Karıncalar karbondioksiti 'zırha' dönüştürüyor

Karıncalar sık sık şaşırtır, ama bu haber davranıştan çok kimyayla ilgili. Orta ve Güney Amerika'daki yaprak kesen karıncaların akrabası olan Sericomyrmex amabilis, karbondioksitin bir kısmını havalandırma yoluyla yuvadan dışarı atıyor, bir kısmını ise dış iskeletinin üzerinde mineral bir tabakaya dönüştürüyor.

Benzer bir durum daha önce de görülmüştü. 2020'de Wisconsin-Madison Üniversitesi'nden Cameron Currie ve meslektaşları, Acromyrmex echinatior'da biyomineral bir zırh tanımladı ve bunu Pseudonocardia cinsi bakterilerle ilişkilendirdi. Bu yeni çalışma ise Sericomyrmex amabilis'te henüz simbiyotik bakteri bulunamadığını bildiriyor. Bu doğrulanırsa tür, bakterilerin yardımı olmadan bir gazı minerale dönüştüren bilinen ilk hayvan olacak.

Araştırmacılar kararlı karbon izotopu izleme, nano ölçekli ikincil iyon kütle spektrometrisi ve karbon-13 katı hal NMR yöntemlerini kullandı. Tabakanın dolomit içerdiğini buldular; bu mineral laboratuvarda üretilmesi zor bir mineral. Düzenli bir dolomit sentezlemek genellikle yüzlerce derecelik sıcaklık ve yüksek basınç gerektirir; doğada ise binlerce ila milyonlarca yılda oluşur.

Karıncalar ise kısmen düzenli dolomiti düşük sıcaklıklarda ve hızla üretiyor. Mekanizma henüz bilinmiyor. Bu biyomineralizasyon aynı anda iki sorunu çözüyor: zırhı güçlendiriyor ve yuvadaki fazla CO₂'yi uzaklaştırıyor.

Önemli bir not: Çalışma bioRxiv ön baskı sunucusunda yayımlandı ve henüz hakem değerlendirmesinden geçmedi; dolayısıyla sonuçlar ön niteliğinde. Bu yüzden bundan sonra neler olacağını izlemek daha da ilgi çekici.

Kaynak: Naked Science