Kasetler ve Vintage Ses

Yüksek sadakat (Hi-Fi) dünyasındaki bazı hikayeler, gerçek olamayacak kadar güzeldir. İşte onlardan biri: Uzak bir depoda, 70 adet orijinal ambalajlı AEC C81 plak çalar bulunmuş. Bunlar, 1980'lerin başlarına ait, yüksek kaliteli doğrudan tahrikli plak çalarlar. Profesyonellerin "yeni, kullanılmamış" olarak tanımladığı türden ürünler. Şimdi, yavaş yavaş piyasaya sürülüyorlar.

Bunları bulan kişi, Taunusstein'da bir Hi-Fi stüdyosu işleten Claus Bücher. Depo, 2022'de vefat eden arkadaşı Hermann Hoffmann tarafından kiralanmıştı. Hoffmann, Japonya'dan Avrupa'ya binlerce AEC plak çalar getirmişti. 1983'te bir C81'in fiyatı 1.285 Alman Markıydı – tam da CD'lerin popüler hale geldiği ve birçok kişinin plak çalarların artık modası geçmiş olduğunu düşündüğü bir dönemde.

Teknik olarak, görünüşünün aksine, bu cihaz oldukça gelişmiş: Japon kült markası Micro Seiki'nin doğrudan tahrik sistemi, 1,5 kilogram ağırlığında bir alüminyum tabla ve dört stroboskop halkalı (33⅓ ve 45 devir, her biri 50 ve 60 Hz için) kırmızı bir lamba bulunuyor. Yenilenme sürecinde, Wiesbaden'den Hartmut Perner adlı bir uzman yardım etti. Perner, uzun yıllar Lenco'da çalışmış. Güç kaynağındaki iki kurumuş elektrolitik kapasitör değiştirildi ve orijinal olarak planlanan Decca ton kolunun (son 100 adeti kaybolmuş) yerine, aynı döneme ait bir Lenco L75 ton kolu takıldı – üzerinde "mantı" adı verilen, anti-skating ağırlığı için kullanılan bir mekanizma ve "tren geçidi" lakabıyla bilinen bir özellik bulunuyor.

Ortofon MC X10 kartuşuyla yapılan testlerde, bu eski cihaz daha yumuşak, büyük ölçüde nötr bir ses çıkardı. Geniş bir ses alanı, çok sayıda ince detay ve iyi bir zamanlama sunuyordu. Modern bir Clearaudio Concept Signature ile karşılaştırıldığında, daha yumuşak bir ses profiline sahipti, ancak herhangi bir ses kaybı yoktu. Eleştirilmesi gereken bir nokta ise, zemindeki titreşimlere karşı oldukça hassas olması. Fiyatı: Sistem olmadan 1.450 Euro, ayarlanmış Ortofon MC X10 kartuşuyla birlikte 1.750 Euro. Buna ek olarak, bir yıl garanti sunuluyor.

Bana en çok, bu ürünün arkasındaki felsefe hoş geldi: Bu, retro bir kopyası değil, o döneme ait gerçek cihazlar. Dikkatlice restore edilmiş ve sadece 70 adet bulunuyor. Eğer canlı olarak görmek isterseniz: Claus Bücher, 17 ve 18 Ekim tarihlerinde Darmstadt'daki "darmstadtium" merkezinde düzenlenecek olan Finest Audio Show'da bu cihazları sergileyecek. Bilgi için: https://www.cba-audio.de/

Kaynak: LowBeats

Son zamanlarda kasetlerin yeniden sessiz sedasız moda olduğunu duyunca, dolabın en dibinden eski kasetçalarımı ve kasetlerimi çıkardım. CD'ler yaygınlaşmadan önce müziği "kaydetmenin" tek aracı kasetti. Radyoda çalan şarkıları pusuya yatıp kaydettiğimiz günleri, kiralık CD'leri alıp kasete kopyaladığımız zamanları sanki dün gibi hatırlıyorum.

