Een paar maanden geleden ben ik begonnen met textielzeefdruk en ik heb een heel helder artikel verslonden dat me de techniek eindelijk deed begrijpen. Het principe is eenvoudig: je brengt inkt over via een sjabloon dat op een frame is gespannen, maar achter die schijnbare eenvoud schuilt echt vakmanschap.
Om te beginnen heb je een frame met fijn gaas nodig, lichtgevoelige emulsie, een rakel en textielinkt. Je belicht het scherm met uv-licht door een film, spoelt het af en het motief verschijnt in negatief. Juist die belichtingsstap vraagt de meeste precisie.
Wat ik zo mooi vind aan deze techniek is het resultaat: intense, dekkende kleuren, zelfs op donkere stoffen, en een duurzaamheid die digitaal printen niet evenaart. Daarentegen is het minder geschikt voor heel kleine oplagen vanwege de voorbereidingstijd.
Mijn tip om te beginnen zonder je blauw te betalen: een basiskit kost ongeveer 150–400 €, en je kunt zelfs met zonlicht belichten voor een bijna nulbudget. Een online cursus volgen helpt ook enorm om dure fouten te voorkomen.
Bron: Pickles Graphic
Tot en met 6 december 2026 is het Ota Memorial Museum of Art in Harajuku (Tokio) de locatie van „Katsushika Oi's „Interieur van het Yoshiwara-roosterhuis“ en de lijn van nachtgezichten“. Het eerste deel loopt tot 3 november, het tweede begint op 7 november. Behalve „Interieur van het Yoshiwara-roosterhuis“ worden alle werken tussen de twee delen vervangen.
De hoofdrol is voor Katsushika Ois handgeschilderde werk „Interieur van het Yoshiwara-roosterhuis“. Er zijn wereldwijd maar een tiental schilderijen van Oi bekend, en dit meesterwerk wordt na drie jaar weer getoond. Het werk draait om het contrast tussen licht en schaduw.
Het andere hoogtepunt is een tentoonstelling die de ontwikkeling van nachtgezichten in de ukiyo-e volgt. Er zijn sterrennachten, vuurwerk en regenachtige avonden te zien, waaronder Utagawa Hiroshige's „Beroemde gezichten van Edo: nachtgezicht bij Saruwaka-chō“, Kobayashi Kiyochika's „Tokio in de tijd van de beschaving: Ryōgoku-brug“ en werk van Torii Kiyonaga en Utagawa Kunisada. Het diepe indigoblauw van Hiroshige's nachthemel en Kiyochika's nachtelijke stadsgezichten uit de Meiji-periode vormen een combinatie die ik graag naast elkaar zou zien.
Verder worden nachtprenten getoond die eind Meiji-periode voor de export zijn gemaakt. Ze omvatten reproducties en hommages naar werk van Hiroshige en Kiyochika, en besteden aandacht aan de uitgevers Hasegawa Takejirō en Watanabe Shōzaburō.
Bij houtsneden verandert de „nacht“ sterk afhankelijk van hoe de sumi-inkt en indigo over elkaar worden gedrukt. Wie geïnteresseerd is in drukwerk zal er nog meer van genieten, denk ik. Een volwassenenticket kost 1.200 yen en er wordt alleen contant betaald.
Bron: Ota Memorial Museum of Art
Als je deze herfst in de buurt van Newcastle upon Tyne bent, is Lino North een bezoek waard. De tentoonstelling is te zien in The Biscuit Factory (16 Stoddart Street) van 11 september tot en met 29 november 2026, dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur, en de toegang is gratis.
Ze brengt zestien linoleumsnijders samen uit het noorden van Engeland, Wales en Schotland: Ade Adesina, Bryan Angus, Laura Boswell, Linda Farquarson, Graham Firth, Eric Gaskell, Fiona Humphrey, Karen Menarry, Joshua Miles, Ingrid Nilsson, Babs Pease, Ian Phillips, Rosanna Reade, Masha Tiplady, Jane Walker en Deb Wing.
