چاپ دستی و سیلک‌اسکرین

Je me suis lancé dans la sérigraphie textile il y a quelques mois et j'ai dévoré un article très clair qui m'a enfin fait comprendre la technique. Le principe est simple : on transfère de l'encre à travers un pochoir tendu sur un cadre, mais derrière cette apparente simplicité se cache un vrai savoir-faire.

Pour commencer, il faut un cadre avec une maille fine, de l'émulsion photosensible, une raclette et des encres textiles. On expose l'écran à la lumière UV à travers un typon, on rince, et le motif apparaît en négatif. C'est cette étape d'insolation qui demande le plus de rigueur.

Ce que j'aime dans cette technique, c'est le rendu : des couleurs intenses et opaques, même sur des tissus foncés, et une durabilité que l'impression numérique n'égale pas. En revanche, elle est moins adaptée aux toutes petites séries à cause du temps de préparation.

Mon conseil pour débuter sans se ruiner : un kit de base revient environ à 150–400 €, et l'on peut même utiliser l'exposition solaire pour un budget quasi nul. Se former via des cours en ligne aide aussi beaucoup à éviter les erreurs coûteuses.

Source : Pickles Graphic

تا ۶ دسامبر ۲۰۲۶، موزه‌ی هنرهای یادبود اوتا در هاراجوکوی توکیو میزبان نمایشگاه «کاتسوشیکا اوئی، “درون خانه‌ی یوشیوارا” و تبارشناسی منظره‌های شبانه» است. دوره‌ی نخست تا ۳ نوامبر ادامه دارد و دوره‌ی دوم از ۷ نوامبر آغاز می‌شود. به‌جز «درون خانه‌ی یوشیوارا»، همه‌ی آثار بین این دو دوره جابه‌جا می‌شوند.

محور اصلی نمایشگاه، تابلوی نقاشی‌شده‌ی دست کاتسوشیکا اوئی به نام «درون خانه‌ی یوشیوارا» است. تنها حدود یک دوجین نقاشی از اوئی در جهان شناخته شده‌اند و این شاهکار پس از سه سال دوباره به نمایش گذاشته می‌شود. ویژگی برجسته‌ی این اثر، تقابل نور و سایه است.

بخش جذاب دیگر، نمایشگاهی است که مسیر منظره‌های شبانه در اوکیو-ئه را دنبال می‌کند. آثاری با آسمان پرستاره، آتش‌بازی و شب‌های بارانی در آن دیده می‌شوند، از جمله «مناظر معروف ادو: منظره‌ی شبانه‌ی ساروواکاماچی» اثر اوتاگاوا هیروشیگه، «توکیو در عصر تمدن: پل ریوگوکو» اثر کوباياشی کیوچیکا و آثاری از توری کیوناگا و اوتاگاوا کونیسادا. آبی تیره‌ی آسمان شب در آثار هیروشیگه و منظره‌های شبانه‌ی شهر در آثار کیوچیکا از دوران میجی ترکیبی است که دوست دارم کنار هم ببینم.

همچنین چاپ‌های منظره‌ی شبانه‌ای که در اواخر دوران میجی برای بازار خارج از کشور ساخته شده‌اند معرفی می‌شوند. این مجموعه شامل بازتولید و ادای احترام به آثار هیروشیگه و کیوچیکاست و به ناشران هاسگاوا تاکه‌جیرو و واتانابه شوزابورو هم توجه دارد.

در چاپ‌های چوبی، «شب» با نحوه‌ی روی هم نشستن مرکب سومی و نیلی بسیار تغییر می‌کند. فکر می‌کنم کسانی که به چاپ علاقه دارند، از آن بیشتر لذت خواهند برد. بلیت بزرگسالان ۱٬۲۰۰ ین است و فقط نقدی پذیرفته می‌شود.

منبع: موزه‌ی هنرهای یادبود اوتا

اگر این پاییز نزدیک نیوکسل آپون تاین هستید، نمایشگاه «لینو نورث» ارزش بازدید دارد. این نمایشگاه از ۱۱ سپتامبر تا ۲۹ نوامبر ۲۰۲۶ در The Biscuit Factory (خیابان استودارت، شماره ۱۶) برگزار می‌شود، هر روز از ساعت ۱۰ تا ۱۷ باز است و ورود به آن رایگان است.