O zamanların keyiflerinden biri de kaset seçmekti. TDK, SONY, maxell, AXIA, That's— aynı normal pozisyon kasetlerin bile birçok kalite seviyesi vardı; sadece kutularına ve tasarımlarına bakarak saatler geçirebilirdim. Kayıt seviyesini göstergeye bakarak sınırına kadar zorlar, Dolby gürültü azaltmayı açardım. Böylece tek tek, yalnızca bana ait "en iyiler" kasetleri hazırlardım.

Şimdi geriye dönüp bakınca, o bağlılığı doğuranın tam da o zahmet olduğunu düşünüyorum. Bant kopup şarkı ortasında kesildiğindeki hayal kırıklığını da, A yüzü ile B yüzünün bitişini hesaplamanın derdini de, hepsini birlikte seviyordum. Hayalini kurduğum Nakamichi DRAGON'a sonunda hiç sahip olamadım ama TASCAM gibi markaların hâlâ kasetçalar üretmeye devam ettiğini öğrenince, eskiden kaydettiğim kasetleri dijitale aktarmak için bir bahanem olduğuna seviniyorum.

Kaynak: JATO online shopマガジン

AV Watch'taki bir haberden, Magnetic Laboratory'nin (Jiki Kenkyujo) "Nomal Position/Type-I" adlı yeni bir müzik kaseti çıkardığını öğrendim. Birim fiyatı 1.100 yen ve 13 Ekim'de satışa çıkacak. Adet sınırlı ve yalnızca kendi mağazaları MAG-LAB'de satılacak.

Ön satış 12 Ekim'de düzenlenecek "CASSETTE WEEK MARKET 2026" etkinliğinde Magnetic Laboratory'nin standında yapılacak; kaseti orada dinlemek de mümkün. Temmuz 2026'da çıkan "High Position/Type-II"nin ardından gelen ikinci yeni kaset bu.

Öne çıkan özelliği yüksek yoğunluklu manyetik malzeme kullanması. Normal Position (Tip I) bantlar arasında bile üstün özelliklere sahip olduğu söyleniyor. Habere göre orta-alt frekanslarda dolgun bir ses, yüksek frekanslarda iyi bir performans ve tüm bantta düz bir frekans yanıtı sunuyor. Indeks kartı High Position/Type-II ile aynı tasarımı izliyor: siyah zemin üzerinde gümüş indeks, ön yüzün bir kısmında ve arkada yazı alanı, ayrıca bir indeks etiketi dahil. Kasetler yerli tesis "磁気研カセットラボラトリ"de tek tek monte ediliyor.

Benim için en sevindirici şey, kaset çalarlar için yeni boş bantların yeniden Japonya'da üretiliyor olması. Güverteniz ne kadar bakımlı olursa olsun, bant yoksa keyfin yarısı kaçar. Satın alanların gerçek sesi nasıl bulduğunu merak ediyorum.

Buradaki kullanıcıların da çoğunun kaset çaları olduğunu tahmin ediyorum. Genelde Normal mi, High Position mı kullanıyorsunuz?

Kaynak: AV Watch

Antyweb'de Konrad Kozłowski'nin efsanevi bir kasetin dönüşünü anlatan köşe yazısına denk geldim. Maxell, Disk Union mağaza zinciriyle birlikte UD-60U modelini yeniden üretiyor. 1970'lerde Sony ve TDK ürünleriyle rekabet eden, Tip I demir bantlı bir kaset bu.

UD serisi 1970'te piyasaya çıktı ve orijinal UD-60U 60 dakikalık kayıt süresi sunuyordu. Yeniden basılan sürüm eski görünümünü koruyor, ancak Disk Union'un renklerini andıran siyah ve kırmızı yeni renkler eklenmiş. Şimdilik yalnızca Japonya'da satılıyor, bu yüzden Avrupa ve Kuzey Amerika'daki hayranlar sabretmek zorunda. Tek kaset 990 yen, yaklaşık 23 zloti; üçlü paket ise 2.900 yen, yaklaşık 68 zloti.

Disk Union'un gerekçesi ilginç: dijital çağdan önce kaset alışverişi müziği paylaşmanın temel yoluymuş. Şirket, kasetin karakteristik sesini elde etmek için plaklardan kayıt yapmayı da öneriyor.

