Przez długi czas mój plecak był zdecydowanie za ciężki, ale niedawno wpadł mi w ręce poradnik o turystyce ultralekkiej, który skłonił mnie do przemyśleń. Podstawowa zasada jest prosta: zacznij od wielkiej trójki — namiotu, plecaka i systemu do spania. Wybierając tu lekkie warianty, można od razu zrzucić kilka kilogramów.
Najbardziej pomogło mi zważenie całego sprzętu i wpisanie wag do arkusza kalkulacyjnego. Wtedy szybko widać, z czego tak naprawdę składa się plecak. Dobrym punktem odniesienia jest zasada „trzy na trzy”: namiot, pusty plecak, śpiwór i karimata mogą razem ważyć maksymalnie trzy kilogramy.
Na śpiworze łatwo zaoszczędzić — puch przy mniejszej wadze izoluje lepiej niż syntetyk, a dmuchana karimata po spakowaniu zajmuje znacznie mniej miejsca niż piankowa. Kuchnia też może być lżejsza: jeśli chcesz tylko zagotować wodę, wystarczy mała kuchenka gazowa nakręcana na kartusz.
Najważniejsza lekcja dla mnie to odwaga, by raczej odejmować, niż dodawać. Zostaw w domu rzeczy z kategorii „przydałoby się”, a dasz radę przejść więcej i bardziej nacieszysz się przyrodą, zamiast wpatrywać się we własne stopy.
Źródło: Scandinavian Outdoor
Jedna z najbardziej szczerych historii o sprzęcie, jakie ostatnio czytałem, pochodzi z The Trek. Katie Jackson zastąpiła swój namiot Durston X-Mid Pro 1 tarpem Zpacks Hexamid Pocket podczas jesiennego przejścia Long Trail w Vermoncie, głównie po to, by nosić mniej ciężaru. Zmiana oszczędziła 11,6 uncji, z czego większość dzięki rezygnacji z moskitiery i podłogi.
Zaskoczeniem jest to, że prawdziwy zysk tkwił w objętości. Namiot po spakowaniu zajmował około 3,5 litra, a tarp tylko 0,7 litra, dzięki czemu w małym plecaku zmieściło się więcej jedzenia. W ciągu 13 nocy dwa razy spała pod gołym niebem, dziesięć razy w drewnianych schroniskach na szlaku i nigdy nie rozstawiła tarpa, a mimo to odczuła korzyść z lżejszego i mniejszego sprzętu.
Jest też szczera co do wad, które odkryła podczas późniejszych wypraw. Bez moskitiery ochrona przed wiatrem była słabsza, niż się spodziewała, noce poniżej zera wydawały się zimniejsze, a w zakurzonych miejscach budziła się z piaskiem i drobinami w oczach. Bez podłogi większym problemem stają się krople odbijające się od ubitej ziemi i wody gruntowe, więc wybór miejsca na biwak ma ogromne znaczenie. Owady i prywatność to oczywiste koszty.
Po stronie zalet było znacznie mniej skraplania, tkanina DCF wysycha w słońcu w kilka minut i po prostu jest mniej rzeczy, które mogą się zepsuć: brak zamków, brak podłogi do podarcia, jeden drąg. Lubi widzieć gwiazdy, a kiedyś obudziła się i zobaczyła pumę kilka metrów od siebie.
Jej wniosek jest taki, że nie ma jednej właściwej odpowiedzi. Na Continental Divide Trail bez wahania wybrała namiot ze względu na wysokość, wiatr i monsunową pogodę. Doceniam to: ultralekki sprzęt polega na dopasowaniu wyposażenia do wyprawy, a nie na pogoni za najniższą liczbą na wadze.
Źródło: The Trek
W sierpniu w magazynie OUTDOOR ukazała się lista sprzętu ultralight, która mi się spodobała, bo nie zaczyna się od najdroższych rzeczy. Autor, Robert Klink, przyjmuje, że ultralight to ciężar bazowy poniżej pięciu kilogramów, czyli bez jedzenia, wody i paliwa.
