Kiến chúa nhân bản con đực của một loài khác

Hiếm có tin tức nào về kiến khiến tôi phải đọc lại tiêu đề hai lần, nhưng tin này thì có: kiến chúa của một loài có thể sinh ra kiến đực của một loài hoàn toàn khác. Nghiên cứu được đăng trên tạp chí Nature, do Jonathan Romiguier thuộc Đại học Montpellier dẫn dắt.

Nhân vật chính là Messor ibericus, một loài kiến thu hoạch ở miền nam châu Âu. Các nhà nghiên cứu đã đào hơn 50 tổ và xác định được 132 con đực trong 26 đàn. Một số con có lông như M. ibericus, số khác nhẵn như Messor structor. Xét nghiệm di truyền cho thấy tất cả đều có chung một mẹ: một kiến chúa M. ibericus.

Cơ chế này thật đáng kinh ngạc. Kiến chúa giữ tinh trùng của M. structor trong túi chứa tinh và dùng chúng để nhân bản kiến đực của loài đó, bằng cách loại bỏ vật liệu di truyền của chính trứng để chỉ có DNA của tinh trùng được biểu hiện. Các tác giả gọi hiện tượng này là sinh sản dị loài (xenoparity). Những con đực nhân bản còn được thừa hưởng DNA ty thể từ mẹ.

Vì sao lại như vậy? Bởi kiến thợ chỉ phát triển từ sự kết hợp di truyền của cả hai loài. Nếu kiến chúa chỉ giao phối với đực cùng loài, con gái của nó sẽ chỉ là những kiến chúa không có kiến thợ chăm sóc đàn. Theo Romiguier, hai loài này không thể sống tách rời nữa, và chúng đã tách nhau từ hơn năm triệu năm trước.

Chiến lược này giúp đàn mở rộng sang những vùng mà M. structor không sinh sống, chẳng hạn Sicily. Tuy nhiên, nếu không có tái tổ hợp di truyền, các con đực nhân bản sẽ tích lũy đột biến có hại, và về lâu dài điều này có thể khiến cả hệ thống sụp đổ. Đây là một lời nhắc thú vị rằng sinh học của kiến chúa và đàn kiến kỳ lạ hơn nhiều so với những gì sách nhập môn kể.

Nguồn: Muy Interesante