شانزده چاپگر لینوکات از شمال انگلستان، ولز و اسکاتلند در آن گرد آمده‌اند: آید آدسینا، برایان آنگوس، لورا باسول، لیندا فارکارسون، گراهام فرث، اریک گسکل، فیونا همفری، کارن مناری، جاشوا مایلز، اینگرید نیلسون، بابز پیز، یان فیلیپس، روزانا رید، ماشا تیپلدی، جین واکر و دب وینگ.

نمایشگاه بر فرایند فیزیکی این شیوه تمرکز دارد: حکاکی، جوهرزنی و چاپ. برخی هنرمندان با روش «کاهشی» کار می‌کنند و یک بلوک را مرحله‌به‌مرحله می‌برند و چاپ می‌کنند. برخی دیگر چند بلوک را روی هم می‌گذارند تا رنگ و ساختار بسازند. دیدن این دو رویکرد کنار هم به درک این که چرا دو لینوکات می‌توانند این‌قدر متفاوت باشند کمک می‌کند.

این نمایشگاه بخشی از علاقه‌ی مداوم گالری به چاپ و آثار مبتنی بر مواد است و هنرمندان در طول برگزاری آن درباره‌ی روش‌هایشان سخنرانی و نمایش عملی خواهند داشت. دوست دارم به یکی از آن‌ها بروم، زیرا شیوه‌ی توضیح دادن انتخاب‌های حکاکی توسط خود هنرمندان، اغلب مفیدترین بخش برای کسی است که یاد می‌گیرد.

منبع: ArtRabbit

نمایشگاه چاپ «Print Parade #4» از ۱۲ تا ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶ در Kiniko Art در تیرتونیرمولو، کاسیهان، بانتول، DIY برگزار می‌شود. امسال آثار هنرمند درگذشته، دانانگ هادی، اعضا و اعضای پیشین استودیو Studio Grafis Minggiran و چند چاپگر دعوت‌شده در آن دیده می‌شود. نمایشگاه در ۱۲ سپتامبر توسط هنرمند اونگ هری واهیو افتتاح می‌شود.

متصدی نمایشگاه، بامبانگ «توکو» ویجاکسونو توضیح می‌دهد که Print Parade تنها جایی برای نمایش آثار نیست، بلکه فضایی است برای یادآوری، بازاندیشی در مسیر طی‌شده، اشتراک تجربه‌ها و گشودن گفت‌وگو میان نسل‌های چاپگران. موضوع امسال «پیوند دادن مسیر و نوآوری هنر گرافیک اندونزی» است. Print Parade نخستین بار در ۲۰۱۳ برگزار شد.

آثار کارآموزان استودیو Studio Grafis Minggiran در بازهٔ ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ نیز نمایش داده می‌شود. گفته می‌شود این استودیو که در ۲۰۰۱ تأسیس شده، هنر گرافیک را به‌عنوان یک عمل زنده و در حال رشد حفظ کرده است.

برای من تأثیرگذارترین بخش، این است که نمایشگاه آثار هنرمند درگذشته را کنار نسل جوان قرار می‌دهد. چاپ به دست‌های تازه نیاز دارد تا فرایندش در بایگانی متوقف نشود.

منبع: DISTORI

پس از دو سال تعطیلی برای بازسازی، موزه گویای بنیاد Ibercaja در ساراگوسا همزمان با جشن‌های پیلار دوباره درها را باز می‌کند. آنچه بیش از همه برایم جالب است، مطالبی است که دربارهٔ چاپ‌ها گفته می‌شود، چون برای بسیاری گویا استاد بزرگ حکاکی روی فلز در اسپانیاست.

به گزارش‌های منتشرشده، بازسازی فضای نمایش را از ۳۷۰۰ به ۴۶۶۰ متر مربع افزایش می‌دهد و هفت تجربهٔ فناورانه، مانند یک اتاق فراگیر و عینک واقعیت مجازی، به آن اضافه می‌کند. مدیر آن، مای فورسن، تأکید می‌کند که این یک موزهٔ فناوری نیست: فناوری فقط همراه است و زمینه می‌دهد. حتی نمای ساختمان با جزئیاتی از آثار نقاش حک شده است.