Jego punktem wyjścia jest „wielka czwórka”: namiot, plecak, karimata i system spania. Tu można zaoszczędzić najwięcej gramów, ale też najłatwiej przesadzić. Jako lekki namiot wymienia model z dyneemy, na przykład Tarptent Rainbow Li, a jako wygodniejszą alternatywę Durston X-Dome 1. Plecaki zaczynają się od 38-litrowego Zpacks Nero, a na drugim końcu są znacznie tańsze modele Naturehike lub Quechua.
Jego rada dotycząca karimaty jest szczególnie przekonująca: to tu najmniej warto oszczędzać, bo zła noc psuje każdą wyprawę. Zaleca też lekkie buty, bo ciężar na nogach czuje się znacznie mocniej niż ciężar w plecaku.
Ciekawa jest także kwestia ceny. Według artykułu działającą listę można złożyć za 500–800 euro. Będzie tylko trochę cięższa i bardziej objętościowa. Prawdziwie wysokiej klasy sprzęt kosztuje natomiast znacznie ponad 5000 euro. Ultralight nie musi być drogi.
Mój wniosek po lekturze: zacząć od solidnego sprzętu, po każdej wyprawie sprawdzić, co naprawdę przeszkadzało, i dopiero potem celowo ulepszać, najpierw karimatę, system spania i namiot. Biorę to za wskazówkę.
Źródło: OUTDOOR Magazin
Brad McCartney, Australijczyk, który ukończył Potrójną Koronę (PCT, CDT i AT), w lipcu 2026 roku opublikował swoją listę lekkiego sprzętu turystycznego. To przydatna pomoc dla każdego, kto chce odchudzić plecak. Jego celem jest waga bazowa poniżej 10 funtów (4,5 kg). W praktyce zwykle mieści się poniżej 13 funtów (6 kg), a przy bardzo zimnej pogodzie, z rakietami śnieżnymi i zimową odzieżą, rośnie do około 20 funtów (9 kg).
Podstawowy zestaw, czyli plecak, kijki i system do spania, waży około 5 funtów (2,28 kg). Składają się na niego plecak Zpacks Arc Haul Ultra 50 l (585 g), namiot Zpacks Plex Solo (395 g), kijki Gossamer Gear LT5 (280 g), śpiwór Sea to Summit Spark (665 g) i mata Therm-a-Rest NeoAir XLite NXT (350 g). Zestaw kuchenny jest mały: kuchenka PocketRocket Deluxe, tytanowy garnek 550 ml i łyżko-widelec, łącznie około 171 g.
Niektóre jego wskazówki szczególnie mnie zaciekawiły. Lżejsze namioty, maty i śpiwory kosztem trwałości i izolacji, więc warto zwrócić uwagę na izolację poniżej zera i sprawdzić wartość R maty. Kołdra quilt sprawdza się powyżej zera, a poniżej lepszy jest śpiwór. Karbonowe kijki są lżejsze, ale mogą pęknąć, a aluminiowe można wyprostować. Spodnie przeciwdeszczowe służą też jako wiatrówki, a kurtkę przeciwdeszczową można założyć do spania dla ciepła.
Ceni, że uczciwie mówi o kompromisach, także o tym, że zimne moczenie jedzenia mu nie odpowiadało. Strona zawiera jednak linki afiliacyjne, o czym warto pamiętać, czytając rekomendacje sprzętu.
Źródło: Bike Hike Safari
Kiedy próbuje się odciążyć plecak, ubrania są często pierwszą rzeczą, którą bierze się w nadmiarze. Przewodnik François Jourjona na Randonner Malin o systemie trzech warstw wydał mi się dobrą podstawą: jak najmniej ubrań przy jak największej skuteczności, z zachowaniem komfortowej temperatury zarówno w ruchu, jak i na postojach.
