Zajmuję się stolarką od kilku lat i niedawno trafiłem na notatkę, która wszystko mi poukładała. Najważniejsze, co z niej wyniosłem: dobry wyrób opiera się na trzech filarach — właściwym drewnie z kontrolowaną wilgotnością, przemyślanych połączeniach i spokojnej precyzji na każdym etapie.
Temat wilgotności był dla mnie objawieniem. Wcześniej brałem deski „jak leci”, a potem dziwiłem się, czemu blat się wykrzywia. Okazuje się, że potrzebny jest materiał o wilgotności 8–12%, elementy muszą odleżeć na przekładkach 5–10 dni, a w warsztacie trzeba utrzymywać wilgotność 45–55%. Czoło deski, słoje roczne i skręt włókien powiedzą o desce więcej niż ładne zdjęcia.
W kwestii połączeń wszystko stało się jasne: klej nie skleja pustki, tylko dokładne dopasowania — czop i gniazdo, jaskółczy ogon, czop wpuszczany. Wkręt to jedynie pomocniczy łącznik. Szczególnie zapamiętałem: nie dokręcać za mocno ścisków, bo klej się wyciśnie i spoina po roku „zacznie pracować”.
A precyzja to płaszczyzna bazowa, jedno narzędzie pomiarowe na cały zespół i trasowanie nożem, a nie ołówkiem. Przy wykończeniu — szlifowanie stopniowo 80→220 i olej, jeśli chcesz zachować żywe drewno. Nudne zasady, za to działają latami.
75. Festiwal stolarstwa w Okawie odbędzie się w mieście Okawa w prefekturze Fukuoka przez trzy dni, od 10 do 12 października, w godzinach 9:00–17:00. Organizuje go komitet wykonawczy festiwalu i odbywa się on co roku mniej więcej o tej porze.
Miejsca wydarzenia to m.in. Okawa Sangyo Kaikan, gdzie wystawiane i sprzedawane są około 10 000 mebli wykonanych przez rzemieślników z miasta i okolic. Około 130 producentów mebli i inni wystawcy prezentują w Okawa Sangyo Kaikan stoły, sofy, łóżka i wiele innych rzeczy w specjalnych cenach.
Najbardziej zwróciły moją uwagę warsztaty. W centrum wsparcia rodzin „Mokkaland” i w innych miejscach można pod okiem rzemieślników od mebli i stolarki budowlanej wykonać podkładki z kumiko albo krzesło. Nauka tego, jak łączy się drewno w rękach rzemieślnika, brzmi zabawnie nawet dla tych, którzy nie kupują mebli.
Około 1800 bezpłatnych miejsc parkingowych jest przy ratuszu, na terenie parku Okawa Chuo i w innych miejscach, a autobusy wahadłowe kursują między halami wystawowymi a takimi miejscami jak stacja Nishitetsu Yanagawa. Informacji udziela sekretariat komitetu pod numerem 0944-87-2101. Komitet zaprasza odwiedzających, mówiąc, że to wydarzenie, z którego mogą korzystać zarówno kupujący meble, jak i ci, którzy ich nie kupują.
Przeczytałem tekst o Enriquem Mehringu, stolarzu z Esperanzy w prowincji Santa Fe, który w pośpiechu pracuje nad fotelem dla papieża Leona XIV. Będzie on używany podczas mszy w bazylice w Luján w czasie wizyty papieża w Argentynie 8 listopada.
Zlecenie przyszło od znajomych z Luján, a budowę zaczął mniej więcej dwa tygodnie temu. Jako wzoru miał tylko jedno zdjęcie i kilka wymiarów; zdjęcie służyło jedynie za przykład, by sprawdzić, czy da radę zrobić coś podobnego. „Robiłem to krok po kroku, budując w miarę jak działałem”, powiedział. Uważam, że to dobry opis pracy rzemieślnika: rozwiązywać na miejscu to, czego rysunek nie mówi.
