Nhộng kiến bệnh gửi tín hiệu hóa học xin được giết chết

Trong một đàn đông đúc, bệnh tật là rủi ro có thật, và kiến có nhiều hơn một cách để đối phó. Một nghiên cứu trên Nature Communications mô tả một trong những trường hợp kỳ lạ nhất mà tôi từng gặp: nhộng bệnh phát đi tín hiệu báo cái chết của chính mình.

Công trình tập trung vào Lasius neglectus, một loài kiến vườn đen nhỏ, và đến từ Viện Khoa học và Công nghệ Áo. Trong bài đưa tin có nhắc đến Erika Dawson là tác giả thứ nhất, còn bản công bố có cả Sylvia Cremer. Bài báo có tựa đề Altruistic disease signalling in ant colonies.

Nhộng kiến thợ bệnh tiết ra một chất hóa học khiến kiến thợ trưởng thành phá hủy chúng. Kiến thợ bóc kén, cắn lỗ trên nhộng và tiêm nọc độc, thứ hoạt động như chất khử trùng và giết cả mầm bệnh lẫn nhộng. Trong thí nghiệm, nhóm nghiên cứu chiết mùi từ nhộng bệnh rồi bôi lên ấu trùng khỏe mạnh, và kiến thợ vẫn phá hủy nhộng khỏe. Một thử nghiệm khác cho thấy nhộng bệnh chỉ thải mùi khi có kiến thợ ở gần.

Nhộng của kiến chúa bị nhiễm không phát tín hiệu này. Các nhà nghiên cứu cho rằng có thể vì kiến chúa có hệ miễn dịch mạnh hơn và có thể chống lại nhiễm trùng.

Đây là một chiến lược u ám, nhưng nó hợp lý khi đàn quan trọng hơn cá thể. Tôi thấy đây là ví dụ hay cho thấy vì sao việc chăm sóc ấu trùng trong tổ kiến phức tạp hơn nhiều so với việc chỉ cho ăn và giữ ấm.

Nguồn: Phys.org (AFP)