Ik houd al een aantal jaren reptielen en zie vaak dat beginners ervan dromen meteen iets zeldzaams en spectaculairs te nemen. Ik zeg het meteen: ‘zeldzaam’ betekent bijna altijd ‘moeilijk’. Het is ofwel een soort die je zelden in dierenwinkels ziet, ofwel een die specifieke omstandigheden nodig heeft, ofwel een dure die zelfs onder beperkingen valt.
Van de hagedissen maken bladstaartgekko's (Uroplatus) de meeste indruk op mij — hun camouflage als droog blad is gewoonweg ongelooflijk, maar ze zijn erg kwetsbaar en veeleisend wat luchtvochtigheid en ventilatie betreft. De Parsons kameleon is een van de grootste en langstlevende, maar het houden ervan is echt topsport. Beginners zou ik aanraden te starten met een wimpergekko of een blauwtongskink — die zijn veel makkelijker te verzorgen.
Onder de slangen zijn groene boompythons en groene hondskopboa's prachtig, maar ze leven in bomen en zijn grillig, beslist niet voor je eerste stappen. Regenboogboa's in zeldzame morphs zijn veel geld waard, maar in wezen zijn het dezelfde boa's met mooie schubben. Een verhaal apart is de mata-mata, een waterschildpad die vanuit een hinderlaag jaagt en een opvallend plat schild heeft: ze heeft een speciaal aquarium en levend voer nodig.
Het belangrijkste wat ik in de loop der jaren heb geleerd: controleer eerst of het legaal is — sommige soorten zijn verboden of vereisen een vergunning — en neem een dier alleen van een verantwoordelijke kweker, niet uit het wild. Houd er ook rekening mee dat veel reptielen tientallen jaren oud worden en dat je van tevoren een reptielendierenarts moet zoeken.
Mijn advies: jaag niet op zeldzaamheid voor de status. Doe eerst ervaring op met eenvoudige soorten en stap pas daarna over op iets ongewoons. Dan heeft je dier het goed en ben jij ook geruster.
Bron: Тяпа
Goed nieuws voor iedereen die van reptielen houdt. Volgens een studie die op 4 september 2026 in Ecology and Evolution verscheen, leven er op het Aldabra-atol op de Seychellen ongeveer 180.000 reuzenschildpadden. De beste schatting is bijna 183.000 volwassen en halfvolwassen dieren, een aantal dat in eerdere tellingen nooit werd gehaald.
Wat me raakt, is het contrast met het verleden. In de negentiende eeuw had jacht en exploitatie de populatie op het atol teruggebracht tot minder dan 1.000 dieren. Aldabra werd in 1981 een strikt natuurreservaat en in 1982 UNESCO-werelderfgoed, en onderzoekers zien het als een van de mooiste natuurbeschermingssuccessen van de Indische Oceaan. De stabiliteit tussen 2018 en 2021 zou met deze bescherming en de uitroeiing van invasieve soorten te maken hebben.
Het interessantste vind ik echter de methode. Het team, samen met de Seychelles Islands Foundation en de Universiteit van Exeter, gebruikte een hiërarchisch Bayesiaans model dat ook schat hoeveel schildpadden er verborgen zitten in dichte begroeiing, in plaats van simpelweg de zichtbare dieren op te tellen. De auteurs waarschuwen dat dit cijfer niet vergeleken moet worden met de 100.000 schildpadden uit 1999 om te concluderen dat de populatie is verdubbeld. Het verschil komt vooral door een methode die dieren oppikt die eerder over het hoofd werden gezien.
Alleen op twee plekken ter wereld leven nog wilde reuzenschildpadden, Aldabra en de Galápagos, en Aldabra heeft de grootste vrijlevende populatie. Voor wie zich voor landschildpadden interesseert, is dit een herinnering dat langdurige bescherming van een leefgebied echt vruchten afwerpt.
Bron: Sciencepost
Dit nieuws zal zowel reptielenliefhebbers als geschiedenisfans boeien. Een internationaal team van wetenschappers heeft een nieuwe uitgestorven krokodillensoort uit Egypte beschreven. De resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Royal Society Open Science, en de soort kreeg de naam Herugavialis cairensis.
Het dier hoorde bij de gavialen, krokodillen met een lange, smalle snuit. Tegenwoordig leven die dieren alleen nog in zoet water op het Indiase subcontinent en in Zuidoost-Azië, maar hun voorouders kwamen wereldwijd voor. Al in de jaren twintig werden er resten gevonden in 45 miljoen jaar oude gesteenten van de Mokattam-formatie, waaronder een bijna complete schedel. Lange tijd werd hij door zijn gelijkenis met de huidige valse gavial ten onrechte bij het geslacht Tomistoma ingedeeld.
Een team uit het Verenigd Koninkrijk, Zweden, Duitsland en Egypte, onder leiding van Paul Burke van het Zweedse Natuurhistorisch Museum, heeft de indeling opnieuw bekeken met computertomografie en schedelkenmerken gevonden die hem van bekende soorten onderscheiden. Het grappigste is dat het exemplaar geen snuitpunt heeft, wat de onderzoekers deed denken aan de beschadigde neus van de Grote Sfinx. Het monument is gebouwd van dezelfde steenlaag waarin het fossiel werd gevonden. Daarom werd het dier vernoemd naar de god Horus, die misschien de bouwers van de Sfinx heeft geïnspireerd, zoals professor Philip Mannion uitlegde.
