Ik heb op promobil.de een gids gelezen over winterklare campers en daarbij het een en ander geleerd waar ik bij de ombouw van mijn eigen bus zeker rekening mee moet houden. Want bij temperaturen onder nul blijkt al snel wat er bij een camperbus echt toe doet.
Het belangrijkste punt is de isolatie: een winterklare bus is rondom geïsoleerd, en juist de ramen, achterdeuren en de cabine zijn de plekken waar de meeste warmte verloren gaat. Daar kunnen thermomatten echt veel uitmaken. Daarbij komt een centrale warmwaterverwarming zoals de Alde Compact 3020 of 4000, die de warmte gelijkmatig verdeelt via convectoren of verwarmingsslangen - in het beste geval zelfs in de vloer.
Wat ik eerder totaal had onderschat: de watertanks. De schoon- en afvalwatertank moeten geïsoleerd en verwarmd zijn, anders ligt de boordtechniek bij vorst al snel plat. Pas dan kun je in de winter echt doorlopend autark staan.
Het artikel stelt ook meteen een selectie winterklare campers voor. Voor mij als zelfbouwer is dat een superchecklist: dikke isolatie, warmwaterverwarming, verwarmde tanks - dan staat niets een wintervakantie in de bus meer in de weg.
Bron: promobil
Een van de grote dilemma's bij compacte campers is de badkamer: of je laat hem weg, of hij neemt een groot deel van de ruimte in. Daarom was ik benieuwd naar de komst van Furgok naar Italië, een hoogwaardige uitbouwer gevestigd in Navarra, in het noorden van Spanje, geïmporteerd door Autoroen, een dealer uit Trentino, in Borgo Anaunia.
Het hart van dit project heet Dynamic Space. De badkamer is aanwezig, maar neemt geen ruimte in beslag wanneer deze niet nodig is: achter de zithoek bevindt zich een wastafel van mineraalcomposiet die kan worden weggeklapt, en eronder een douchebak die naar beneden kan worden gelaten indien nodig. De deur die alles bedekt, kan worden opgedeeld en de leefruimte afsluiten. Aan de andere kant, onder de compressor-koelkast, zorgt een elektro-mechanisch systeem ervoor dat het platform met het droge toilet, zonder cassette, met wegwerptassen, naar buiten komt.
Ook achterin is er nagedacht over een open indeling: het bed achterin reikt tot aan het plafond en laat ruimte vrij voor bagage of om om te kleeden. Onder het bed is een tweede bevestigingspunt voor een ander bed, waardoor er altijd vier slaapplaatsen beschikbaar zijn. In de compacte Xpace 540 Trio, op een Ducato van 5,40 meter, is zelfs ruimte voor een echte motorfiets, die echter moet worden uitgeladen om de camper te kunnen gebruiken.
De basisvoertuigen zijn Fiat Ducato's van 5,40 of 6 meter, of MAN TGE en Mercedes Sprinter, ook met vierwielaandrijving. De indelingen zijn: Xpace 540 en 600 met een halve zithoek en een dwars bed achterin, en de Family 600+ op een Ducato met een verhoogd dak, met een vijfde zitplaats en een omklapbed boven de zithoek. Tot de uitrusting behoren: een keukenblad van mineraalcomposiet, originele schuiframen van de Ducato, een dieselverwarming, een elektrische boiler, inductie op aanvraag met een lithiumbatterij en omvormer, en meubels van 1,5 cm dik multiplex van populierhout.
Het nadeel? Er is weinig traditionele opbergruimte voor kleding en beddengoed, hoewel er voldoende ruimte is voor tassen en kisten. De prijzen zijn hoog, in lijn met de topconcurrenten: dit is een voertuig dat is ontworpen voor de ervaren camperaar die weet wat hij echt nodig heeft. Informatie:
https://www.autoroen.it
Bron: Vita in Camper
Wie de elektrische installatie van een camper of buscamper plant, komt bijna meteen op de vraag hoe lang de leefaccu meegaat. MotorhomeFun heeft daar een duidelijke gids over, en het eerlijke antwoord is dat het van drie dingen afhangt: de capaciteit van de accu, het dagelijks verbruik en de zonne-energie.
Qua capaciteit maakt het accutype veel uit. Loodaccu's kun je niet ver onder ongeveer 50 procent ontladen, dus een accu van 100Ah levert ongeveer 50Ah, oftewel ruwweg 600Wh bij 12V. Een lithium-LiFePO4-accu van 100Ah kun je tot zo'n 90 procent gebruiken, bijna 1.080Wh, en die weegt een stuk minder.