Pierwsza warstwa, przylegająca do skóry, ma odprowadzać pot i szybko schnąć. Autor odradza bawełnę, która chłonie wilgoć i wychładza, i porównuje szybkoschnące włókna syntetyczne z wełną merino, cieplejszą, ale delikatniejszą. Druga warstwa izoluje, zatrzymując powietrze: polar lub syntetyczna kurtka ociepleniowa, która chroni nawet wilgotna, albo puch, który przy tej samej wadze izoluje znacznie lepiej, ale słabo znosi wilgoć. Trzecia warstwa chroni przed wiatrem i deszczem, a jednocześnie wypuszcza pot na zewnątrz, bo nie ma sensu unikać deszczu, by ostatecznie przemoknąć od własnego potu.
Najbardziej przydatne przy lekkim plecaku okazało się to, że nie zawsze potrzeba trzech warstw. Przy silnym wietrze bez większego mrozu można połączyć koszulkę z merino z oddychającą kurtką przeciwdeszczową. W suchą i bardzo zimną pogodę wystarczy warstwa bazowa z jedną lub dwiema warstwami pośrednimi. Niektóre ubrania pełnią kilka funkcji, jak softshelle czy polary wiatroodporne, co pozwala ograniczyć liczbę części.
Ostatnia rada to nie ubierać się zbyt ciepło podczas marszu: człowiek się poci, a potem marznie na postoju. Lepiej zdjąć warstwę, zanim zacznie się pocić, i korzystać z wentylacji, na przykład z zamków pod pachami. To prosty tekst, ale pomaga uniknąć dźwigania tony ubrań.
Źródło: Randonner Malin
Decathlon wprowadza pod marką Simond ultralekką linię sprzętu trekkingowego dla wędrowców długodystansowych i fastpackerów. Według Outdoor Magazin hasło brzmi: „Ciesz się wyprawą, nie dźwigaj plecaka”. Wyróżnia się pięć produktów, a liczby zainteresują każdego, kto liczy gramy.
Plecak trekkingowy MT900 UL 50 l waży 880 g. Wykonano go z hydrofobowego poliamidu 100D, ma zamknięcie roll-top, duże kieszenie zewnętrzne i wentylowany, regulowany wysokościowo system noszenia. Karbonowe kijki trekkingowe Sprint ważą po 184 g (110–130 cm, po złożeniu 36,5 cm). Puchowa kołdra quilt Sprint 0 °C waży 640 g w rozmiarze L, ma puch gęsi RDS 900 cuin i po spakowaniu mierzy 33 × 18 cm.
Materac dmuchany MT900 waży 615 g (570 g bez pokrowca), ma 9 cm grubości i wartość R 5,4. Redakcja zaznacza, że wartość R nie zawsze jest w pełni miarodajna. Najciekawszy jest dwuosobowy namiot tarp z Dyneema: 510 g, zewnętrzna warstwa z DCF15, podłoga z DCF18, słup wody 15 000 i 20 000 mm, rozstawiany na dwóch kijkach, odporny na wiatr do 70 km/h. Przewidywana cena to około 749,99 € od maja 2026 roku.
Ciekawe, że Dyneema trafia teraz do przedziału cenowego dużego sprzedawcy. Jeśli naprawdę chcesz odchudzić ekwipunek, sam go zważ, bo to dane producenta.
Źródło: Outdoor Magazin
Przeczytałam listę sprzętu górskiego o wadze bazowej 2,8 kg, opublikowaną przez ULコンパス (UL Compass) i zaktualizowaną w lutym 2026 roku. Autorem jest Karu-kichi, który uprawia ultralight od dziewięciu lat, a wagi zmierzono elektroniczną wagą, a nie wzięto z katalogów. Założenia to sezon bez śniegu, wysokość około 2000 m, dwie noce i trzy dni, około 20 km marszu dziennie oraz nocne temperatury do 1 °C.