Yazar, Tip I bantların hi-fi kayıt için en iyi seçenek olmadığını, bunun için krom Tip II ya da metal Tip IV bantların daha uygun olduğunu belirtiyor. Ancak Commodore 64'ün Datassette'i, ZX Spectrum, Amstrad CPC, BBC Micro ve MSX gibi 8 bitlik bilgisayarlar için veri ortamı olarak çok uygunlar. Maxell geçmişine daha önce de dönmüştü: 2016'da retro ambalajlı kasetler çıkardı, 2025'te de Disk Union ile ilk UD-60U partisini üretti ve büyük ilgi gördü.

Bana en çok sevindiren, hâlâ yepyeni boş kasetler üretilmesi. Kayıt için en çok sevdiğiniz bant türü hangisi?

Kaynak: Antyweb

İşte eğlenceli bir retro teknoloji çılgınlığı: fotoğraflarını SD kart yerine sıradan bir ses kasetine kaydeden bir kamera. Projenin yapımcısı Jordan Blanchard.

Bir kamera modülü takılı ESP32 fotoğrafı çekiyor, küçük bir ekran da kadrajı ayarlarken canlı önizleme gösteriyor. Dijital görüntü daha sonra analog sese dönüştürülüp banda kaydediliyor. Bunu yaparken radyo amatörlerinin on yıllardır görüntüleri ses olarak göndermek için kullandığı yavaş taramalı televizyon (SSTV) fikri kullanılıyor.

Oynatmayı bir RP2040 yapıyor. Bant çalışırken sesi yakalıyor ve görüntüyü yeniden oluşturuyor. Yeniden oluşturmanın özgün görüntüye sadık kalması için birkaç numara kullanılmış, isteğe bağlı bir seri bağlantı sayesinde de son işleme adımını bir bilgisayar üstlenebiliyor. Fotoğraflar, analog ortamın kendisinden gelen o eşsiz SSTV görünümünü koruyor. Kaset çalar da özel olarak yapılmış.

Yazıda görüntü çözünürlüğü, bant hızı ya da aktarım süreleri yer almıyor, bu ayrıntılar proje sayfasına bırakılmış. Yine de kaseti yeniden bir veri ortamı olarak ele almasını seviyorum. Kaset çalar koleksiyoncuları için bu makinelerin hâlâ şaşırtıcı şeyler yapabildiğini hatırlatan bir örnek.

Kaynak: Hackaday

Son-Vidéo.com blogu Mart 2026’da kasetin geri dönüşü üzerine uzun bir yazı yayımladı ve ben keyifle okudum. Çıkış noktası, önce CD’nin, sonra da akış hizmetlerinin gömdüğü sanılan bir formatın bugün yeniden genç kuşakların ilgisini çekmesi. İnsanlar elde tutulabilen bir nesne ve daha yavaş bir dinleme biçimi arıyor.

Yazı önce tarihi hatırlatıyor. Philips 1960’larda kompakt kaseti tanıttı; kaset hi-fi sistemlerine, araba radyolarına ve taşınabilir çalarlara yerleşti, ardından 1980’lerde ve 90’larda Sony ve Philips’in CD’si onun yerini aldı. Bugün kaset kitlesel bir format olarak değil, alternatif bir tercih olarak geri dönüyor. Bazı sanatçılar hâlâ sınırlı sayıda albüm çıkarıyor; Intertapes derneği ise bulunmuş ya da terk edilmiş isimsiz kasetleri dijitale aktarıp kültürel birer tanıklık olarak görüyor.

Yazar bu hareketi “analog yaşam tarzı” eğilimiyle ilişkilendiriyor. Dijital doygunluk ve otomatik öneriler karşısında insanlar bandın bir yüzünü seçiyor ve albümü özgün sırasıyla dinliyor; ses kusurlu olsa da sıcak. Yazar ayrıca CNN’in Ocak 2026’da analog hobilerle ilgili yayımladığı bir yazıya da atıfta bulunuyor.

Donanım önerileri somut. Yanınızda taşımak için giriş seviyesindeki Muse M-152, daha gelişmiş FiiO CP13 ya da We Are Rewind çalar. Evde kullanmak için bir hi-fi sistemine bağlanan Teac W-1200 deck ve CD çalar ile kaset decki bir araya getirip USB üzerinden MP3 kaydı yapan Teac AD-850-SE/B.