برای کسانی که دنبال چاپ هستند، موزه اتاق چاپ و گالری چاپ نوسازی‌شده دارد. به لطف گسترش، اکنون «رونوشت‌های ولاسکس» که گویا بین سال‌های ۱۷۷۸ تا ۱۷۸۵ ساخت و نیز مجموعهٔ دیگری که تا حالا هرگز به نمایش درنیامده بود، به نمایش درآمده‌اند. این موزه با کل مجموعهٔ چاپ‌ها و ۳۳ اثر گویا، پس از پرادو، بیشترین آثار این نقاش آراگونی را نشان می‌دهد.

برای جشن بازگشایی، بنیاد نزدیک به پنجاه اثر گویا را از موزه‌ها و مجموعه‌های سراسر جهان در نمایشگاه «تنها گویا. هنر دیدن» گرد هم آورده که لوئیس فرناندز-گالیانو آن را گردآوری کرده و تا ۱۰ ژانویه قابل بازدید است. همچنین موزه تابلوهای سورولا و یک بوم ابریشمی بزرگ از روبرتو فابلو را به مجموعه‌اش افزوده است.

شخصاً بیش از هر چیز جذب این می‌شوم که چاپ‌ها را در اتاقی که ویژهٔ آن‌ها طراحی شده، بی‌عجله ببینم، درست پیش از دویستمین سالگرد تولد گویا در ۲۰۲۸.

منبع: EL PAÍS

در گالری هنزه و کتررر در ویشتراخ نزدیک برن، نمایشگاهی تا ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ برپاست که به‌عنوان علاقه‌مند به چاپ چوبی، فوراً کنجکاوم کرد. در طبقه بالای گالری، چاپ‌های چوبی گئورگ باسلیتس و ارنست لودویگ کیرشنر روبه‌روی هم چیده شده‌اند.

در مرکز، شش چاپ چوبی ریمیکس بزرگ از باسلیتس قرار دارد که تصاویر قهرمانانه دوران اولیه‌اش را بازتفسیر می‌کنند. در مقابل آن‌ها، چاپ‌های چوبی کلیدی کیرشنر از همه دوره‌های کارش قرار گرفته است. به این ترتیب دیده می‌شود که هر دو هنرمند چگونه با تکرار و بازفرموله‌کردن کار می‌کنند و چگونه دو نسل از تاریخ هنر آلمان، هرکدام به شیوه خود، نیرویی تصویری و فرازمانی آفریده‌اند.

آنچه به‌ویژه جالب می‌دانم این است که کاتالوگ آنلاین همراه نمایشگاه، هر چاپ چوبی نمایش‌داده‌شده را کنار همتای نقاشی‌اش می‌گذارد. در چاپ چوبی که یک نقش می‌تواند در چند نسخه وجود داشته باشد، این مقایسه میان چاپ و نقاشی ارزش دیدن دارد.

گالری در کیرشتراسه ۲۶ ویشتراخ است و از سه‌شنبه تا جمعه از ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۷:۳۰ یا با قرار قبلی باز است. نمایشگاه از ۱ مه ۲۰۲۵ برپاست و تنها چند هفته از آن باقی مانده است.

منبع: Interlaken Tourismus (منبع: guidle.com)

موزه تاریخ محلی تور مجموعه‌ای شامل ۳۴ چاپ اهدا شده است که به جنگ میهنی ۱۸۱۲ و جنگ‌های ناپلئونی اختصاص دارند. دفتر مطبوعاتی دولت منطقه تور این خبر را اعلام کرده است و به نظر من این خبر برای همه‌ی علاقه‌مندان به چاپ‌های قدیمی خبر خوبی است.

