Barbara Cassin en de woorden die ons ontglippen

Tussen de nieuwe titels die de Académie française onder de aandacht bracht, was er één die me meteen aan het schrijven zette: Les Mots qui fuient van Barbara Cassin, dat op 30 september 2026 bij Flammarion verschijnt. Wie zijn tijd besteedt aan het leren en uitwisselen van talen, voelt de vraag hoe woorden ons verlaten van dichtbij.

Het uitgangspunt is eenvoudig: hoe ontglippen woorden ons, bestaan er manieren om ze vast te houden, en wat doet het ouder worden met de taal? Om daarop antwoord te geven koos de auteur, lid van de Académie, voor een gesprek. Ze praat met de dichter Michel Deguy, de neurowetenschappers Laurent Cohen, Raphaël Gaillard en Marc Verny, de psychoanalytici Françoise en Jean-Jacques Gorog, de filmmaakster Nurith Aviv, de filosoof Alain Badiou, de antropologe Vinciane Despret, maar ook met verschillende kunstmatige intelligenties die Daphné Marnat heeft ingezet.

De rode draad komt neer op één vraag: is vergeten de voorwaarde voor geheugen? Via deze gesprekken kijkt het boek zowel naar persoonlijke veroudering als naar onze tijd.

Eén zin uit de presentatie bleef hangen: „Vergeten begint bij eigennamen.” Wie ooit een naam op het puntje van zijn tong had, in de moedertaal of in een vreemde taal, weet precies wat ermee bedoeld wordt.

Ik heb het nog niet gelezen en zeg daarom niets over hoe geslaagd het is. Maar het lijkt me een interessante keuze om kunstmatige intelligentie tot gesprekspartner te maken in een boek over het geheugen van woorden. Ik ben benieuwd naar jullie eigen ervaringen met woorden die wegvliegen, in welke taal dan ook.

Bron: Académie française