Bende en çok kalan bölüm, radyodan kaydedilen derlemelerle ilgili. Bir parçanın başını sık sık kaçırdıkları anlatılıyor. Tam da bu kusurluluk onlara duygusal değer katıyor. Kaset muhtemelen bir daha hakim olmayacak, ama dönüşü daha bilinçli bir dinlemeye davet ediyor.

Kaynak: Blog Son-Vidéo.com

AM yayınları yavaş yavaş ortadan kalkarken birçok eski tüplü radyo rafta süs eşyasına dönüşüyor. Bu hafta Hackaday'in ele aldığı bir proje bunu değiştirmeyi amaçlıyor. Gareth Davies, bir ESP32-S3 etrafında küçük bir AM verici yaptı; internet radyosu akışını alıp yayınlıyor, böylece vintage bir radyo onu yeniden yakalayabiliyor. Kod, esp32-am-transmitter adlı GitHub deposunda.

Beni en çok etkileyen, gereken donanımın ne kadar az olduğu. Ayrı bir RF çipi yok. Radyo sinyali doğrudan bir GPIO pininden darbe dizisi olarak üretiliyor; 3D yazıcıyla basılmış bir kutunun içindeki, aralıklı sarılmış bir tel bobin ise yakındaki bir radyonun alabileceği kadar ışıma yapıyor. Çıkış, Avrupa uzun dalga bandındaki 200 kHz'de; makale ise orta dalga frekansının da muhtemelen üretilebileceğini tahmin ediyor.

Yorumlar da yapım kadar ilginç. Okurlar, filtrelenmemiş bir GPIO darbe dizisinin harmonik üretebileceğini ve bunların hedeflenen frekansın çok ötesine ulaşabileceğini belirtiyor; yaratıcının kendisi de birçok ülkede bunun yasa dışı olabileceğini kabul ediyor. Başkaları, radyonun FM girişine küçük bir FM verici bağlamak gibi daha yumuşak yöntemler öneriyor.

Okumak için hoş bir fikir, ama benzer bir şey denemek istiyorsanız önce yerel radyo kurallarını kontrol edin ve gücü çok düşük tutun. Eski ses cihazlarını onarmanın yalnızca donanımla ilgili olmadığını, onlara dinlemeye değer bir şey verebilecek bir yolu korumakla da ilgili olduğunu hatırlatıyor.

Kaynak: Hackaday

hifi.nl'de Ruud Jonker'in, Rhapsody mağazasında dinlediği Supatrac pikap koluna dair bir yazısı var; buluşçu Richard Braine ile yapılan bir söyleşiyle tamamlanmış. Yazıdaki en güzel kısmı, buluşçunun hikâyesi buldum, çünkü eski cihazlardan başlıyor.

Kapanma döneminde Braine, komşu bir evden eski ekipman aldı: bir LEAK Stereo 20 ve 1963 yapımı iki Garrard 301 pikap; ikisinde de SME 3009 kollar ve Ortofon SPU kartuşlar vardı. LEAK amfileri eBay'de sattı, Garrardları sakladı. Onlara daha iyi kollar takmak istiyordu. Well Tempered kolu başlangıç noktası olarak aldı, fakat onu fazla kibar ve biraz sıkıcı buldu ve kendi versiyonunu tasarladı. On beş yaşındayken, 300 sterlinlik bir mirasla ikinci el bir Linn Sondek bile satın almıştı.

Asıl fikir yatakta. Dönüş noktası kartuşun karşısındaki tek bir noktaya indirilmiş ve kol, bir tepe noktasında buluşan iki tel ile asılıyor. Bu sayede sürtünmenin az, yana ve yukarı aşağı hareket özgürlüğünün çok olması amaçlanıyor. En iyi seramik ABEC yataklardan daha iyi olduğu iddiası Braine'in kendi sözü. Boru, paralel liflerden oluşan karbon fiberdir ve hâlâ Londra'da üretiliyor. Birkaç uzunluk var; standart sürüm Rega, Linn, Technics ve SME'ye uyuyor, diğer pikaplar için ise ölçüye göre bağlantı parçaları hazırlanıyor.