De expositie richt zich op het fysieke proces van het medium: snijden, inkten en drukken. Sommige kunstenaars werken met reductie: ze snijden en drukken één blok in fasen. Anderen leggen meerdere blokken over elkaar om kleur en structuur op te bouwen. Beide benaderingen naast elkaar zien maakt duidelijk waarom twee linoleumsneden zo verschillend kunnen aanvoelen.
De tentoonstelling past in de voortdurende belangstelling van de galerie voor grafiek en materiaalgedreven praktijken. Tijdens de looptijd geven de kunstenaars lezingen en demonstraties over hun methoden. Ik zou vooral graag een van die bijeenkomsten bijwonen, omdat de manier waarop mensen hun snijkeuzes uitleggen vaak het nuttigste is voor wie leert.
Bron: ArtRabbit
De grafiektentoonstelling Print Parade #4 vindt plaats bij Kiniko Art, in Tirtonirmolo, Kasihan, Bantul, DIY, van 12 tot en met 27 september 2026. Dit jaar zijn er werken te zien van de overleden kunstenaar Danang Hadi, van leden en oud-leden van Studio Grafis Minggiran, en van enkele uitgenodigde grafici. De tentoonstelling wordt op 12 september geopend door kunstenaar Ong Harry Wahyu.
Curator Bambang ‘Toko’ Witjaksono legt uit dat Print Parade niet alleen een plek is om werk te tonen, maar ook een ruimte om te herdenken, de weg die is afgelegd te overdenken, ervaringen te delen en de dialoog tussen generaties grafici te openen. Het thema van dit jaar is «De weg en de vernieuwing van de Indonesische grafische kunst verbinden». Print Parade vond voor het eerst plaats in 2013.
Ook het werk van stagiairs van Studio Grafis Minggiran uit de periode 2023–2026 wordt getoond. De studio, opgericht in 2001, houdt de grafische kunst levend als een praktijk die zich blijft ontwikkelen.
Voor mij is het meest ontroerende deel hoe de tentoonstelling het werk van de overleden kunstenaar samenbrengt met de jongere generatie. Grafiek heeft nieuwe handen nodig, zodat het proces niet in het archief eindigt.
Bron: DISTORI
Na twee jaar sluiting voor werkzaamheden heropent het Goya-museum van de Ibercaja-stichting in Zaragoza, passend bij de Pilar-feesten. Wat mij het meest interesseert, is wat er wordt verteld over de prenten, want voor veel mensen is Goya de grote meester van de ets in Spanje.
Volgens de gepubliceerde informatie wordt de tentoonstellingsruimte door de verbouwing vergroot van 3.700 naar 4.660 vierkante meter, en komen er zeven technologische ervaringen bij, zoals een meeslepende zaal en virtual-realitybrillen. De directeur, Mai Forcén, benadrukt dat het geen technologiemuseum is: de technologie begeleidt alleen en geeft context. Zelfs de gevel is gegraveerd met details uit het werk van de schilder.
Voor wie zich met prentkunst bezighoudt, heeft het museum een prentenkabinet en een gerenoveerde prentengalerie. Dankzij de uitbreiding zijn nu de Velázquez-kopieën te zien, die Goya tussen 1778 en 1785 maakte, samen met een andere reeks die nooit eerder was getoond. Met zijn volledige reeks prenten en 33 Goya's is dit museum, na het Prado, het museum dat de meeste werken van de Aragonese schilder toont.
Om de heropening te vieren heeft de stichting bijna vijftig werken van Goya uit musea en collecties van over de hele wereld samengebracht voor de tentoonstelling "Solo Goya. El Arte de ver", samengesteld door Luis Fernández-Galiano. Die is te zien tot 10 januari. Het museum heeft ook panelen van Sorolla en een groot zijden doek van Roberto Fabelo aan zijn collectie toegevoegd.