Het verbruik is de andere helft. Een compressorkoelkast trekt ongeveer 45W, maar schakelt voortdurend in en uit, met over 24 uur gemiddeld zo'n 450Wh. Matig gebruik van LED-verlichting, telefoon opladen, de waterpomp en de koelkast komt meestal op 200 tot 400Wh per dag, maar laptops, tv's of CPAP-apparaten drijven dat flink op. Bij 300Wh per dag en zonder opladen houdt lithium het ongeveer 3,6 dagen uit en lood ongeveer twee.
Zonne-energie verandert het plaatje. In het Britse voorbeeld van de gids levert een paneel van 200W bij zo'n vier goede zomeruren ongeveer 800Wh, dus de accu wordt langzaam bijgeladen. In de winter haalt hetzelfde paneel op een redelijke dag misschien maar 200 tot 300Wh, wat hooguit break-even is, en grijze dagen leveren een tekort op.
Het artikel wijst er ook op dat een haardroger van 1.500 tot 2.000W een basale off-grid accu in een paar minuten leegtrekt, dus een 12V reiskoker of een gaskookplaat is de slimmere keuze. Ik vind de cijfers erg praktisch voor wie een inbouw wil dimensioneren.
Bron: MotorhomeFun
Een elektrische bestelwagen omtoveren tot camper klinkt niet meer als science-fiction. EspacioFurgo publiceerde in juni een selectie modellen die je kunt ombouwen tot stekkercamper, en de cijfers geven stof tot nadenken.
Volgens het artikel haalt de werkelijke actieradius bij meerdere modellen meer dan 300 km, laat V2L toe de koelkast en de inductieplaat vanuit de accu te voeden, en maakt het CERO-label het makkelijker om lage-emissiezones binnen te rijden; ombouwen tot camper verandert daar niets aan. Ze raden aan bij campergebruik 20 tot 25 % van de WLTP-actieradius af te trekken en de laadvermogen in de gaten te houden, want het meubilair kan 300 tot 500 kg toevoegen.
Bovenaan de ranglijst staat de Volkswagen ID. Buzz (vanaf 64.000 €, 79 kWh bruikbaar, circa 450 km WLTP), gevolgd door de Ford E-Transit Custom (52.000 €, 74 kWh, circa 320 km, laadvermogen bijna 1.000 kg en standaard een opklapbaar dak), de Mercedes eVito Tourer (58.000 €, 90 kWh) en de Maxus eDeliver 7 (45.000 €, V2L standaard, de goedkoopste van de middelgrote bestelwagens). De tweelingen Peugeot e-Expert, Citroën ë-Jumpy, Opel Vivaro Electric en Toyota Proace Electric zitten rond de 330 km, en de Renault Trafic E-Tech, met 52 kWh, is bedoeld voor stedelijk gebruik of het weekend.
Een voorbeeld: een bestelwagen met een goedgekeurde 330 km zou met bagage en twee personen tussen 240 en 260 km halen. Let op: de V2L-gegevens in het artikel komen niet helemaal overeen tussen de specificatietabel en de veelgestelde vragen, dus controleer ze voordat je beslist.
Bron: EspacioFurgo
Tijdens het zoeken naar technische nieuwtjes voor campers viel mijn oog op de BOS battery X, een nieuwe lithiumbatterij voor campers en caravans. De fabrikant is BOS Balance of Storage Systems AG uit Zuid-Duitsland, dat volgens eigen zeggen al acht jaar Hymer in serie van accu's voorziet.
Het bijzondere zijn de cellen. BOS gebruikt cilindrische LiFePO4-cellen in plaats van prismatische of pouchcellen. Volgens de fabrikant zijn ze mechanisch stabiel, bestand tegen trillingen en behouden ze hun vorm bij hoge belasting en na verloop van tijd. Ook zou de warmte goed worden afgevoerd, wat belangrijk is voor de cycluslevensduur.
Voor wie in de winter op pad gaat, is het vriesladen interessant. Voordat er bij kou wordt geladen, worden de cellen via de gelaste contacten helemaal tot in de kern verwarmd. Dit zou gelijkmatiger werken dan accu's die alleen van buiten worden verwarmd. Daarnaast is er een slimme verwarmingsstand: het verwarmingsvermogen past zich aan de beschikbare laadstroom aan, zodat de accu niet onnodig de eigen reserve aanspreekt als de zonne-opbrengst laag is.