اهداکننده میخائیل کاریسالوف است؛ صنعتگر، گردآورنده و حامی هنر. او مدت‌هاست که حکاکی‌ها و لیتوگرافی‌های مربوط به جنگ روسیه با ناپلئون را گردآوری می‌کند و به دلیل پیوند تاریخی این منطقه با رویدادهای ۱۸۱۲ تصمیم گرفت مجموعه‌اش را به موزه بسپارد. در انتخاب مواد، الکساندر آودیف به او کمک کرده است؛ وزیر فرهنگ سابق روسیه و سفیر این کشور در فرانسه و واتیکان. بنا بر گزارش‌ها، آودیف یکی از بهترین مجموعه‌های خصوصی چاپ‌ها درباره روابط روسیه و فرانسه را در اختیار دارد.

برگ‌ها متعلق به نیمه اول و میانه قرن نوزدهم هستند. خالقان آن‌ها حکاکان فرانسوی، لهستانی و روسی‌اند؛ از جمله استادان نام‌برده‌شده، فرانسوا و ژول کوشه، ژان ریویل، آدولف ژان باپتیست بایو، پیر ژیراردت، ژان‌لوئی لانگلوا، آدریان لادورنر و اوگوست اوبر هستند. موضوعات از عبور از رودخانه نیمن و نبرد بورودینو تا نبردهای اسمولنسک، پولوتسک، مالویاروسلاوتس و پولتوسک، عبور از رودخانه بِرِزینا، آتش‌سوزی مسکو، عقب‌نشینی ارتش فرانسه، دیدارهای الکساندر یکم و ناپلئون در تیلزیت و ارفورت، و ورود پادشاهان متفقین به پاریس در ۳۱ مارس ۱۸۱۴ را در بر می‌گیرند. در گزارش مشخص نشده که در هر برگ از چه تکنیکی استفاده شده است.

در استان تور نبرد بزرگی رخ نداد، اما این منطقه به پیروزی کمک کرد: در آنجا شبه‌نظامیان تور شکل گرفتند که از مسکو دفاع کردند. آنچه به‌ویژه جالب می‌دانم این است که چنین چاپ‌هایی زمانی به‌عنوان «خبر در تصویر» کار می‌کردند و حالا بخشی از تاریخ دائمی منطقه خواهند شد.

منبع: МК в Твери

موزه بین‌المللی چاپ شهر ماچیدا نمایشگاهی برپا کرده که بر «خنده» در آثار اوکیو-ه تمرکز دارد. این نمایشگاه از ۱۲ سپتامبر تا ۲۳ نوامبر ۲۰۲۶ برگزار می‌شود؛ دوره نخست در ۱۲ اکتبر به پایان می‌رسد و دوره دوم از ۱۵ اکتبر آغاز می‌شود. با محوریت مجموعه اوکیو-ه موزه، حدود ۲۵۰ اثر در مجموع دو دوره به نمایش درمی‌آید.

موضوع این است که حتی در اواخر دوره ادو و دوران میجی، زمانی که بلایای طبیعی و جنگ‌ها اضطراب ایجاد می‌کردند، اوکیو-ه‌ها همچنان خنده را در قالب کاریکاتور و طنز نشان می‌دادند. نمایشگاه شش بخش دارد که با منظره‌های مکان‌های مشهور و کاریکاتورهای اوتاگاوا هیروشیگه آغاز می‌شود و سپس آثار طنز و هجو اوتاگاوا کونیوشی را نشان می‌دهد.

بخش‌های بعدی نامازوه‌ها را معرفی می‌کنند که پس از زلزله آنسی در ادو ساخته شدند، چاپ‌هایی درباره شیوع سرخک در سال ۱۸۶۲، و «آواته‌ه» که مردمی را نشان می‌دهد که از ورود ناوگان‌های خارجی پس از حادثه ناماموگی دستپاچه شده‌اند. همچنین تصاویر روشنگری شوسای ایکه را می‌بینیم که مردم سردرگم در برابر مدرنیزاسیون را روی مکان‌های مشهور قرار می‌دهد، روزنامه‌های نیشیکی‌ه، و «پونچی‌ه»های کوبایاشی کیوچیکا. این ترتیب امکان پیگیری این را فراهم می‌کند که چاپ‌ها چگونه فضای زمانه را بازتاب می‌دادند.

