Toen ik met leerbewerking begon, stuitte ik op een gids voor beginners die me heel wat fouten heeft bespaard. Het eerste wat je moet begrijpen, is het leer zelf: afhankelijk van het deel van het dier (hals, kernstuk, flank) en de dikte bewerk je het anders. Voor een portemonnee volstaat dun leer van 1,2 mm; voor een stevige riem ga je naar 3,5 of 4,5 mm.
Voor het snijden heb je het juiste gereedschap nodig: speciale scharen voor dun leer, een cutter of een mes met trapeziumvormig lemmet voor dik leer, en zelfs een rolmes voor bochten. Daarna volgen het verven (ik gebruik verf van Fiebing's) en het lijmen, nadat je het oppervlak hebt opgeruwd zodat de lijm goed hecht.
De stap die het verschil maakt, zijn de randen. Je schuint ze af met een edge beveler, brengt tokonole of tragacanthgom aan en polijst ze daarna met een houten slicker tot je een gladde, glanzende rand krijgt. Een goed afgewerkte rand is het visitekaartje van een leren voorwerp.
Voor het naaien met de hand prik je eerst de gaatjes met prikijzers (diamant- of Franse stijl), daarna naai je met de zadelmakerssteek met naalden met ronde punt en gewaxt garen. Het allerbelangrijkste blijft om met een klein, eenvoudig project te beginnen — en te accepteren dat het eerste niet perfect zal zijn.
Bron: CraftPoint
Ik las het verslag van iemand die al ongeveer drie jaar leerwerk doet: die vroeg ChatGPT om een patroon te maken en maakte daarmee een pennenetui voor één pen. Hoeveel tijd het patroon maken kost, is een bekend probleem voor wie zelf maakt.
De verzoeken werden gedaan met voorwaarden, zoals “een etui voor één pen” of “een boekomslag in A5-formaat”. Ook probeerde hij een link naar een referentievideo mee te geven en de AI daarvan te laten uitgaan. Een globale vorm kwam snel, maar het eerste patroon was niet bruikbaar zoals het was: de toestand met de klep dicht was niet meegenomen, de sluiting die de klep vasthoudt was te kort om prettig te gebruiken, en het patroon was niet zo opgezet dat het thuis op ware grootte te printen was.
Hij vroeg meerdere keren om aanpassingen aan de vorm van de klep en de lengte van de sluiting, tot het patroon printbaar was. Het eindresultaat leek bijna op wat hij zich had voorgesteld, maar de punt van de klep moest tijdens het werk met de hand worden bijgewerkt. Omdat de dikte van het leer en de overlappingen niet waren berekend, pasten sommige pennen niet goed.
De conclusie van de auteur: AI is goed om snel de basis van een patroon te maken, maar het is belangrijk om niet te denken “de AI heeft het gemaakt, dus het klopt” en zelf te controleren. Voordat je snijdt, check je de eindmaten, of de inhoud past, de dikte van het leer, de overlappende delen, de beweging van klep en sluiting en of het op ware grootte print. Hij raadt ook aan het patroon eerst op papier uit te knippen en in elkaar te zetten. Die realistische afstand tot AI als gereedschap is een nuttig uitgangspunt.
Bron: note
Weaver Leather Supply heeft in zijn leercraft-serie een korte video geplaatst over het aanbrengen van een veerframe (facile) voor een beurs op een leren clutch, gedemonstreerd door Chuck Dorsett.
De video behandelt de onderdelen waar mensen bij frames vaak op vastlopen: meten voor het frame, de scharnieren positioneren, het frame zelf monteren en de juiste klinknagel kiezen om alles in elkaar te zetten. Het project gebruikt Illusion Leather en de veerframes uit de beursframe-collectie van de winkel.
De pagina somt het gebruikte beslag op: een Snapper Rivet Ring, een Snapper Rivet, een geleidepen en een klinkgereedschap. Er staan geen maten of een geschreven stappenlijst bij, dus het is eerder een video om te volgen dan een tekst om te lezen. Toch is het handig om te zien hoe iemand met ervaring de scharnieren plaatst en de klinknagel kiest, als je je eerste clutch met frame al een tijdje voor je uitschuift.
