Mieren bouwen hun nest om wanneer een besmettingsgevaar dreigt

Bij het bouwen van een formicarium denken we meestal aan kamers, gangen en vochtigheid. Dat dieren hun nestarchitectuur actief inzetten als bescherming tegen ziekten, wist ik niet. Een studie van de Universiteit van Bristol laat dat precies zien.

Het team rond Luke Leckie liet twee kolonies van elk 180 werksters graven in een bak gevuld met aarde. Na 24 uur werden aan elke kolonie nog 20 mieren toegevoegd. In een van de groepen droegen de toegevoegde mieren besmettelijke schimmelsporen en vormden ze dus een infectiegevaar. Daarna groeven de mieren zes dagen door, en regelmatige micro-CT-scans maakten de ondergrondse structuren zichtbaar.

De bedreigde kolonie groef sneller en intensiever dan de controlegroep. Het nest werd complexer en minder direct met elkaar verbonden, en de ingangen lagen verder uit elkaar. Voorraad- en broedkamers waren beter geïsoleerd en hadden minder verbindingen met andere kamers. De onderzoekers vermoeden dat de mieren zo het contact verminderen en hun gevoelige nageslacht beschermen.

Simulaties met 3D-modellen van de nesten bevestigden dat deze bouwwijze het infectierisico echt verlaagt, en nog sterker als je meeneemt dat besmette mieren zich toch al van de rest van de kolonie afzonderen.

Volgens Leckie is het nieuw dat een niet-menselijk dier zijn omgeving verandert om de verspreiding van een ziekte te beperken. Het team ziet hierin een inspiratie voor stedenbouw en het ontwerp van sociale ruimtes. Voor mij laat het vooral zien hoeveel gedrag er zit in een nest waarvan we in een formicarium maar een glimp zien. De studie verscheen in 2025 in Science.

Bron: scinexx