از آنجا که چاپ‌های چوبی را می‌شد در شمار زیاد تکثیر کرد، شوخی‌ها و طنزهای روز به سرعت پخش می‌شدند. این ایده که خود بیان خنده رسانه آن زمان بود برای یک علاقه‌مند چاپ مانند من بسیار جذاب است.

در مدت نمایشگاه سخنرانی‌های یادبود و گفتگوهای گالری برگزار می‌شود و می‌توان نمایشگاه کوچک همزمان «میرو و تاپیس: گرداب اسپانیای پس از جنگ» (ورود رایگان) را هم دید. بلیت بزرگسال ۱۰۰۰ ین است و موزه روزهای دوشنبه تعطیل است، پس بهتر است پیش از بازدید برنامه را در وب‌سایت رسمی بررسی کنید.

منبع: موزه بین‌المللی چاپ شهر ماچیدا

بریجت کوین در هایپراللرجیک کتاب هالی ای. جی. بلک با عنوان The Story of Printmaking: A Global History of Art (۲۰۲۶) را نقد کرده است و استدلال او در ذهن من مانده: تاریخ چاپ در بنیان خود تاریخ دموکراتیک‌سازی هنر است.

نقطه‌ی آغاز کوین این است که تصاویر در گذشته چقدر کمیاب بودند. پیش از گسترش چاپ، تصاویر بیشتر به آیین‌های مذهبی، فضاهای مقدس، آموزش تخصصی یا ثروت وابسته بودند. چاپ‌ها از نخستین و پایدارترین چالش‌ها برای این انحصار بودند، زیرا نخستین آثار هنری بودند که می‌شد به شمار زیاد تکثیر و از دستی به دست دیگر منتقل کرد.

این نقد همچنین یادآور می‌شود که چاپ اغلب فروتر از نقاشی و مجسمه‌سازی تلقی می‌شود، با این‌که چاپ‌ها در سراسر جهان باورهای مذهبی و تاریخ فکری را حمل کرده و ابزار تبلیغات و اعتراض بوده‌اند. به گفته‌ی کوین، کتاب بلک دیدگاه‌هایی از مناطق گوناگون را وارد می‌کند و کسانی را که شاید اصلاً هنرمند نبودند در مرکز داستان قرار می‌دهد.

این نقد با تصویری از هوکوسای، «فوجی از کانایا در توکایدو»، از مجموعه‌ی «سی‌وشش نمای کوه فوجی» (حدود ۱۸۳۰–۱۸۳۲) همراه است؛ یادآوری خوبی از این که یک چاپ چوبی واحد چگونه می‌توانست به مخاطبان بسیاری برسد.

به‌عنوان کسی که از چاپ چوبی و لینوکات لذت می‌برد، این زاویه‌ی نگاه را پسندیدم. هر بار که یک نسخه‌ی چاپی می‌گیری، نسخه‌ی کوچکی از همان کار را انجام می‌دهی: اندیشه‌ای را به دست‌های بسیاری می‌رسانی. کوین با این نکته پایان می‌دهد که این پیام به‌ویژه اکنون مرتبط است، و من فکر می‌کنم حق با اوست.

منبع: هایپراللرجیک

موزه بین‌المللی چاپ شهر ماچیدا نمایشگاه ویژه کوچکی با عنوان «میرو و تاپیس: گرداب اسپانیای پس از جنگ ۱۹۴۵–۱۹۸۰» را برگزار می‌کند. این نمایشگاه از ۴ سپتامبر تا ۲۳ نوامبر ۲۰۲۶ برپاست، ورود به آن رایگان است و در سالن‌های نمایش دائمی برگزار می‌شود.

نمایشگاه هنرمندانی را معرفی می‌کند که در اسپانیای پس از جنگ و زیر دیکتاتوری فرانکو، آنگاه که آزادی بیان محدود بود، همچنان به دنبال آزادی روح بودند. جوان میرو و آنتونی تاپیس در مرکز نمایشگاه‌اند و آثار آنتونی کلاوه، ادواردو چیلیدا و رافائل کانوگار نیز در کنار آن‌ها دیده می‌شود. حدود ۲۵ اثر به نمایش گذاشته شده است.

