Monteils, gần Alès, dự kiến diễn ra vào Chủ nhật 27 tháng 9, từ 9 giờ sáng đến 6 giờ chiều, tại Temple trên quảng trường Puits. Có mười hai thợ rèn dao đến từ Gard, Hérault và Vaucluse tham gia, tất cả đều là chuyên gia coi đây là nghề chính thức của mình.
Ý tưởng đến từ Cédric Cousin, lính cứu hỏa chuyên nghiệp, người đã tổ chức sự kiện cùng hội săn bắn Monteils. Với anh, con dao là công cụ hữu ích trong công việc và vì anh rất thích nấu ăn, nó cũng là dụng cụ căn bản trong bếp. Theo bài báo, ngoài hội chợ thường niên ở Marguerittes gần Nîmes, vùng Alès chưa từng có buổi gặp gỡ nào như vậy.
Điều khiến tôi thích thú là cách Vincent Salel, thợ rèn dao định cư ở Monteils, mô tả nghề của mình. Anh nói về thủ công thực thụ: cán dao dùng gỗ, sừng hoặc sợi carbon, còn thân dao có các kiểu hoàn thiện như thép Damas, phun hạt mịn hay đánh bóng. Anh so sánh sự tỉ mỉ của công việc này với nghề kim hoàn và tiếc rằng nghề này đang dần mai một.
Hội chợ dành để trưng bày và bán những món đồ hoàn toàn làm thủ công, thường là độc bản. Với ai quan tâm đến lưỡi và cán dao làm tay, đây là cơ hội trò chuyện trực tiếp với chính những người làm ra chúng.
Nguồn: Midi Libre
