پروژه فناوری زبان برای زبان ترکی از TDK و HAVELSAN: DİLBİS

پروژه‌ای که انجمن زبان ترکی (TDK) اعلام کرده توجهم را جلب کرد: سامانه اطلاعات زبان ترکی، یا DİLBİS. تفاهم‌نامه‌ی امضاشده میان TDK و HAVELSAN در مراسمی که HAVELSAN در ۶ اوت ۲۰۲۶ برگزار کرد اعلام شد و خبرش روز بعد منتشر شد.

در این مراسم Derya Örs از شورای عالی آموزش (YÖK)، Osman Mert رئیس TDK، دکتر Mehmet Akif Nacar مدیرعامل HAVELSAN و مدیران دو نهاد حضور داشتند. هدف پروژه پیوند دادن میراث غنی زبان ترکی با فناوری اطلاعات مدرن و ایجاد پایه‌ای برای فناوری‌های زبانی ملی است.

خبر این نکات را برمی‌شمارد: زیرساخت مدیریت داده برای TDK ساخته می‌شود؛ هدف ایجاد پایگاه داده‌ی زبان ترکی است که متون نوشتاری، منابع شفاهی و مواد تصویری را در بر بگیرد، به‌ویژه ترکی رایج در ترکیه، و به تعبیر Örs، میلیاردها داده و واژه‌ی برچسب‌خورده داشته باشد؛ فناوری هوش مصنوعی در اختیار TDK قرار می‌گیرد و پلتفرم ملی هوش مصنوعی HAVELSAN به نام MAIN در این زیرساخت ادغام می‌شود.

به گفته‌ی Nacar، این پروژه کاربرد زبان ترکی را در دنیای دیجیتال تقویت و رقابت‌پذیری ترکیه را در فناوری‌های زبانی افزایش می‌دهد. در خبر اطلاعاتی درباره‌ی بودجه، مدت اجرا یا جدول زمانی نیامده است، پس باید گفت که فعلاً از این جزئیات خبر نداریم.

برای من جالب‌ترین نکته این است: مدل‌های زبانی بزرگ بیشتر با داده‌های انگلیسی آموزش می‌بینند، پس اگر یک نهاد زبانی پیکره‌ی خودش را برچسب‌گذاری کند و پایگاه داده بسازد، برای زبان‌آموزان و پژوهشگران زبان ترکی هم می‌تواند ارزشمند باشد. آیا در زبان شما کار مشابهی وجود دارد؟

منبع: Türk Dil Kurumu