به‌عنوان علاقه‌مند به چاپ، توجهم به این جلب شد که در معرفی هر اثر، تکنیک آن ذکر شده است. «زن اسیر» میرو (۱۹۶۹) با اچینگ، آکوآتینت و کاربوراندوم ساخته شده و اثری امانتی متعلق به موزه است. اثر دیگری به نام «نوکتورن» (۱۹۵۳) یک لیتوگرافی است که در شماره‌های ۵۷، ۵۸ و ۵۹ مجله چاپ «Derrière le Miroir» منتشر شده و جزو مجموعه موزه است. دیدن تفاوت خطوط و سطوح وقتی همان هنرمند تکنیکش را عوض می‌کند، جالب است.

میرو پیش از جنگ هم موضع ضدفرانکویی خود را آشکار کرد و به‌عنوان «تبعیدی درونی» در اسپانیا ماند. او از زادگاهش کاتالونیا جهانی شاعرانه ساخت که در آن ستاره‌ها و پرندگان به نشانه تبدیل می‌شوند. تاپیس زندگی، مرگ و روح مقاومت را با روی هم گذاشتن حروف و نشانه‌های خشن روی سطوح سنگین، که یادآور دیوار یا خاک‌اند، بیان کرد.

ساعات بازدید در روزهای کاری از ۱۰ تا ۱۷ و در آخر هفته و تعطیلات رسمی تا ۱۷:۳۰ است. موزه دوشنبه‌ها تعطیل است، اما ۱۲ اکتبر باز می‌شود و ۱۳ اکتبر بسته خواهد بود. فهرست آثار به‌صورت PDF منتشر شده و می‌خواهم پیش از رفتن آن را بررسی کنم.

منبع: موزه بین‌المللی چاپ شهر ماچیدا

چاپ چوبی پلازوف از سنت‌هایی است که به‌آسانی از نظر دور می‌ماند، اما شناختنش ارزش دارد. این مجموعه‌ای از قالب‌های چاپ چوبی قرن نوزدهم است که به پلازوف در شهرستان لوباچوف مربوط‌اند: ۱۳ تختهٔ چوبی که برخی از آن‌ها دو رو کنده‌کاری شده‌اند و در مجموع ۲۲ قالب می‌شود. موضوع‌ها بیشتر مذهبی‌اند: صحنه‌هایی از عهد عتیق و عهد جدید، تصاویر مریم و عیسی، و قدیسان کلیسای کاتولیک رومی و کلیسای کاتولیک یونانی.

بازسازی قالب‌های ماتشیه کوستشیتسکی از پلازوف را یوزف لفکوویچ، هنرمند عامیانه‌ای از نوفه شیولو، بر عهده گرفت. به گفتهٔ Rzeszów Info، این کاری دقیق و زمان‌بر است: باید نقش‌های به‌جامانده را خواند و روی چوب منتقل کرد و در عین حال زبان هنر کهن را حفظ کرد. در سال ۲۰۲۲ «احیا و توسعهٔ چاپ چوبی پلازوف» در ثبت ملی شیوه‌های خوب پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس ثبت شد و لفکوویچ یکی از نخستین متولیان رسمی این سنت شد. در سال ۲۰۲۵ نشان «شایسته برای فرهنگ لهستان» را گرفت.

نمایشگاه «یوزف لفکوویچ – در حلقهٔ چاپ چوبی پلازوف» در موزهٔ مردم‌شناسی ف. کوتولا در ژشوف (Rynek 6) چاپ‌هایی از تصاویر بازسازی‌شده و آثار شخصی هنرمند را نشان می‌دهد. افتتاحیه برای ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ ساعت ۱۷ برنامه‌ریزی شده بود و ورود آزاد بود. نقطهٔ اوج قرار بود رونمایی از تازه‌ترین اثرش باشد: چاپ چوبی سنت اونوفریوس، شانزدهمین قالب بازسازی‌شده.

خوشحالم که کسی یک تکه چوب و خطی را که روی آن کنده شده، به‌عنوان تاریخی زنده می‌بیند، نه فقط یک نمایشگاه پشت شیشه.

منبع: Rzeszów Info