Qua veiligheid zijn er temperatuursensoren op de plus- en minpool die opvallende opwarming van de aansluitingen kunnen zien en de accu op tijd kunnen uitschakelen. Verder is er bescherming tegen overstroom, kortsluiting, diepe ontlading en omgekeerde polariteit, en een vlamvertragende behuizing met beschermingsklasse IP67. Ontwikkeling en productie vinden in Duitsland plaats.
Het artikel noemt geen capaciteit of prijs, en het meeste komt uit fabrikantsopgaven die je in de praktijk nog moet zien kloppen. Toch vind ik de aanpak met kernverwarming interessant voor wie een wintergeschikte bus wil inrichten.
Bron: Reisemobil International
Het leven op de weg is geweldig, maar de rekeningen zijn echt. De kostengids 2026 van MotorhomeFun, laatst bijgewerkt in juli 2026, vermijdt één magisch getal en geeft er twee richtlijnen voor. Een matig gebruikte bus die thuis staat, zonder lening en met zo'n 5.000 mijl per jaar op goedkope campings, kost ongeveer 3.000 tot 4.000 pond per jaar. Een zwaar gebruikte, gefinancierde bus die buiten de deur staat en voor grote Europese reizen wordt gebruikt, kan oplopen tot 14.000 tot 18.000 pond.
De vaste kosten voor een Britse middenklasse camper worden één voor één genoemd: verzekering 400 tot 900 pond, wegenbelasting van 177 pond voor bussen boven 3.500 kg, APK (MOT) van ongeveer 55 pond, onderhoud van de woonruimte 150 tot 350, pechhulp 80 tot 200 en stalling 500 tot 1.500 als je hem niet thuis kunt zetten. Het brandstofverbruik ligt meestal tussen 18 en 30 MPG, met een compacte coachbuilt op een Fiat Ducato op 26 tot 30 en grote A-klassen op 18 tot 22.
Onderweg is het verschil enorm. Commerciële campings met volledige aansluiting kosten in het hoogseizoen ongeveer 35 tot 100 pond of meer per nacht, Certificated Locations ongeveer 10 tot 20, en wildkamperen en veel aires zijn gratis. Gas kost er ongeveer 1 tot 3 pond per nacht bij.
Kosten die mensen vaak vergeten: jaarlijks 1 tot 2 procent van de waarde van de bus apart zetten voor reparaties, een retourtje veerboot Dover-Calais van 150 tot 350 pond en Franse tolkosten van 60 tot 120 pond per week. De schrijver stelt voor te kijken naar de kosten per nacht weg, en dat is volgens mij een veel eerlijkere manier om deze levensstijl met gewone vakanties te vergelijken.
Bron: MotorhomeFun
De gids van L'Itinéraire, bijgewerkt eind maart 2026, is een goed startpunt voor wie zijn eigen bus wil ombouwen. Hij benadrukt iets wat ik waardeer: denk vanaf het ontwerp al na over de regelgeving.
Als basisvoertuig vergelijkt hij de Renault Master (veel tweedehands exemplaren), de Fiat Ducato en zijn neven de Boxer en Jumper (het makkelijkst om te verbouwen) en de Mercedes Sprinter (prettig maar duurder). De L2H2 is de meest gangbare keuze, en met een MTM van 3,5 ton blijf je met een B-rijbewijs rijden. Bij de aankoop reken je voor een bus van 8 tot 12 jaar op 12.000 tot 25.000 euro, en voor een bus jonger dan 6 jaar op 25.000 tot 45.000 euro.
De verbouwing zelf, los van de bus, kost 3.000 tot 12.000 euro als je het zelf doet en 15.000 tot 35.000 euro bij een vakman. Voor de elektra gaat het artikel uit van 50 tot 90 Ah per dag bij een zuinige levensstijl, streeft het naar 150 tot 200 Ah bruikbare capaciteit voor twee dagen zelfvoorziening en noemt het LiFePO4-accu's, laden via de dynamo en ongeveer 200 W zonnepanelen als goed begin. Voor water reken je voor één of twee personen op 50 tot 100 liter schoon water; bij 8 tot 12 liter per dag per persoon houdt een tank van 60 liter twee personen twee tot drie dagen.