Suma wynosi 2863 g: transport 486 g, spanie 651 g, ubranie 818 g, jedzenie 259 g i podparcie 649 g. Plecak to Yamato MINI2 (448 g), schron Zpacks Hexamid Pocket Tarp (142 g), śpiwór CUMULUS X-LITE200 (297 g), a karimata 75 g. Same liczby już wiele uczą.
Autor mówi, że jego podejście opiera się na czterech ideach: plecak bez stelaża, schron bez podłogi, puchowy śpiwór 900 FP oraz tytanowy garnek z palnikiem spirytusowym. Jedzenie jest w większości liofilizowane, więc sprzęt kuchenny służy tylko do gotowania wody.
Najbardziej zapadło mi w pamięć zdanie „sprzęt lekki, przygotowanie solidne”. Oszczędzanie na przygotowaniu, żeby być lżejszym, to nie to samo co ultralight, a części związane z bezpieczeństwem pozostają kompletne. Ważniejsze niż wyścig o cyfrę wagi bazowej jest zastanowienie się, dlaczego wybiera się daną rzecz. Podobało mi się też, że lista uczciwie podaje swoje definicje: bez smartfona i zapasowych ubrań, ale z kijami trekkingowymi. Porównując z cudzą listą, to właśnie trzeba najpierw ujednolicić.
Źródło: ULコンパス
Często wydaje się, że każdy na szlaku ma kwiltową kołdrę, namiot na kijkach i plecak z DCF, więc zainteresowało mnie, że The Trek przyjrzał się własnym wynikom ankiet, by zapytać, czy ultralight rzeczywiście zdobywa dominującą pozycję w thru-hikingu.
Powszechna definicja ultralightu to masa bazowa poniżej 10 funtów (około 4,5 kg). W ankiecie The Trek z 2025 roku dotyczącej Szlaku Appalachów, w której wzięło udział 279 osób, w tym przedziale znalazła się tylko niewielka część. Przeciętny piechur zaczynał z masą bazową 20 funtów, a kończył z 18. Kiedy ankieta po raz pierwszy zbierała te dane w 2016 roku, typowa wartość wynosiła 19 funtów, więc praktycznie nic się nie zmieniło. PCT pokazuje podobny obraz: ankieta Halfway Anywhere z 2025 roku podała średnią masę bazową na starcie 17,8 funta, a na mecie 15 funtów.
Autor proponuje kilka wyjaśnień. Dane z ankiet nie sięgają wystarczająco daleko, by uchwycić wielkie innowacje sprzętowe, a wiele osób kupuje lżejszy sprzęt, by zrobić miejsce na wygody, takie jak szersza mata, dodatkowe skarpety czy książka w miękkiej okładce. Być może sprzęt staje się powszechny szybciej niż minimalistyczna filozofia, która za nim stoi. Wybór namiotów mówi to samo: Zpacks Duplex i Durston X-Mid zajęły pierwsze i drugie miejsce, a na trzecim znalazł się Big Agnes Copper Spur, który nie jest ultralightowy. Dominowały lekkie, ale nieultralightowe plecaki, jak Osprey Exos i ULA Circuit, a średnia pojemność plecaka wyniosła 53 litry.
Dla mnie wniosek jest taki, że ultralight to spektrum. Większość piechurów łączy kilka lekkich elementów ze zwykłym sprzętem, a wielu jest zadowolonych z masy około 18 funtów. Autor pyta też, gdzie kończy się granica zbyt lekkiego, bo oszczędzanie gramów nie jest warte tego, by rano bolało całe ciało. Jeśli celem jest poniżej 10 funtów, dzisiejszy rynek ułatwia to bardziej niż kiedykolwiek, ale dane pokazują, że większość ludzi tego celu nie podziela.
Źródło: The Trek
Fastpacking to dla mnie nie dyscyplina z ustalonymi zasadami, ale sposób poruszania się w górach: szybszy niż tradycyjny trekking, ale bez presji związanej z ultra-biegiem. Długie dni, kontrolowane tempo. Bieganie, wędrówki, wspinaczka, zejście.