Mebel ma 1,25 metra wysokości i jest wykonany z drewna guatambú i paraíso, w rzemieślniczym stylu nordyckim. Zostanie obity białą sztruksą i wykończony złotymi detalami. Konstrukcja jest już gotowa; pozostały lakierowanie, tapicerka i ostatnie szczegóły, a Enrique wierzy, że zdąży na czas.
Enrique zwykle projektuje i buduje krzesła, fotele i stoły, więc zlecenie nie było dla niego szczególnie skomplikowane. Najbardziej wzrusza go myśl, że mebel wykonany w Esperanzie pozostanie w Argentynie jako pamiątka wizyty. Firma, w której pracuje, ma zresztą 74 lata historii.
W tym roku mija sto lat od urodzin Pierluigiego Ghiandy, stolarza urodzonego w Bovisio Masciago w 1926 roku, zmarłego w 2015-m, którego wszyscy pamiętają jako „Poetę drewna”. Il Giorno opisuje, jak jego rodzinne miasto oddaje mu hołd.
Uderzyła mnie jego koncepcja stolarstwa: pracował na połączeniach zamiast na gwoździach, bo drewna, jak mawiał, nie wolno „ranić”. Współpracował z wielkimi nazwiskami świata designu, takimi jak Gae Aulenti, Cini Boeri, Gianfranco Frattini, Ettore Sottsass i Vico Magistretti, a także z kilkoma domami mody.
Program wpisuje się w Ville Aperte in Brianza. Wieczorem, o 21:00, w centrum obywatelskim przy via Leonardo da Vinci 6 odbędzie się prezentacja jubileuszowej książki „Il Ghianda 100”, wspieranej przez APA Confartigianato Imprese Milano, Monza e Brianza. Następnego dnia o 9:30 i 11:00 zaplanowano zwiedzanie Funduszu Pierluigiego Ghiandy, przekazanego przez córki i przechowywanego w miejskiej bibliotece im. Aldy Merini; organizuje je Baule Verde APS. Po południu, o 16:00, odbędą się warsztaty plastyczne dla dzieci w wieku 6–10 lat, zatytułowane „Jak zrobić drzewo”.
Dla tych, którzy kochają pracę ręczną, to dobre przypomnienie: za dobrze wykonanym meblem stoi szacunek dla materiału i lata cierpliwości.
Przeczytałem historię krasnojarskiego stolarza Siemiona Kluczancewa i chciałem ją tutaj opowiedzieć. Urodził się na Tajmyrze, we wsi Nosok, w wieku 18 lat przeniósł się do Krasnojarska i wyszkolił się na inżyniera przetwarzania materiałów artystycznych. Po służbie wojskowej długo nie mógł znaleźć pracy; potem pomagał szlifować rzeźby na Uniwersjadę, a rok później zaczął działać na własny rachunek i wynajął kąt w warsztacie. Pierwszym inwestorem był ojciec, który dał mu 50 tysięcy rubli na maszyny.
Na początku Siemion robił skrzynki na sadzonki i naczynia dla restauracji, potem meble; gdy zaczęła się pandemia, zamówienia się urwały. Około siedem lat temu wykonał pierwszy prototyp drewnianego ptaka, na co, jak mówi, poświęcił cztery dni w warsztacie. Drugi ptak, z ruchomymi skrzydłami, wygrał konkurs rzemieślników zorganizowany przez producenta narzędzi, a nagrodą była maszyna. W 2020 roku stworzył obiekt artystyczny na placu Judina nad brzegiem rzeki Kacha: 60 ptaków zawieszonych na drzewach.
Teraz jego marka Zastrug przechodzi od mebli do zabawek. Dziewięć miesięcy temu Siemion został ojcem córki, a dla niemowląt powstał ptaszek „Wiosienka”, zawieszany nad łóżeczkiem. Biznesem i klientami zajmuje się żona Wiktoria; według niego dochody wzrosły po ślubie.
