Vijf worldbuilding-elementen die botsen met het verhaal waarin ze zitten

Oren Ashkenazi's augustusstuk op Mythcreants maakt een punt waar ik steeds op terugkom: worldbuilding moet de kernervaring van een verhaal ondersteunen, en sommige van de beroemdste elementen werken daar stilletjes tegenin.

Neem de Avatar-staat uit Avatar: The Last Airbender. Het is een godmodus waarmee Aang vrijwel elk gevecht wint, wat de spanning ondermijnt in een serie die is opgebouwd rond elementaire gevechtskunsten. De originele serie verbergt dat door de gevechten licht en niet-dodelijk te houden, maar de climax tegen Ozai voelt toch geforceerd, omdat vaardigheid irrelevant wordt.

De mindcontrol van professor X in X-Men heeft hetzelfde probleem. Een telepaat die een hele kamer kan verlammen, beëindigt de meeste gevechten voordat ze beginnen, dus schrijvers houden hem uit de gevechten of geven vijanden helmen die psychisch contact blokkeren, wat willekeurig aanvoelt.

Het artikel behandelt ook de roman Tears of the Wolf, waarin een heldin tegelijk een waardevolle genezeres en een meester in gevechtsmagie is, maar haar samenleving volhoudt dat ze een echtgenoot nodig heeft voor bescherming. Verder zijn er de Star Wars-prequels, waarvan de uitdijende Jedi-instelling botst met de mystiek van de oorspronkelijke films, en de transporters van Star Trek, die begonnen als productiekorte en nu infiltratie- en ontsnappingsscènes overbodig maken.

De les voor wie zijn eigen wereld bouwt: voordat je een kracht of technologie toevoegt, vraag je af wat die met de spanning doet. Een nieuw verhaal kan vooraf rekening houden met dit soort problemen, terwijl langlopende franchises ze voortdurend moeten dichtplakken.

Bron: Mythcreants