Plan nosi nazwę "Pyrenean Triple Crown Adventure": trzy pełne trasy "od brzegu do brzegu" przez Pireneje, z Oceanu Atlantyckiego do Morza Śródziemnego. Bez prostych linii, ale przez wysokie grzbiety, odległe przełęcze i głębokie doliny.
Plecak waży maksymalnie sześć kilogramów, ale jest w pełni wyposażony:
- plecak biegowy, np. Rab Veil XP 20L lub 30L (ten drugi wypełniony maksymalnie do 25 litrów)
- ultralekki schron Bivi Ridge Raider firmy Rab
- na noc: śpiwór Mythic Ultra 120 Modular z matą do spania Ultrasphere 4.5
- termoaktywna bielizna, kurtka przeciwko wiatrowi i kurtka biegowa wodoodporna i wiatroodporna
- woda w miękkich bukłach, uzupełniana z górskich strumieni
- w razie potrzeby: apteczka, lampa czołowa, schron i telefon
Najważniejsza zasada: lekkość, ale nigdy lekkomyślność. W Pirenejach można doświadczyć palącego słońca na nagich skałach i chłodu na wietrznej przełęczy w ciągu jednego dnia. Mokre ciało, wiatr na wysokości i zmęczenie to niebezpieczne połączenie, dlatego utrzymanie ciepła i suchości to nie komfort, ale konieczność.
Wioski i schroniska są punktami odniesienia, ale nigdy pewnymi: godziny otwarcia się zmieniają, a zapasy się kończą. Samodzielność pozostaje kluczowa. A prawdziwa praca zaczyna się w domu, przy studiowaniu map wysokościowych i analizowaniu różnych scenariuszy: gdzie mogę zejść, gdzie mogę się schronić?
Im mniej niosę, tym więcej doświadczam. Brzmi to jak banał, ale każda wyprawa to potwierdza.
Źródło: Geert van Nispen
Przy kuchence benzynowej MSR wielu osobom trudno wybrać rozmiar butli na paliwo. ULCompass opublikował przejrzyste porównanie oparte na wadze i czasie palenia, więc oto krótkie podsumowanie.
Najpierw o tym, dlaczego warto wybrać oryginalną butlę. Gwint jest zaprojektowany specjalnie pod pompkę kuchenki i zapobiega wyciekom paliwa pod ciśnieniem. W przypadku butli innych firm nawet niewielkie niedopasowanie gwintu zwiększa ryzyko wycieku lub odłączenia się części, a MSR nie obejmuje gwarancją uszkodzeń spowodowanych produktami niefirmowymi. Artykuł zwraca też uwagę, że butle są wytłaczane z aluminium w jednym kawałku, dzięki czemu dno i ramiona są naturalnie grubsze i mocniejsze.
Specyfikacja wygląda następująco. Butla 11 oz mieści 325 ml i waży w praktyce 126 g. Butla 20 oz mieści 591 ml i waży 180 g. Butla 30 oz mieści 887 ml i waży 223 g. Przy spalaniu benzyny w Whisperlite International butla 20 oz wystarcza według danych MSR na około 110 minut ciągłego palenia, 11 oz na około 60 minut, a 30 oz na około 165 minut. Trzeba jednak pamiętać, że wartości dla 11 oz i 30 oz są orientacyjne, wyliczone proporcjonalnie do objętości, a rzeczywisty czas zależy od temperatury, wiatru, wysokości n.p.m. i ustawienia płomienia.
Autor sugeruje, że przy wyjściu solo domyślnym wyborem jest lekka butla 11 oz, a 20 oz sprawdzi się przy większej grupie lub bardziej rozbudowanym gotowaniu. Butla 30 oz nadaje się na długie przejścia i zimowe góry, ale jest wyraźnie cięższa.
Dla miłośników ultralekkiego sprzętu liczy się każdy gram, ale wartościowa jest myśl, by policzyć potrzebną ilość paliwa na podstawie liczby dni i osób, unikając zbyt dużej butli.