Bliska jest mi myśl tego rzemieślnika: drzewo rosło 90 lat, więc to, co z niego powstanie, powinno służyć co najmniej tyle samo. Miło patrzeć, jak człowiek, który robił drogie stoły i żył skromnie, znajduje zajęcie, w którym rzemiosło i rodzina idą razem.
Czytając o WorldSkills w Szanghaju, zwróciłem uwagę na fińskiego stolarza meblowego Alexandra Häggmana z Ostrobotnii. Konkurs, już 48. z kolei, odbywał się od 23 do 27 września i zgromadził około 1400 młodych ludzi z ponad 70 krajów w 64 zawodach. Finlandia wysłała 23 uczestników i wróciła z jednym złotem oraz ośmioma medalami Medal of Excellence.
Häggman kształcił się w Optimie w Jakobstad, a obecnie pracuje w DetailWorks w Nykarleby. W konkurencji stolarstwa meblowego ocenia się połączenia, interpretację rysunków, dobór materiałów oraz wykończenie, funkcję i styl mebla. Wcześniej zdobył złoto fińskich mistrzostw, a w 2025 roku zajął piąte miejsce w mistrzostwach Europy w Danii. Przygotowania zaczęły się ponad dwa lata przed konkursem: trening indywidualny, treningi zespołowe, obozy i generalna próba w Villmanstrand.
Zadanie polegało na wykonaniu tradycyjnej chińskiej szafki na herbatę z wyjmowaną tacą do serwowania, ozdobionej wyciętym laserowo koniem z cienkiej okleiny, by uczcić rok Konia. Mniej więcej godzinę po starcie wymyślony klient zgłosił dodatkową prośbę: pudełko do przechowywania tacy, więc plany trzeba było zmieniać w biegu.
Z 25 uczestników zajął piąte miejsce, pięć punktów za brązem, i otrzymał medal Medal of Excellence. Złoto przypadło Niemcowi Tobiasowi Kelzowi z wynikiem 731 punktów, srebro Qi Sheng Chenowi z Tajpej (730), a brąz Jonasowi Wenterowi z Południowego Tyrolu (727). Francuski ekspert zaproponował mu nawet pracę we Francji. Moim zdaniem to, że o miejscach na podium decydują pojedyncze punkty, dobrze pokazuje poziom tego zawodu.
Kolejne WorldSkills odbędą się w 2027 roku w Düsseldorfie.
Na stronie Merkur natrafiłem na ciekawą pracę czeladniczą: 21-letni Finn Hoppmann z Monachium oddał swoje dębowe biurko. Od kilku lat prace uczniów stolarskich są przez miesiąc wystawiane w oddziale Brucker Sparkasse przy Hauptstraße, a Hoppmann właśnie tam przyniósł swoją.
Jego droga do zawodu nie była prosta: po Realschule rok odbył w federalnej służbie wolontariackiej w THW, uczęszczał do FOS, rok pracował w branży IT, a potem zaczął naukę na cieśle (Zimmerer). W końcu przeszedł na stolarstwo (Schreiner) i mówi, że do dziś nie żałuje tej decyzji.
Szkolił się w firmie Lindinger Holztechnik GmbH w Germering. Tam oprócz zabudów na targi wykonywał masywne łazienkowe meble z dębu. Także do pracy czeladniczej wybrał dąb: biurko miało być ponadczasowe, ale wymagające rzemieślniczo. Nie zostanie sprzedane; ma mu przypominać czas nauki.
Jego zakład go przyjął. Do szkoły mistrzowskiej chce podejść dopiero po około pięciu latach praktyki zawodowej. Zamierza pozostać w zawodzie, bo daje on pewną pracę. Podoba mi się, że zachował swoją pracę czeladniczą: mebel powstał nie dla rynku, lecz dla własnych wspomnień.
