چرا کانورس‌های دهه‌ی ۷۰ هنوز باقی‌اند؟ داستان لاستیک گوگردی و تغییر مواد

چرا کانورس‌های قبل از دهه‌ی ۷۰ در فروشگاه‌های دست‌دوم هنوز در وضعیت قابل پوشیدن پیدا می‌شوند؟ minobe در note دلایل را از نظر مواد و روش ساخت خلاصه کرده است.

نقطه‌ی شروع، شیمی زیره است. کفش‌های ورزشی از دهه‌ی ۸۰ به بعد از میان‌زیره‌ی پلی‌یورتان استفاده کردند، اما این ساختار بر اثر رطوبت هوا دچار هیدرولیز می‌شود و در عرض چند سال تا چند دهه از هم می‌پاشد. گفته می‌شود در ژاپن مرطوب، بسیاری از جفت‌های دست‌نخورده‌ی انبار هم به پایان عمر خود رسیده‌اند. در مقابل، All Star و مدل‌های مشابه قبل از دهه‌ی ۷۰ با روش ولکانیزه ساخته می‌شدند: گوگرد به لاستیک افزوده و با گرما سفت می‌شد و رویه از بوم پنبه‌ای بود. این کفش‌ها پیوندهایی ندارند که مستعد هیدرولیز باشند. مقاله توضیح می‌دهد که همین پایداری شیمیایی دلیل اصلی ماندگاری جفت‌هایی است که بیش از نیم قرن عمر دارند.

در اوایل دهه‌ی ۷۰، با سریع‌تر شدن بسکتبال، کناره‌های بوم به راحتی پاره می‌شد و کانورس به چرم روی آورد. مدل‌هایی مانند All Star Leather (از ۱۹۶۹)، One Star (۱۹۷۴–۷۵) و Pro Leather (از ۱۹۷۶) عرضه شدند. اما چرم بر اثر گرمای ولکانیزه به‌طور نامتقارن جمع می‌شد و سطح چسبیدن به زیره به راحتی جدا می‌شد، بنابراین به گفته‌ی مقاله، مدل‌های چرمی اولیه عمر کوتاهی داشتند.

از ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۹ این برند زیرمجموعه‌ی Eltra بود. مدل پرچمدار All Star و مدل ارزان‌تر Coach سلسله‌مراتب قیمتی ایجاد کردند. مقاله همچنین می‌گوید در پی افزایش هزینه‌ی نیروی کار در آمریکا، خط ارزان‌تر به کارخانه‌های خارج از کشور از جمله کره منتقل شد. (خود متن تأکید می‌کند که این بخش تأیید نشده است.)

چرا این کفش‌ها با وجود نداشتن کفی ضربه‌گیر و نامناسب بودن برای راه رفتن طولانی روی آسفالت سخت، ارزش خود را حفظ می‌کنند؟ مقاله به دوام فیزیکی بیش از نیم قرن، روش ساخت پرکار و زیبایی‌ای که زمان ایجاد می‌کند اشاره دارد. نگاه من به کفش دست‌دوم کمی تغییر کرده است.

منبع: note (minobe)