Ik vind het goed dat frame-werk wordt getoond als een gewone stap die je kunt leren, en niet als iets wat voorbehouden is aan specialisten. Als je referenties voor tassenmaken verzamelt, is het de moeite waard om dit op te slaan naast de andere beslag-how-to's van de winkel.
Bron: Weaver Leather Supply
Net na de Obon-vakantie las ik een artikel met een overzicht van lederwerkcursussen en evenementen voor wie deze herfst iets nieuws wil beginnen. De meeste worden in Japan gehouden, dus ik noteer hier de belangrijkste punten.
In Namba in Osaka wordt op 23 augustus een seminar voor beginners gehouden. Het is praktisch: verschillen tussen leersoorten, kennismaken met gereedschap zoals de ruitvormige priem (hishime), hamer en drukknopen, handnaaien en het afwerken van draadeinden, en welke lijm je waarvoor gebruikt. Wat me opviel, is het advies in het artikel om beginners af te raden met een leerlesmes te werken, omdat dat een slijpsteen vraagt, en liever te leren hoe je een cutter goed gebruikt.
In Kuramae in Tokio zijn er op 28 en 29 augustus een verkoop en een uitprobeersessie van gereedschap. Ook zijn er leercursussen van een «Leather Sommelier» (in Aichi en Sapporo), een gratis seminar op 4 september op de Taito-vestiging van het technologiecentrum voor leer van Tokio (onder meer over de bouw van herenschoenen en leesten) en een «leeradvies» in Urawa (Saitama) op 4 en 5 september, waar je direct met fabrikanten en winkeliers kunt praten.
De Nationale Vereniging voor de Bevordering van het Leerambacht gaat eind augustus de inschrijving voor de basiscursus van oktober openen. De cursus bestaat sinds 1966. Bij zelfstudie loop je snel vast bij het kiezen van gereedschap of de basissteken, dus ik vind het fijn dat er zoveel kansen zijn om dat in de praktijk te checken. Data en tarieven kunnen veranderen, dus controleer voor je je inschrijft altijd de aankondiging van de organisator.
Bron: note (belllens tokyo)
Een nieuwsbericht dat me echt een goed humeur bezorgde: Li Wan-ling, leerkunstenares uit het "Ambachtshuis" in het district Changhua, heeft twee werken ingestuurd voor de Britse Future Art & Design Award en won daarmee een Platina- en een Goudprijs.
Het opvallende is dat deze twee werken vorig jaar bij binnenlandse wedstrijden niet goed scoorden. Eén werd afgewezen, het andere kreeg alleen een eervolle vermelding. Ze hoorde pas eind februari van dit jaar van de Britse wedstrijd, toen de deadline nog maar zeven dagen weg was. Omdat de organisatie het aantal inzendingen niet beperkte, fotografeerde ze haar twee oudere werken, vroeg een vriendin om haar artistieke toelichting en de zelfontwikkelde leerreliëf-technieken te vertalen, en stuurde alles per e-mail. Op 30 maart kreeg ze antwoord, en pas nadat een andere vriendin het had vertaald, ontdekte ze dat ze had gewonnen.
Het Platina-werk "Een plek in mijn hart" beeldt het bros geworden leemhuis af waarin ze opgroeide, de bananenboom die het gezin hielp onderhouden, haar vader die onvermoeibaar werkte als een waterbuffel, en de maan die haar naar huis wilde halen maar dat nooit kon. Het Goud-werk "Blauwbuikfazant met kuiken" toont de Formosaanse blauwbuikfazant, een vogel die alleen op Taiwan voorkomt, samen met Yushan-klokjesbloem en maanbloem. De kuikens in de compositie zijn altijd drie, omdat zij drie kinderen heeft.