Źródło: ULCompass
Adventure Alan (Alan Dixon) i Jaeger Shaw w marcu 2026 roku odświeżyli swoją znaną listę sprzętu ultralekkiego do wędrówek z plecakiem, poniżej 10 funtów. Warto jej się przyjrzeć, zarówno jeśli odchudzasz własny ekwipunek, jak i jeśli po prostu ciekawi cię, gdzie leży ten punkt odniesienia.
Założenie jest proste: mając mniej niż dziesięć funtów sprzętu, można zachować bezpieczeństwo, ciepło i komfort na szlaku. Autorzy twierdzą, że lista jest dopracowywana od ponad dwudziestu lat i testowana na trasach od Alaski po Patagonię. Celem jest zmniejszenie noszonego ciężaru przy jednoczesnej poprawie jakości i funkcjonalności.
Definicja ma znaczenie, dlatego doceniłem to, że autorzy ją dokładnie wyjaśniają. Waga bazowa oznacza tu plecak wraz z całą zawartością podczas marszu. Nie wlicza się rzeczy noszonych na sobie lub trzymanych w dłoniach, opcjonalnego lub sytuacyjnego sprzętu oraz materiałów eksploatacyjnych, takich jak jedzenie, woda, paliwo i krem z filtrem. To ta sama konwencja, z której korzysta większość list, ale to pierwsza rzecz, którą trzeba sprawdzić, porównując liczby różnych osób.
Autorzy podkreślają też, że to punkt wyjścia, a nie recepta. Dostosuj listę do swojej wyprawy, klimatu i wygód, z których nie chcesz rezygnować. Pełna lista z pozycjami znajduje się na stronie Adventure Alan, więc strona, którą czytałem, działa bardziej jak przegląd filozofii.
Najbardziej podoba mi się samo podejście: lżej nie musi znaczyć gorzej. Lepsze materiały pozwalają nosić mniej bez poczucia, że czegoś brakuje, a wyraźnie zdefiniowana waga bazowa ułatwia zobaczyć, gdzie kryje się następna realna oszczędność.
Źródło: Sawyer Products Blog (Adventure Alan)
Prosty sposób na odchudzenie plecaka to zostawienie namiotu w domu i nocowanie w wiatach. Utemagasinet ma krótki przewodnik z siedmioma wskazówkami, który przypomina, ile wagi i miejsca można zaoszczędzić. Bez namiotu można zabrać mniejszy plecak i wędrówka staje się łatwiejsza.
Wiata to konstrukcja chroniąca przed pogodą i wiatrem, otwarta z jednej strony. Często stoją wzdłuż szlaków na nizinach, czasem z miejscem na ognisko. Nie wszystkie są jednak przeznaczone do spania; niektóre mają tylko ławki, więc warto sprawdzić z wyprzedzeniem. Można je znaleźć w Mapach Google i na stronie gminy.
Obowiązuje zasada kto pierwszy, ten lepszy. Jeśli wiata jest duża, być może trzeba będzie dzielić miejsce z obcymi, a wiaty blisko miast w popularnych terenach rekreacyjnych są często pełne, więc przyjedź wcześnie. Poza sezonem często ma się miejsce tylko dla siebie. Większości nie da się zarezerwować, ale w niektórych regionach można rezerwować efektowne wiaty zaprojektowane przez architektów.
Sprzęt i tak jest minimalny: mata, śpiwór i ubrania dostosowane do temperatury. Wełniana bielizna sprawdza się jako piżama. Dla odrobiny przytulności artykuł radzi dobre jedzenie, łańcuch lampek i latarnię, a także moskitierę, jeśli komarów jest dużo.
Podoba mi się, że ta wskazówka pokazuje właściwy kierunek każdemu, kto chce wędrować lekko: zamiast kupować kolejny ultralekki produkt, odpowiedzialność za dach i ściany oddaje się szlakowi. To tanie, proste i świetnie pasuje do jesiennej wędrówki.
Źródło: Utemagasinet