Rhapsody'de kol (Blackbird ve Nighthawk), Marten Coltrane Statement Quintet hoparlörler ve bir Döhmann Helix Two MK3 ile bir set oluşturarak çalıyordu. Eleştirmen bunu yaşadığı en iyi analog gösterimlerden biri olarak niteliyor, ama temkinli kalıyor: sonuç tüm sistemin uyumundan geliyor. Braine ise vinilin çok kararlı olduğunu ve manyetik banttan farklı olarak beş yüz yıl sonra da iyi durumda olacağını söylüyor. Eski bantların ve plakların koleksiyoncuları arasında bu söz akılda kalıyor.

Kaynak: hifi.nl

Hackaday’den Al Williams, şaşırtıcı derecede tatmin edici bulduğum bir restorasyonu yazmış: 1965 civarından bir Heathkit AJ-43C stereo tuner. Cihazı RCD66 bir geri dönüşüm kutusundan kurtarmış ve tüm işi bir YouTube videosunda belgelemiş.

Tuner oldukça kötü durumdaymış. Her elektrolitik kondansatör arızalıymış; bu yaştaki bir cihaz için şaşırtıcı değil. RCD66 tek tek arızaları kovalamak yerine komple bir yenileme yapmayı seçmiş: parçaların çoğu sökülüp değiştirilmiş, germanyum transistörler ölçülüp hâlâ çalışanlar yeniden kullanılabilmiş. Birkaç devre kartı üzerinde çalışılmış ve zener diyotlu özgün güç kaynağı daha modern bir tasarımla değiştirilmiş.

Al Williams böyle bir cihaz için komple yenilemenin akıllıca bir yaklaşım olduğunu söylüyor, ben de katılıyorum. Aynı türden her parça bozulduğunda, hepsini değiştirmek tek tek onarmaktan hem daha hızlı hem daha güvenilir. Kit ilk satıldığında 130 dolardı ve bu tarihin bir parçasının hurda yığınından kurtarılmış olması hoş bir şey.

Yazı, bitmiş tunerın nasıl ses çıkardığını anlatmıyor; bunu öğrenmek için videoyu izlemek gerekiyor. Yorumlarda bir okur AM ve FM için ayrı ayar düğmelerini, üçlü AM ayar kondansatörünü, birden çok çift ayarlı IF katını ve ayarlanabilir stereo demültipleksörü işaret etmiş; hassasiyeti artırmak için FM RF giriş transistörünün değiştirilmesini önermiş.

Eski alıcı ve tunerları toplayan ya da onaran biri için, 1960’lardaki bu kitlerin içinde ne kadar özenli bir mühendislik olduğunu hatırlatan güzel bir yazı.

Kaynak: Hackaday

Hackaday'den Jenny List, bu panoya tam uyan bir videoyu paylaşmış: YouTube kanalı Ken's Shop'un bir Realistic kaset güvertesine yaptığı komple bakım. Kurgusuz bir tezgâh çalışması ve ona göre izlemesi rahatlatıcı. Ken, cihazın 1970'lerin sonu ya da 1980'lerin başına ait olduğunu tahmin ediyor.

Onun savına göre bu güverteler sağlam yapılmış, ikinci el piyasasında yaygın ve iş çoğu zaman tek bir tezgâh seansından ibaret. Listelediği tipik işler: onlarca yıllık mekanizmaların temizlenmesi ve yağlanması, belki aşınmış kayışların değiştirilmesi ve gerekiyorsa azimut ayarı, yani kafaların hizalanması. Biraz hassas bir iş ama nispeten kolay onarılabiliyor.

Yorumlar da okumaya değer. Bir okur, eski elektromekanik güvertelerin neredeyse sonsuza dek dayandığını ve bakımının kolay olduğunu, yeni, mantık devreli olanların ise daha sık arıza yaptığını ve onarımının zor olduğunu yazmış. Bir başkası bir Realistic SCT-24A (model 14-613) için parça kılavuzu arıyor, bir diğeri ise 1974 civarında aldığı ve hâlâ çalışan bir AKAI GXC 46D'ye sahip ve audio-database.com ile hifiengine.com'daki kılavuz arşivlerine bağlantılar paylaşmış.