Wat me het meest trof, is haar vasthoudendheid bij realistisch leerreliëf. Ze zegt dat de realistische techniek de textuur van het leer zelf moet bewaren: de poriën moeten duidelijk zichtbaar zijn, en zelfs de fijne haartjes van een waterbuffel of zijn wimpers moeten na vele lagen kleur nog de nerf van het leer laten zien. Ze benadrukt ook dat gekleurd leer na verloop van tijd vervaagt, dus de kleur moet jarenlang stabiel blijven. Verliest leerreliëf de eigenschappen van het leer, dan verliest het volgens haar ook zijn waarde als kunst.
Na meer dan dertig jaar leerkunst zegt ze dat het moeilijkste niet het snijden zelf is, maar het verzamelen van veel echte foto's en die mengen met eigen ideeën om een nieuw beeld te maken. Voor wie van leerambacht houdt, is dit een goede herinnering: de taal van het materiaal zelf is vaak wat een werk zijn sterkste kracht geeft.
Bron: 聯合新聞網
Ik las een artikel waarin een ambachtsman die een leerwerkplaats in Nakameguro runt, schrijft over wat leerambacht eigenlijk is, vanuit 26 jaar ervaring. Het thema van het eerste deel is het plezier van het maken zelf.
De basis is leer snijden, gaten maken en naaien om een portemonnee of tas te maken. Maar de auteur ziet dat als “de tijd waarin iets ontstaat uit je eigen handen”. Het eerste plezier is, volgens het artikel, zien hoe platte leer gaandeweg je eigen werk wordt.
Mensen die naar de workshops komen maken zich vaak zorgen: “Ik ben onhandig, kan ik dit echt?” Maar als je stap voor stap werkt, zegt het artikel, komt er altijd een moment waarop je denkt: “Het lukt verrassend goed.” Het idee dat kleine scheefheid en fouten later bewijs worden dat je het zelf hebt gemaakt, zodat je over jaren kunt zeggen “hier ging ik voor het eerst de mist in”, vond ik mooi.
Het stuk gaat ook over handnaaien. Het is niet snel, maar omdat je de telefoon en sociale media weglegt en je concentreert op de naaldpunt, wordt het een tijd die het hoofd rustig maakt, een soort digitale detox. En omdat ieder stuk leer verschilt in zachtheid, plooien en krassen, en vooral plantaardig gelooid leer van kleur en uitstraling verandert naarmate het langer gebruikt wordt, zegt de auteur dat de dag waarop je klaar bent het echte begin is. Dat punt bleef bij me hangen.
Ook als je niet met een portemonnee begint, adviseert het artikel om met iets kleins te beginnen, zoals een sleutelhanger of kaarthouder: snijd het leer en zet een eerste steek. Het is een tekst die je vooruit helpt nog voordat je alle gereedschap hebt verzameld, en ik raad hem iedereen aan die wil beginnen. Het tweede deel zou gaan over waarom wat we maken speciaal wordt, en ik kijk ernaar uit om verder te lezen.
Bron: note
Garut staat al lang bekend als centrum van het leerambacht, en er is nieuws uit de stad dat leerambachtslieden zouden moeten lezen. Minister van Coöperaties Ferry Juliantono heeft beloofd de modernisering van de leerindustrie in Garut te steunen, van technologie voor afvalwaterbehandeling tot financiering via LPDB (het beheersorgaan van revolving fondsen), zodat de kwaliteit van Garut-leer die van Italië kan evenaren.
De belofte kwam nadat hij op donderdag 15 januari 2026 het MKB-centrum Piazza Firenze in Garut had bezocht. Volgens de berichten heeft het centrum de kwaliteit van lokaal leer naar internationale normen gebracht. Over het looiafval, het oude probleem van deze industrie, wil de overheid helpen bij de financiering van afvalwaterzuiveringsmachines en coöperaties aanmoedigen hun looimachines te moderniseren met LPDB-revolvingfondsen.
Piazza Firenze wordt beheerd door de Koperasi Kulit Artisan Indonesia (Indonesische coöperatie van leerambachtslieden). Het combineert Garut-leerwaren met architectuur in Italiaanse stijl, en er zijn horecazaken, werkplaatsen en trainingen. Ontwerpster Poppy Dharsono, een van de oprichters, verwelkomde de steun en benadrukte dat de grote binnenlandse markt prioriteit moet krijgen, ook al is export lastig. De coöperatie blijft de ambachtslieden van Garut opleiden.