Persoonlijk trekt het me het meest aan om de prenten te zien in een zaal die speciaal voor hen is ontworpen, zonder haast, vlak voor Goya's tweehonderdste verjaardag in 2028.
Bron: EL PAÍS
In galerie Henze & Ketterer in Wichtrach, bij Bern, loopt tot 30 oktober 2026 een tentoonstelling die mij als houtsnedefan meteen nieuwsgierig maakte. Op de bovenverdieping van de galerie worden houtsneden van Georg Baselitz en Ernst Ludwig Kirchner tegenover elkaar gezet.
In het midden staan zes grootformaat remix-houtsneden van Baselitz, die heldenbeelden uit zijn vroege periode opnieuw interpreteren. Daartegenover hangen de belangrijkste houtsneden van Kirchner uit alle fasen van zijn werk. Zo wordt zichtbaar hoe beide kunstenaars met herhaling en herformulering werken, en hoe twee generaties Duitse kunstgeschiedenis op hun eigen manier een tijdloze beeldkracht ontwikkelden.
Wat ik vooral interessant vind, is dat een begeleidende online catalogus elke tentoongestelde houtsnede naast het bijbehorende schilderij zet. Bij de houtsnede, waar één motief in meerdere versies kan bestaan, is die vergelijking tussen prent en schilderij de moeite waard.
De galerie ligt aan de Kirchstrasse 26 in Wichtrach en is van dinsdag tot en met vrijdag open van 14.30 tot 17.30 uur, of op afspraak. De tentoonstelling loopt sinds 1 mei 2025, dus er zijn nog maar een paar weken over.
Bron: Interlaken Tourismus (Bron: guidle.com)
Het Lokaal Historisch Museum van Tver heeft een schenking ontvangen van 34 prenten over de Vaderlandse Oorlog van 1812 en de Napoleontische oorlogen. De persdienst van de regering van de regio Tver maakte dit bekend. Ik vind dat goed nieuws voor iedereen die geïnteresseerd is in oude grafiek.
De schenker is Michail Karisalov, industrieel, verzamelaar en mecenas. Hij verzamelt al lang gravures en lithografieën over de oorlog van Rusland tegen Napoleon en besloot de collectie aan het museum over te dragen vanwege de historische band van de regio met de gebeurtenissen van 1812. Bij de selectie van het materiaal werd hij geholpen door Aleksandr Avdejev, voormalig Russisch minister van Cultuur en ambassadeur in Frankrijk en bij het Vaticaan, die naar verluidt een van de beste particuliere verzamelingen prenten over de Russisch-Franse betrekkingen bezit.
De bladen dateren uit de eerste helft en het midden van de negentiende eeuw. De makers zijn Franse, Poolse en Russische graveurs; de genoemde meesters zijn onder meer François en Jules Couché, Jean Réville, Adolphe-Jean-Baptiste Bayot, Pierre Girardet, Jean-Louis Langlois, Adrien Ladurner en Auguste Ober. De onderwerpen lopen van de oversteek over de Neman en de Slag bij Borodino tot de gevechten bij Smolensk, Polotsk, Maloejaroslavets en Poeltoesk, de oversteek over de Berezina, de brand van Moskou, de terugtocht van het Franse leger, de ontmoetingen van Alexander I en Napoleon in Tilsit en Erfurt en de intocht van de geallieerde vorsten in Parijs op 31 maart 1814. In het bericht staat niet welke technieken per blad zijn gebruikt.
In de provincie Tver vonden geen grote veldslagen plaats, maar de regio droeg wel bij aan de overwinning: hier werd de Twerse militie opgericht, die Moskou verdedigde. Wat ik vooral interessant vind, is dat zulke prenten ooit werkten als "nieuws in beelden" en dat ze nu deel gaan uitmaken van de blijvende geschiedenis van de regio.