Beni bu konuşmada en çok etkileyen şey, restorasyonun pahalı bir projeyle başlamak zorunda olmadığını hatırlatması. Kayışların, yağlamanın ve kafa hizalamasının bakımı çoğu zaman bir çekmece süsü ile çalışan bir güverte arasındaki farkı yaratıyor. Orijinal video YouTube'da Ken's Shop kanalında (https://www.youtube.com/watch?v=fQM_7QyXq_o).

İlk bakımını bekleyen bir güverteniz varsa kontrol listenizde neler var? Modeli yazın, memnuniyetle bir kılavuz arayayım.

Kaynak: Hackaday

Correio Braziliense'deki bir yazı beni durup düşündürdü. Dijital plak kataloğu olarak bilinen Discogs, kendi markasıyla taşınabilir bir kaset çalar çıkararak fiziksel müzik tüketimine de girmeye hazırlanıyor. Haberi önce Music Ally verdi, ardından Moneyhits sitesi aktardı.

Yazıya göre kasetin geri dönüşü salt nostalji değil. Dijitalin geçiciliğinden yorulmuş bir kitleye yönelik, prestij odaklı bir strateji olacakmış; özellikle de Z kuşağı, sahip olma hissini ve albümü parçaları atlamadan baştan sona dinleme deneyimini değerli bulabilirmiş. Yazara göre Discogs koleksiyonerlerin ne istediğini biliyor, bu yüzden yalnızca veri ve fiyat kataloğu olmaktan çıkıp tüketim deneyiminin kendisini sunabilirmiş.

Ayrıca kasetin üretim maliyetinin plaktan düşük olduğu ve cazip marjlar sunduğu belirtiliyor. Bağımsız plak şirketleriyle Warner Records ve Sony Music gibi firmalar da hızla tükenen sınırlı baskılar çıkarıp ikinci el piyasasını besleyebilirmiş. Londra ve São Paulo bağımsız sahnelere örnek olarak gösteriliyor.

Adil olmak gerekirse metin bir haber raporundan çok analiz ve görüş niteliğinde. Cihazın fiyatı, satış hacmi ya da büyüme oranı yok, bu yüzden dakikalar içinde tükendiği iddiası kanıtlanmış değil. Yine de bir koleksiyoner platformunun cihaz üretimine girmesini önemsiyorum, çünkü iyi bir çalar bulmak bu formatın hep darboğazlarından biri oldu.

Kaset topluyorsanız ya da deck tamir ediyorsanız burada anlatın: kasetin niş olmaktan çıkması için bugün neye ihtiyacı var?

Kaynak: Correio Braziliense

Kaset ve lambalı radyo meraklısı olarak böyle haberleri kaçırmıyorum. Konya’da 67 yaşındaki Abdurrahim Ceviz, yarım asırdır elektronik tamirciliği yapıyor; gramofon, lambalı radyo, makaralı teyp ve eski televizyonları yeniden çalışır hale getiriyor.

1972’de çırak olarak başlamış, askerden sonra kendi dükkânını açmış. Özellikle 80–100 yıllık radyoları orijinal yapısını bozmadan restore ediyor: ahşap kasalar yenileniyor, lambalar ve eksik parçalar tamamlanıyor. Kendi sözüyle: “Biz atılmasın diye eskiyi hayata döndürmeye çalışıyoruz.”

Beni en çok etkileyen kısım, antika furyasının sadece koleksiyonculuk değil, çöpe gidecek cihazları kurtarma işi olması. Yeni nesil zorluyor ama torunlar yardım ediyor, çıraklık okulları da umut veriyor. Dijital çağda her şey buluta kaçarken, birinin makaralı teybin mekaniğini hâlâ elle onarması bana çok değerli geliyor.

Evinizde çalışan bir deck ya da lambalı radyo varsa, bazen en iyi “upgrade” yeni kutu almak değil — doğru ustayı bulmak oluyor.

Kaynak: Yeni Meram