Zo'n 45 miljoen jaar geleden was de regio bedekt met ondiepe zeeën, waarin ten minste drie gavialensoorten leefden. De krokodillen verdwenen uit dit gebied pas zo'n zes miljoen jaar geleden, toen de Middellandse Zee begon op te drogen. Ik vind het mooi hoe een oude museumvondst dankzij moderne methoden weer tot leven komt.
Bron: MK
Ik was blij te lezen dat Panama steeds meer maatregelen neemt om zeeschildpadden te beschermen. Op Playa Veracruz, in de provincie Panamá Oeste, is een kwekerij geopend waar nesten die bedreigd worden, bijvoorbeeld door roofdieren of omstandigheden die hun ontwikkeling kunnen schaden, naartoe kunnen worden verplaatst. Zo kunnen ze gedurende de hele broedperiode worden gevolgd.
De ruimte is opgezet door de Fundación Mi Voz para Tus Ojos en Tierra Náutica, met steun van het ministerie van Milieu en de Servicio Nacional Aeronaval. Volgens de berichten vloeit het project voort uit jaren werk van het milieuprogramma Tortugas de la City, dat wetenschappelijk onderzoek, milieueducatie, trainingen, patrouilles, het redden en verplaatsen van nesten en bewustwordingsactiviteiten in de gemeenschap combineert.
Tegelijkertijd heeft het ministerie van Milieu 127 jonge olijfbastaardschildpadden (Lepidochelys olivacea) vrijgelaten in het natuurreservaat Playa La Barqueta Agrícola. Tijdens het broedseizoen houden parkwachters de nestgebieden in de gaten, zoeken ze de nesten op en volgen ze die tot het uitkomen. De vrijlatingen gebeuren in de vroege ochtend, zodat de jonge schildpadden op natuurlijke wijze de zee bereiken en minder risico's lopen.
De plaatsvervangend directeur van Kusten en Zeeën, Marino Ábrego, herinnerde eraan dat het beschermen van zeeschildpadden niet de taak van één persoon of instelling is. Ik deel die gedachte, net als het verzoek van de autoriteiten om nestgebieden te respecteren en geen eieren of jonge dieren aan te raken. Het is een mooi voorbeeld van hoe vrijwilligers, gemeenschappen en instellingen samen kunnen werken voor reptielen.
Bron: Infobae
Een bericht van Mongabay Indonesia zorgde ervoor dat ik stopte met scrollen: huisgekko's (tokek) worden openlijk verkocht op verschillende marktplaatsen. De verslaggevers vonden minstens één verkoper die levende gekko's aanbood voor Rp30.500 per stuk, met 493 stuks op voorraad, en met beweringen dat ze helpen bij uithoudingsvermogen, astma en zelfs kanker. Het artikel zelf gaat er niet op in of die beweringen kloppen.
Over de status van de soort was de uitleg van BRIN-onderzoeker Amir Hamidy tegelijk geruststellend en belangrijk. De tokek staat sinds 2019 op Bijlage II van CITES, maar dat betekent niet dat hij bedreigd is. Op de Rode Lijst van de IUCN staat hij als Least Concern. Het gaat erom dat de handel legaal is, de herkomst traceerbaar is en de handel duurzaam is, en dat vraagt om Non-Detriment Finding-onderzoek op basis van populatieonderzoek.
Voor 2026 is de vangstquota uit de natuur vastgesteld met Besluit nr. 254 van 2025 van de directeur-generaal KSDAE: in totaal 2.509.362 dieren. Het grootste deel, 2.487.750, is bestemd voor consumptie (gedroogde gekko's), en 21.612 voor huisdieren. Oost-Java krijgt de grootste consumptiequota, 480.000. Er is ook een minimale vangstgrootte vastgesteld van 15 cm, gemeten van snuit tot cloaca, terwijl gekko's rond de 10 tot 11 cm geslachtsrijp worden. De gevangen dieren hebben zich dus waarschijnlijk al minstens één keer voortgeplant.
Maar het punt dat me het meest interesseerde kwam van Muhammad Fakhri Fauzan van de IPB University. Hij waarschuwde dat je zonder nieuwe inventarisaties moeilijk kunt vaststellen of de wilde populaties veilig blijven zodra de quota gelden, en dat de quota hun wetenschappelijke basis kunnen verliezen. Amir zelf erkende dat het in het veld niet makkelijk is om de minimale maat af te dwingen en dat het toezicht nog moet worden versterkt.
Als iemand die de reptielenwereld volgt, zie ik dit als een herinnering dat ook dieren die gewoon lijken nog data nodig hebben. Als je er zelf een wilt houden, kies dan een dier met een duidelijke herkomst.