Bron: МК в Твери
In het Internationaal Printmuseum van de stad Machida loopt een tentoonstelling over het 'lachen' zoals dat in ukiyo-e wordt afgebeeld. Ze duurt van 12 september tot 23 november 2026; de eerste periode eindigt op 12 oktober en de tweede begint op 15 oktober. Met de ukiyo-e-collectie van het museum als kern worden in beide periodes samen zo'n 250 werken getoond.
Het thema: ook toen natuurrampen en oorlog onrust zaaiden, aan het eind van de Edo-tijd en in de Meiji-periode, bleven ukiyo-e het lachen verbeelden in de vorm van spotprenten en satire. De tentoonstelling heeft zes hoofdstukken, die beginnen met gezichten op beroemde plekken en spotprenten van Utagawa Hiroshige, en de komische en satirische prenten van Utagawa Kuniyoshi.
De volgende hoofdstukken laten namazu-e zien die na de Ansei-aardbeving in Edo zijn gemaakt, prenten over de mazelenepidemie van 1862, en 'awate-e', waarin mensen in paniek raken door de komst van buitenlandse vloten na het Namamugi-incident. Verder zijn er de beschavingsprenten van Shōsai Ikkei, die mensen die worstelen met de modernisering over beroemde plekken heen leggen, nishiki-e-kranten en Kobayashi Kiyochika's 'ponchi-e'. De opzet laat zien hoe prenten de sfeer van hun tijd weerspiegelden.
Omdat houtsneden in grote oplagen gedrukt konden worden, verspreidden actuele grappen en ironie zich snel. Het idee dat de uitdrukking van lachen zelf het medium van die tijd was, vind ik als prentenliefhebber erg boeiend.
Tijdens de tentoonstelling zijn er herdenkingslezingen en galeriegesprekken, en je kunt ook de kleine gelijktijdige tentoonstelling 'Miró en Tàpies: de draaikolk van het naoorlogse Spanje' bekijken (gratis toegang). Een volwassenenkaartje kost 1.000 yen en het museum is op maandag gesloten, dus kijk vooraf op de officiële website naar de openingstijden.
Bron: Internationaal Printmuseum van de stad Machida
Bridget Quinn schreef in Hyperallergic een recensie van het boek The Story of Printmaking: A Global History of Art (2026) van Holly EJ Black, en haar betoog is blijven hangen: de geschiedenis van de prent is in de kern een geschiedenis van de democratisering van kunst.
Quinns uitgangspunt is hoe schaars beelden vroeger waren. Voordat drukken zich verspreidde, waren afbeeldingen vooral verbonden met religieuze rituelen, heilige ruimten, gespecialiseerd onderwijs of rijkdom. Prenten waren een van de eerste en blijvendste uitdagingen van die exclusiviteit, omdat het de eerste kunstobjecten waren die in grote aantallen gekopieerd en van hand tot hand konden gaan.
De recensie wijst er ook op dat grafiek vaak als ondergeschikt aan schilderkunst en beeldhouwkunst wordt gezien, terwijl prenten wereldwijd religieus geloof en intellectuele geschiedenis droegen en als middel van propaganda en protest dienden. Volgens Quinn haalt Blacks boek perspectieven uit veel regio's naar voren en plaatst het figuren in het middelpunt die misschien helemaal geen kunstenaars waren.
De recensie is geïllustreerd met Hokusai's „Fuji gezien vanaf Kanaya op de Tōkaidō”, uit de reeks Zesendertig gezichten op de Fuji (ca. 1830-32), een goede herinnering aan hoe één houtsnede een enorm publiek kon bereiken.
Als iemand die houtsnede en linosnede graag doet, sprak deze invalshoek me aan. Elke keer dat je een afdruk trekt, doe je een klein stukje van hetzelfde: een idee bij veel handen brengen. Quinn sluit af met de suggestie dat de boodschap nu bijzonder relevant is, en ik denk dat ze gelijk heeft.