Niedawno przeczytałem artykuł o konkursie precyzyjnej stolarki na 48. Mistrzostwach Świata WorldSkills i bardzo mnie poruszył. Ou Zu’an z technikum przemysłu lekkiego w Guangzhou zdobył złoto i pomógł chińskiej drużynie osiągnąć „potrójne zwycięstwo” w tej konkurencji.
Precyzyjna stolarka to konkurencja w ciemno: uczestnicy dostają oficjalne rysunki dopiero 45 minut przed startem. W tym roku po raz pierwszy wprowadzono w pełni trójwymiarowe zadanie modułowe: trzeba było zbudować schody do drewnianego domu, używając połączeń na wpust prosty, jaskółczy ogon i wewnętrzny czop. Pierwszego dnia w oficjalnym rysunku wykryto błąd wymiarowy, więc zegary wszystkich uczestników zostały wyzerowane i zaczęli od nowa. Ou początkowo myślał, że sam źle narysował, i się zdenerwował, ale gdy upewnił się, że to nie jego błąd, znów się uspokoił.
Wszystkie moduły ukończył w 4 dni i 22 godziny. Jego praca to schody z litego drewna z poręczą, bez gwoździ i śrub, trzymające się wyłącznie na połączeniach. Według punktacji szczeliny w złączach musiały mieścić się w 0,2 mm, by dostać pełną liczbę punktów — to mniej więcej grubość dwóch kartek A4. Podczas oceny wiele zewnętrznych spoin mieściło się w 0,2 mm, a w niektórych miejscach nie dało się nawet wsunąć szczelinomierza.
Do drużyny stolarskiej dołączył w 2021 roku, zaczynając od piły, strugu i dłuta, i przez rok ćwiczył podstawy. Schody były jego słabym punktem, bo wymagają dobrego myślenia przestrzennego i mnóstwa obliczeń kątów oraz trygonometrii. Jego trener, Huang Bolin, zdobył złoto w precyzyjnej stolarce na 47. Mistrzostwach Świata i powiedział, że zadanie tego roku było w pełni utajnione i wyraźnie trudniejsze.
Najbardziej podoba mi się ten szczegół: im precyzyjniejsza praca, tym bardziej powstaje z najprostszych czynności — cięcia, struganie, dłutowanie — krok po kroku. Ou zapowiedział, że będzie dalej studiował stolarstwo i dzielił się doświadczeniem z młodszymi.
Piąta edycja pokazu stolarstwa Handworks odbyła się w sobotę 5 września w Amana Colonies w Iowa, a jak informuje KCRG, upał nie odstraszył ludzi. Odwiedzający i wystawcy znaleźli sposoby, by się ochłodzić.
Nate Homolka, wystawca wyrobów drewnianych z Cleveland w stanie Ohio, powiedział, że do upałów w Iowa trzeba było się przyzwyczaić, więc picie wody stało się priorytetem, a on zabrał to, co nazwał największą butelką wody na świecie. Dodał, że bez zacienionych namiotów wystawców poszedłby szukać klimatyzacji.
Sonja Parsons, mieszkanka Iowa, przyszła z rodziną wcześnie rano, by uniknąć najgorętszej części dnia. W Fest Hall używali programu wydarzenia jako wachlarza, a ona podkreśliła, że ceni dla swoich dzieci praktyczne zetknięcie z obróbką drewna.
W tej krótkiej historii podoba mi się jej zwyczajność: targi rzemiosła, gorąca sobota i ludzie, którzy mimo wszystko przyszli, by z bliska zobaczyć narzędzia i wyroby z drewna. To pokazuje, że zainteresowanie ręcznym stolarstwem jest prawdziwe, nawet gdy pogoda nie sprzyja.
Popular Woodworking rozpoczęło serię o odnawianiu starego strugu blokowego Stanley nr 220, a pierwsza część to praktyczny tekst o kroku, który wiele osób pomija: wyrównywaniu stopy.