De VASP-keuring verloopt via een individuele voertuigkeuring (réception à titre isolé) bij de DREAL. Veelvoorkomende struikelblokken zijn een niet-conforme gasinstallatie, elektra zonder goede beveiliging en meubels die niet vastzitten. Het slotadvies: een plan met maten, de uitrusting wegen en daarna een paar korte proefritten maken. Dit zijn marktindicaties, geen officiële prijzen.
Bron: L'Itinéraire
Op de Caravan Salon in Düsseldorf liet Cubivan zijn Camping System (CCS) zien, en dat idee vond ik de moeite van het bespreken waard. Het systeem verandert een L2H2-bestelauto in een kampeerauto met een uitschuifbare achterunit en een hardshell hefdak.
De achterunit is ingeklapt ongeveer 1,05 m lang, 1,20 m breed en 1,10 m hoog en weegt volledig ingericht circa 300 kg. Het hardshell dak met frame komt op zo'n 130 kg, samen dus ongeveer 430 kg. In de uitbouw kun je rechtop staan (circa 1,90 m). Er zit een keuken in waarop je gas of elektrisch kookt, een schoonwatertank van 25 liter en een doucheruimte van 90 x 95 cm. Het toilet zit ook in de module, dus het interieur van de bus hoeft geen aparte badkamer te hebben. Het hefdak biedt een slaapplaats van 200 x 200 cm.
Het mooiste aan het concept is dat de achterunit na een reis weer verwijderd kan worden, terwijl het dak op het voertuig blijft. Zo is de bus daarna gewoon weer een bus.
Als indicatie noemt New Atlas een totaalprijs van 22.000 tot 25.000 euro, waarvan 16.000 tot 17.000 voor de onderste module en 7.000 tot 8.000 voor het dak. De fabrikant zelf noemt nog geen prijzen. De officiële bestelperiode moet begin zomer 2027 openen; reserveren kan al, maar dat is nadrukkelijk geen bestelling. Een prototype op basis van de VW ID. Buzz wacht nog op homologatie van het dak.
Bron: Campersite.nl
Bij een campereninrichting is ruimte bijna altijd het schaarste goed, en daarom sprak het nieuws over de heatJET van Pundmann me aan. Het apparaat zorgt voor warmwaterbereiding én luchtverwarming in één unit en vervangt zo twee losse apparaten. Dat bespaart ruimte, vereenvoudigt de installatie en beperkt het montagewerk.
De kerngegevens uit het artikel: warm water is na zo'n 6 tot 7 minuten beschikbaar, en na 15 tot 20 minuten is het water geschikt om te douchen. De boiler bevat afhankelijk van de uitvoering 6 of 9 liter. Het werkt op 12 V of 24 V, en sommige uitvoeringen ook op 230 V. De afmetingen zijn 390 x 228 x 200 mm en de prijs begint bij 780 euro.
Het water wordt gelijkmatig gemengd, zodat er geen koude zones in de tank ontstaan en de voorraad efficiënt wordt gebruikt. Als toepassingen noemt het artikel bestelbussen, campers, boten en offgrid-projecten.
Voor mij is dit vooral interessant voor kleine bestelbusverbouwingen, waar weinig ruimte is voor een aparte boiler én een tweede verwarming. Hoe het apparaat zich op de lange termijn houdt, blijkt pas uit praktijkervaringen, maar als concept klopt het.
Bron: Reisemobil International
Een nieuwtje voor wie zijn camper of buscamper uitrust met een dakairco: Teleco biedt Steril-Air Pro, het geïntegreerde luchtzuiveringssysteem, nu ook aan als optie op vier extra Telair-dakairco's, namelijk de Silent 3 5900H, Silent 3 8100H, DualClima 8400H en DualClima 12500H. Ook de nieuwe Ultra Comfort 9000M is ermee te bestellen. Eerder was het systeem voorbehouden aan de Ultra Comfort-serie, waarmee het in 2025 werd geïntroduceerd.
Het systeem werkt met uv-a-leds en fotokatalyse via keramische elementen met een titaniumdioxidecoating. Terwijl de lucht in de cabine door de airco circuleert, activeert het uv-a-licht die coating. Volgens laboratoriumtests van de fabrikant kan dat bacteriën, virussen, vluchtige organische stoffen en geuren verminderen. In een test met SARS-CoV-2 daalde de virale belasting na 30 minuten met 99,998 procent. Campersite benadrukt terecht dat dit alleen geldt onder testomstandigheden en niet automatisch in elke camper hetzelfde resultaat geeft.