De vice-regent van Garut, Luthfianisa Putri Karlina, zei dat het centrum het gezicht van het lokale toerisme verandert en bezoekers trekt, vooral uit Jakarta, die op zoek zijn naar kwaliteitsproducten. Ze drong er ook op aan Garut-leerwaren premium te verpakken. Piazza Firenze is pas op 15 januari één jaar oud geworden.
Wat ik leuk vind aan dit nieuws is dat het niet alleen gaat over het verkopen van producten, maar ook over de keten erachter: looien, afval, opleiding van ambachtslieden en verpakking. Het artikel noemt geen bedrag en geen aantal machines, dus ik ben benieuwd hoe het uitpakt.
Bron: ANTARA News
De 26e editie van de Fenearte, de grootste ambachtenbeurs van Latijns-Amerika, vond van 8 tot en met 19 juli 2026 plaats in het Pernambuco Convention Center in Olinda, en wijdde het thema van het jaar aan leer: "Zadelmakers van Pernambuco: een ambacht dat verandert". Voor wie van leerwerk houdt, is het mooi om te zien dat deze traditie zoveel aandacht krijgt.
Volgens de krant Folha de Pernambuco werden meer dan 5.000 ambachtslieden, volkskunstenaars en exposanten verwacht op ongeveer 700 commerciële ruimtes, met een investering van 16 miljoen real, de grootste in de geschiedenis van de beurs. De vorige editie leverde 163 miljoen real aan economische activiteit op en trok ongeveer 340.000 bezoekers. Voor het eerst ontving de beurs ook een groep van tien internationale inkopers, in samenwerking met ApexBrasil.
De huldiging van leer roept belangrijke namen van het ambacht op: Zé Venceslau, verbonden met de leercyclus van Exu; Irineu do Mestre uit Salgueiro, bekend om de "bonéus" die zanger João Gomes draagt; en Fafá Belém uit Petrolândia, een pionier in het handmatig gebruik van tilapialeer. De reportage belicht ook Cachoeirinha, een nationaal referentiepunt voor het maken van zadels en tuigage, en de aanwezigheid van leer in de onafhankelijke mode van Pernambuco.
Wat me het meest interesseerde, was dat zadels en tuigage als cultureel erfgoed werden behandeld en niet alleen als producten. Leer wordt al eeuwen gebruikt voor kleding, gereedschap en accessoires in het noordoosten, en de beurs zet die kennis centraal in het programma, naast workshops, modeshows en debatten. Voor wie het leerambacht volgt, is dit een mooi voorbeeld van hoe een regionale traditie kan aansluiten bij hedendaags ontwerp en nieuwe markten.
Bron: Folha de Pernambuco
Een kleine nieuwtje, maar eentje dat me plezier deed: tijdens de Expoacre 2026 in Acre nam het systeem van FAEAC, SENAR en de vakbonden een leerambachtcursus in het Huis van de Producent op in het programma. De training vond plaats op woensdag 5 augustus en draaide om het maken van een muladeiro-riem, de traditionele leren riem van het platteland.
De cursus werd geleid door instructeur Pedro Pereira, die de deelnemers praktijkervaring meegaf. Volgens hem was het doel de kennis van de leerlingen te verbreden en iets aan ieders cv toe te voegen. Een van zijn uitspraken vat de sfeer van de activiteit goed samen: voor sommigen werkt ambachtelijk maken als therapie, en voor anderen kan het een belangrijke inkomstenbron worden.
Onder de deelnemers was Thayane Raulino, studente van de opleiding technisch agrarisch medewerker bij SENAR-AC, die over de workshop had gehoord via de groep van haar klas en zei steeds meer te willen leren en misschien met leer extra inkomen te willen verdienen. Ook Jarlany Raulino was er, afgestudeerd aan de opleiding technisch veeteeltmedewerker, op zoek naar nieuwe vaardigheden, vooral het maken van riemen.