Autor, Yoav Liberman, dostał ten strug w prezencie kilka tygodni przed napisaniem tekstu. Drewniana przednia gałka i odlewana pod ciśnieniem aluminiowa pokrywa dźwigni sugerują lata 60. lub 70. Ma regulację głębokości w przód i w tył, ale nie ma bocznej dźwigni regulacyjnej, a stopa była mocno wklęsła po latach użytkowania bez opieki. Podaje też pewne tło: nr 220 ma kąt łoża 20 stopni i nie ma regulowanego gardzieli, nr 9 1/2 ma ten sam kąt z regulowaną gardzielą i regulacją boczną, a nr 60 1/2 ma kąt 12 stopni z takimi samymi funkcjami premium.
Metoda jest prosta. Sprawdza się stopę linijką, patrząc na tle okna lub innego rozproszonego światła. Następnie montuje się żelazko, całkowicie chowa ostrze i dokręca pokrywę do normalnego napięcia roboczego, ponieważ docieranie pustego korpusu pozwala żeliwu uginać się i zmieniać kształt, gdy pokrywa zostanie później dokręcona. Dociera się na diamentowym kamieniu o ziarnistości 120 z wodą, często obracając strug i wycierając stopę, by zobaczyć wzór rys. Następnie przechodzi się na stronę 220, a wykańcza na stronie 360 dwustronnego kamienia.
Spodobał mi się realistyczny cel. Czubek, pięta i powierzchnie tuż przed i za gardzielą muszą leżeć w jednej płaszczyźnie, a drobne zagłębienia w innych miejscach nie mają znaczenia, więc przestał, gdy około 95 procent stopy było równo docierane. Bez kamieni diamentowych, zauważa, dobrze sprawdzi się papier ścierny wodoodporny przyklejony do płyty granitowej lub do skrzydła pilarki stołowej.
Część 2, o ostrzu i gardzieli, jeszcze przed nami i na pewno ją przeczytam.
Przeczytałem obszerny reportaż o produkcji mebli w Damietcie i uderzyło mnie, jak rzemiosło odziedziczone przez rzemieślników po dziadkach przekształca się w pełnowartościowy system przemysłowy. Miasto mebli Damietta leży w rejonie Szaty w delcie Nilu, tam gdzie międzynarodowa droga nadbrzeżna przecina się z drogą Port Said–Damietta. Zajmuje około 331 feddanów i jest opisywane jako pierwsza i największa na Bliskim Wschodzie strefa przemysłowa wyspecjalizowana w meblach i pokrewnych branżach.
W mieście znajduje się 54 hangary, w których mieści się około 1348 fabryk i warsztatów, a także centrum technologii meblarskiej, wspólne warsztaty dla drobnych rzemieślników, sklepy, biura administracji, bank, posterunek policji, remiza strażacka i przychodnia lekarska. Chodzi o to, by rzemieślnik znalazł niemal wszystko, czego potrzebuje, w jednym miejscu, od warsztatu po marketing.
Powierzchnie dopasowano do każdej skali. Jest 75 wyspecjalizowanych fabryk o powierzchni od 1000 do 10 000 metrów kwadratowych, podczas gdy mały warsztat zajmuje od 100 do 150 metrów kwadratowych. Małe i średnie warsztaty zajmują około 72,1 feddana, duże fabryki około 50, kompleks wystawienniczy około 20,9, a kompleks przemysłów uzupełniających około 9,76 feddana, obejmujący kleje, farby, gąbki i akcesoria.
Według reportażu wizja opiera się na dokumencie planu rozwoju gospodarczego i społecznego, przedstawionym przez ministra planowania Ahmeda Rostoma i zatwierdzonym przez obie izby parlamentu. Jej celem są ekspansja i eksport oraz przekształcenie „mebli z Damietty” z głośnej nazwy w egipską markę, która będzie konkurować na rynkach regionalnych i światowych. Cieszy mnie, że tradycyjna stolarka zyskuje taką uwagę, i mam nadzieję, że umiejętność rąk pozostanie w sercu tego rozwoju.
