Barbara Cassin ve elimizden kayıp giden sözcükler

Fransız Akademisi'nin dikkat çektiği yeni kitaplar arasında hemen buraya yazmak istediğim bir kitap vardı: Barbara Cassin'in, 30 Eylül 2026'da Flammarion tarafından yayımlanacak Les Mots qui fuient (Kaçan Sözcükler) kitabı. Zamanını dil öğrenmeye ve dil alışverişine ayıran biri için sözcüklerin bizi nasıl terk ettiği sorusu insanın tam içine işliyor.

Başlangıç noktası basit: sözcükler elimizden nasıl kayıp gidiyor, onları tutmanın bir yolu var mı, ve yaşlanma dile ne yapıyor? Bu soruları yanıtlamak için Akademi üyesi yazar diyaloğu seçmiş. Şair Michel Deguy, nörobilimciler Laurent Cohen, Raphaël Gaillard ve Marc Verny, psikanalistler Françoise ve Jean-Jacques Gorog, sinemacı Nurith Aviv, filozof Alain Badiou, antropolog Vinciane Despret ile konuşuyor; bir de Daphné Marnat'ın oluşturduğu birkaç yapay zekâyla söyleşiyor.

Kitabın ana sorusu tek: unutmak belleğin koşulu mu? Bu konuşmalar yoluyla kitap hem kişisel yaşlanmaya hem de içinde yaşadığımız çağa bakıyor.

Tanıtımda alıntılanan bir cümle aklımda kaldı: "Unutma, özel isimlerle başlar." Ana dilinde ya da yabancı bir dilde bir ismi dilinin ucunda arayıp bulamamış herkes neyin kastedildiğini bilir.

Henüz okumadım, bu yüzden başarısı hakkında bir şey söylemeyeceğim. Ama sözcüklerin belleği üzerine bir kitapta yapay zekânın konuşmacılardan biri olarak yer alması ilginç bir tercih bence. Herhangi bir dilde, uçup giden sözcüklerle ilgili kendi deneyimlerinizi okumak isterim.

Kaynak: Fransız Akademisi