Bron: Hyperallergic
In het Internationaal Prentmuseum van de stad Machida loopt de kleine tentoonstelling "Miró en Tàpies: de draaikolk van het na-oorlogse Spanje 1945-1980". Ze duurt van 4 september tot en met 23 november 2026, de toegang is gratis en de tentoonstelling vindt plaats in de vaste collectiezalen.
De expositie laat kunstenaars zien die in het na-oorlogse Spanje onder Franco's dictatuur, toen de vrijheid van meningsuiting beperkt was, bleven zoeken naar geestelijke vrijheid. Joan Miró en Antoni Tàpies staan centraal, naast werk van Antoni Clavé, Eduardo Chillida en Rafael Canogar. Er zijn zo'n 25 werken te zien.
Als prentenliefhebber viel me op dat de werkbeschrijvingen de techniek vermelden. Miró's "Gevangen vrouw" (1969) is gemaakt met ets, aquatint en carborundum en is een bruikleen aan het museum. Een ander werk, "Nocturne" (1953), is een lithografie uit de nummers 57, 58 en 59 van het prententijdschrift Derrière le Miroir en behoort tot de collectie van het museum. Het is treffend hoe anders lijnen en vlakken eruitzien wanneer dezelfde kunstenaar van techniek wisselt.
Miró nam al vóór de oorlog duidelijk stelling tegen Franco en bleef als "innerlijke emigrant" in Spanje. Vanuit zijn geboortestreek Catalonië bouwde hij een poëtische wereld waarin sterren en vogels tekens worden. Tàpies drukte leven, dood en de geest van verzet uit door ruwe letters en tekens over zware oppervlakken te leggen die aan muren of aarde doen denken.
De openingstijden zijn op werkdagen van 10.00 tot 17.00 uur, in het weekend en op feestdagen tot 17.30 uur. Op maandag is het museum gesloten, maar op 12 oktober is het open en op 13 oktober dicht. De werklijst staat als pdf online en ik wil die vooraf bekijken.
Bron: Internationaal Prentmuseum van de stad Machida
De houtsnede uit Płazów is zo'n traditie die je gemakkelijk over het hoofd ziet, maar die het waard is om te kennen. Het gaat om een verzameling negentiende-eeuwse houtsnedeblokken uit Płazów in het district Lubaczów: 13 houten plaatjes, waarvan sommige aan beide zijden zijn gesneden, wat 22 blokken oplevert. De onderwerpen zijn vooral religieus: taferelen uit het Oude en Nieuwe Testament, afbeeldingen van Maria en Jezus, en heiligen van de Rooms-katholieke en de Grieks-katholieke Kerk.
Het nabouwen van de blokken van Maciej Kostrzycki uit Płazów werd ter hand genomen door Józef Lewkowicz, een volkskunstenaar uit Nowe Sioło. Volgens Rzeszów Info is dat secuur werk: de bewaarde patronen moeten worden ontcijferd en op hout worden overgebracht, met behoud van de taal van de oude kunst. In 2022 werd «Reactivering en ontwikkeling van de houtsnede uit Płazów» opgenomen in het Nationaal Register van goede praktijken voor het behoud van immaterieel cultureel erfgoed, en Lewkowicz werd een van de eerste officiële bewaarders van deze traditie. In 2025 ontving hij de onderscheiding «Verdienstelijk voor de Poolse cultuur».
De tentoonstelling «Józef Lewkowicz – in de kring van de houtsnede uit Płazów» in het Etnografisch Museum F. Kotula in Rzeszów (Rynek 6) toont afdrukken van de gereconstrueerde afbeeldingen en eigen werk van de kunstenaar. De opening was gepland op 24 september 2026 om 17.00 uur; de toegang was gratis. Het hoogtepunt zou de onthulling zijn van zijn nieuwste werk, een houtsnede van Sint-Onuphrius, het zestiende gereconstrueerde blok.
Ik ben blij dat iemand een stuk hout en de lijn erin gesneden behandelt als levende geschiedenis, en niet alleen als voorwerp achter glas.
Bron: Rzeszów Info
