Bentoniet in de hobbybrouwerij: wat het is en wanneer je het gebruikt

Jacques Bertens begint zijn artikel op Hobbybrouwen.nl met een bekentenis: hij verwarde bentoniet met kiezelgoer toen hij op het forum over graanklanders in zijn moutvoorraad schreef. Die fout heeft hij rechtgezet, en er kwam een nuttig stuk uit voort. Ik vond het prettig dat een auteur zo open begint.

Bentoniet is een kleimineraal uit verweerde vulkanische as. De negatief geladen kleiplaatjes binden positief geladen eiwitten die koudetroebeling veroorzaken, waarna alles bezinkt. Kiezelgoer is iets anders: dat is vooral een filterhulpmiddel. Ook PVPP werkt anders, want dat pakt polyfenolen aan.

Over het gebruik is hij duidelijk. Niet in de kook of whirlpool, daar doet carrageen (Iers mos, Whirlfloc) zijn werk beter. Bentoniet hoort aan de koude kant, na de hoofdgisting, bij het overhevelen naar het lagervat. Het past bij heldere bieren als pils, helles, kölsch en blond, en minder bij hoprijke of bewust troebele bieren zoals een NEIPA, weizen of witbier.

De praktische tips zijn handig. Kies natriumbentoniet van levensmiddelenkwaliteit en laat het eerst zwellen: 10 g op 100 ml warm water, 4 tot 8 uur of een nacht. Begin met 0,2 tot 0,3 g per liter, dus 4 tot 6 g voor 20 liter. Test eerst met kleine monsters, want teveel haalt ook schuim- en mondgevoeleiwitten weg. Reken op wat extra bezinksel en bierverlies, doseer niet vlak voor het bottelen en adem het droge poeder niet in.

Zijn eindoordeel is nuchter: je hebt bentoniet niet per se nodig, maar als je het gebruikt, doe het dan gericht en laag gedoseerd.

Bron: Hobbybrouwen.nl