Houtsnede uit Płazów komt weer tot leven: Józef Lewkowicz in Rzeszów

De houtsnede uit Płazów is zo'n traditie die je gemakkelijk over het hoofd ziet, maar die het waard is om te kennen. Het gaat om een verzameling negentiende-eeuwse houtsnedeblokken uit Płazów in het district Lubaczów: 13 houten plaatjes, waarvan sommige aan beide zijden zijn gesneden, wat 22 blokken oplevert. De onderwerpen zijn vooral religieus: taferelen uit het Oude en Nieuwe Testament, afbeeldingen van Maria en Jezus, en heiligen van de Rooms-katholieke en de Grieks-katholieke Kerk.

Het nabouwen van de blokken van Maciej Kostrzycki uit Płazów werd ter hand genomen door Józef Lewkowicz, een volkskunstenaar uit Nowe Sioło. Volgens Rzeszów Info is dat secuur werk: de bewaarde patronen moeten worden ontcijferd en op hout worden overgebracht, met behoud van de taal van de oude kunst. In 2022 werd «Reactivering en ontwikkeling van de houtsnede uit Płazów» opgenomen in het Nationaal Register van goede praktijken voor het behoud van immaterieel cultureel erfgoed, en Lewkowicz werd een van de eerste officiële bewaarders van deze traditie. In 2025 ontving hij de onderscheiding «Verdienstelijk voor de Poolse cultuur».

De tentoonstelling «Józef Lewkowicz – in de kring van de houtsnede uit Płazów» in het Etnografisch Museum F. Kotula in Rzeszów (Rynek 6) toont afdrukken van de gereconstrueerde afbeeldingen en eigen werk van de kunstenaar. De opening was gepland op 24 september 2026 om 17.00 uur; de toegang was gratis. Het hoogtepunt zou de onthulling zijn van zijn nieuwste werk, een houtsnede van Sint-Onuphrius, het zestiende gereconstrueerde blok.

Ik ben blij dat iemand een stuk hout en de lijn erin gesneden behandelt als levende geschiedenis, en niet alleen als voorwerp achter glas.

Bron: Rzeszów Info