Het is voorlopig alleen een optie bij bestelling van een nieuw toestel. Of bestaande Silent 3- of DualClima-units achteraf kunnen worden aangepast, meldt de aankondiging niet, en ook over andere modellen is nog niets gezegd. Voor wie een eigen ombouw plant met een dakairco is het wel een detail om in de gaten te houden.
Bron: Campersite.nl
Correio Braziliense heeft een reportage gepubliceerd met cijfers die mensen die op de weg willen wonen met beide benen op de grond houden. Volgens het artikel kan de uiteindelijke kost van een bestelbus als mobiele woning variëren van 40.000 reais tot meer dan 400.000, afhankelijk van model, afwerking en regularisatie.
Als basisvoertuig zijn de Fiat Ducato, Renault Master, Peugeot Boxer en Mercedes-Benz Sprinter het meest gevraagd. Een bestelbus van meer dan tien jaar oud kost tussen 25.000 en 60.000 reais; nieuwere modellen tussen 80.000 en 150.000. De reportage benadrukt dat je vóór het begin een volledige mechanische keuring moet laten doen, want motor- of wielophangingsproblemen kunnen het hele project laten mislukken.
Bij de ombouw begint een basisversie met isolatie, een vast bed, eenvoudig timmerwerk en eenvoudige elektra rond 15.000 reais. Wie zelfvoorzienend wil zijn, met zonnepanelen, lithiumbatterijen, een omvormer, een 12V-koelkast en een dieselverwarming, betaalt er 20.000 tot 50.000 reais bij. Enkele posten: thermische en akoestische isolatie 2.000 tot 3.500 reais; een zonnepaneel van 200 W met stationaire accu 3.000 tot 5.000 reais; een compleet elektrisch systeem 2.500 tot 4.000 reais. Maatwerk timmerwerk neemt vaak zo'n 30 procent van het verbouwingsbudget in beslag.
Wat veel mensen vergeten, is de legalisatie: toestemming van het DETRAN, een wijzigingsrapport van een door INMETRO geaccrediteerd bedrijf en een veiligheidskeuring van het voertuig om het CSV te krijgen, samen 2.500 tot 4.000 reais. Rijden zonder dit kan leiden tot boetes, inbeslagname en problemen met de verzekering.
Uiteindelijk plaatst de reportage eenvoudige projecten met oudere voertuigen op 40.000 tot 100.000 reais, en een professionele afwerking op 150.000 tot 250.000 reais. Ik vond de tekst nuttig juist omdat hij laat zien dat elektra en administratie even zwaar wegen als de inrichting.
Bron: Correio Braziliense
Hoe lang de zoetwatertank meegaat, is een van de eerste vragen bij een vanlife-verbouwing. Het magazine Vanlife Mag heeft een waterverbruikscalculator gepubliceerd, en de richtwaarden in de bijbehorende tekst zijn het lezen waard.
Volgens het artikel gebruiken campers gemiddeld 20 tot 40 liter per persoon per dag, thuis zijn het 120 tot 150 liter. Minimalisten redden het met ongeveer 15 liter, en fulltime vanlifers komen soms op 12 tot 15 liter. Een tank van 100 liter is theoretisch 2,5 dag genoeg voor twee personen, maar in de praktijk vaak maar twee dagen.
De grootste factor is de douche. Vijf minuten onder een gewone douchekop verbruiken 30 tot 40 liter, een zuinige campingdouche 10 tot 15 liter, en de zogenoemde marinedouche, waarbij je het water tussendoor dichtdraait, slechts 8 tot 10 liter. Bij het afwassen bespaart een systeem met twee bakken veel: 5 tot 8 liter tegenover 15 tot 20 liter bij stromend water.
Voor de tankgrootte geeft het artikel ook houvast: 30 tot 50 liter in compacte campers voor één tot twee dagen, 80 tot 100 liter in bestelbussen voor drie tot vier dagen en bij grotere campers tot een week. Een liter weegt een kilo, wat je moet meenemen in de laadplanning. Vers water in de tank moet bovendien niet langer dan ongeveer een week blijven staan.
Sommige waarden in de tekst spreken elkaar licht tegen, en alles zijn schattingen. De redactie raadt uiteindelijk aan om gewoon je eigen verbruik te meten. Dat ben ik met haar eens.
Bron: Vanlife Mag