Ik vind het mooi dat leerwerk een toegangspoort wordt voor iedereen die een ambacht met de handen wil leren. Een riem is eenvoudig te beschrijven, maar combineert de basisstappen van het vak, zoals snijden, afwerken en assembleren, en is daarom een goed eerste stuk. De boodschap is dat korte, toegankelijke cursussen op landbouwbeurzen veel mensen kunnen enthousiasmeren voor leerambacht.
Bron: Portal CNA Brasil
Goudstempelen is een van die leertechnieken waar ik maar moeilijk mijn ogen van kan afhouden: je verhit het metalen vlak van een klein messing gereedschap, legt bladgoud op het leer en drukt zo een patroon in het oppervlak. Een recente post op de blog van de National Art Library van het V&A gaat precies over dit vakmanschap, via de gereedschappen in plaats van de afgewerkte boeken.
De catalogiseerder schrijft dat ze tot nu toe 171 boekbindgereedschappen heeft geregistreerd, vooral van drie boekbinders: Sarah Prideaux, Charles Ricketts en Sybil Pye. Vijfendertig daarvan waren van Prideaux zelf; ze signeerde ze en schonk ze tussen 1911 en 1917 aan de bibliotheek. Ze zijn allemaal gebruikt voor goudstempelen, wat een zeldzame kans biedt om de stempels te zien die de afdrukken maakten die we meestal alleen op de omslagen zien.
Het verhaal van Prideaux is het deel dat me is bijgebleven. Geboren in Londen in 1853, gaf ze tot 1888 Engelse les en werd daarna professioneel boekbinder. Haar eerste banden werden in 1891 onvriendelijk besproken als "pittoresk maar niet mooi", maar ze maakte er later ruim 300. Ze was zorgvuldig met materialen en koos alleen het fijnste leer en gemarmerd vorstpapier; eind negentiende eeuw ontwierp ze grote gereedschappen naar het voorbeeld van Turkse en Syrische tegels uit de collectie van het V&A. Een daarvan komt voor op haar band uit 1902 van de Vale Press-uitgave van de Rubaiyat van Omar Khayyam.
De post vermeldt ook dat ze van halverwege de jaren negentig tot 1900 een bekwame afwerker, Lucien Broca, in dienst had en hem niet noemde, wat destijds gebruikelijk was. Ze noemde zichzelf de eerste vrouw die een carrière in het boekbinden opbouwde en het ook doceerde.
Voor wie met leer werkt, is het een mooie herinnering dat een stempel, een beetje warmte en een vaste hand een heel ontwerp kunnen dragen. Ik zou graag meer van deze gereedschappen zien, gefotografeerd naast de afdrukken die ze hebben achtergelaten.
Bron: V&A-blog
Tijdens de Europese Erfgoeddagen organiseerde de Cité du cuir in Saint-Junien, in het departement Haute-Vienne, op 19 en 20 september 2026 demonstraties van het snijden en naaien van handschoenen. Wat me opviel: het museum liet handschoenen niet alleen in vitrines zien, er werkten ook vakmensen live.
De demonstraties liepen beide dagen van 15 tot 18 uur, in een nagebouwde werkplaats midden in de vaste tentoonstelling. Bezoekers konden kennismaken met het werk van de snijder en de naaister en de stappen volgen van het maken van een leren handschoen, van het snijden van het leer tot de assemblage.
De toegang tot de Cité du cuir was deze twee dagen uitzonderlijk gratis, van 10 tot 18 uur, in het kader van de Europese Erfgoeddagen. Een mooie kans om dichtbij een ambacht te komen dat de reputatie van de regio heeft gemaakt.
Voor wie als hobby met leer werkt, is zien hoe een handschoenmaker met snijden, de richting van het leer en het naaien omgaat echt een les in nederigheid: een handschoen vraagt om een heel andere precisie dan een portemonnee of tas. Het evenement is voorbij, maar het museum blijft open en de contactgegevens staan op de site citeducuir.fr. Ik hoop dat er nog meer van dit soort momenten komen.
Bron: OpenAgenda / Ministère de la culture (JEP 2026 Nouvelle-Aquitaine)