Bron: Mongabay Indonesia
Af en toe verschijnt er een gekkostudie die me eraan herinnert hoeveel verborgen diversiteit er schuilt in stapels stenen die er doodgewoon uitzien. Deze maand hebben onderzoekers twee nieuwe Hemidactylus-soorten beschreven uit de districten Nalgonda en Warangal in de Indiase deelstaat Telangana. Beide horen bij de brookii-groep, Murrayi-kladen.
Hemidactylus cairnicola, de "cairn-gekko", is een middelgrote soort die ongeveer 49 mm snuit-kloaaklengte bereikt. Het lichaam is stevig en licht afgeplat, de kop is groot en de rug heeft rijen gekielde, conische knobbels. Wat ik bijzonder vind, is het leefgebied: hij leeft op rotsachtige uitstulpingen in struikbos en op stapels zwarte rotsen, vlak naast akkers en dorpen. Zijn kleur, van lichtbruin tot grijs, past zich aan de steen aan waarop hij zit. Overdag verstopt hij zich in spleten en 's nachts jaagt hij op insecten. Hij deelt zijn terrein met andere gekko's, hagedissen, agamen en zelfs de Indiase zandboa.
De tweede soort, Hemidactylus koyaorum, is alleen bekend van de typelocatie in het district Warangal. Genetisch staat hij het dichtst bij H. treutleri, maar de mitochondriale ND2-sequenties verschillen 7,0 tot 13,5 procent, en de twee nieuwe soorten verschillen onderling ongeveer 10 procent. Dat is een groot verschil voor dieren die er zo op elkaar lijken, en precies daarom noemen de auteurs ze cryptisch.
Voor wie gekko's houdt en fokt, is zo'n verhaal een goede herinnering dat de "gewone huisgekko" vaak in werkelijkheid een complex van soorten is. Beide nieuwe dieren zijn elk maar van één vindplaats bekend, dus de ontdekking brengt ook vragen over natuurbescherming met zich mee. Ik hoop dat er meer onderzoek volgt in deze droge plateau-habitats.
Bron: Reptiles Magazine
De handel in exotische dieren komt op deze pagina vaak ter sprake, dus ik wilde een recent nieuwsbericht delen. Volgens een verklaring van het ministerie van Landbouw en Bosbouw zijn bij de douanepost Kapıkule 67 levende pythons in beslag genomen die iemand illegaal het land probeerde binnen te smokkelen.
Volgens het bericht hebben teams van nationale parken en natuurbescherming mensen gecontroleerd die zich verdacht gedroegen op het douaneterrein. Dankzij het zorgvuldige werk van de teams werden de slangen gevonden. De in beslag genomen dieren zijn onder bescherming geplaatst en de revalidatie is begonnen.
Wat me bij dit verhaal bijblijft, is dat het smokkelen van slangen over de grens op deze manier een serieus risico is, voor zowel de dieren als de mensen. Als terrariumhobbyist begrijp ik dat zeldzame en interessante soorten aantrekkelijk kunnen lijken. Maar een dier van onbekende herkomst kopen kan de smokkelketen voeden. Daarom vind ik dat de belangrijkste stap voordat je een soort aanschaft, is vragen naar de legale herkomst en de vergunningen.
Ik hoop dat we in de komende dagen te horen krijgen hoe het met de revalidatie van de in beslag genomen slangen gaat.
Bron: TRT Haber
Sommige nieuws over reptielen blijft hangen, en het verhaal van Jonathan is er zo een. De Aldabra-reuzenschildpad leeft op Sint-Helena, zou in 1832 zijn uitgekomen en is volgens een studie in Science Advances het oudste bekende landdier ter wereld. 144 jaar geleden werd hij vanuit de Seychellen naar dit eiland in de Zuid-Atlantische Oceaan gebracht, als geschenk voor de toenmalige gouverneur.
Een team met onder meer onderzoekers van de Universiteit van Cambridge en de Kallel Foundation heeft nu genetische monsters onderzocht. Ze lokten Jonathan met voer tot hij zijn bek ver genoeg openzette, waarna ze wat cellen uit de binnenkant van zijn wang namen. De autoriteiten stonden geen bloedmonsters toe, wat ik als verzorger van dieren goed begrijp. De monsters werden vergeleken met die van vier andere schildpadden, waaronder een jong dier en een twaalfjarige, allemaal in menselijke verzorging.
Verrassend was dat het epigenoom, de chemische markeringen op het DNA die bepalen welke genen actief zijn, sterk leek op dat van veel jongere dieren. Normaal verandert dat met de leeftijd. Medeauteur Justin Gerlach zegt dat de regulatoren voor energieproductie en DNA-reparatie bij Jonathan bijna twee eeuwen ongelooflijk stabiel zijn gebleven. Het team vond ook 287 genvarianten die het verouderen kunnen vertragen door DNA-schade te herstellen, ontstekingen te verminderen of kanker te onderdrukken.
Wat me het meest aanspreekt, is dat één goed verzorgd dier aan het onderzoek heeft bijgedragen met zachte wattenstaafjes in plaats van bloed. Of dit ook voor mensen opgaat, is nog open. Voor wie schildpadden houdt, is het een mooie herinnering aan hoe lang deze dieren bij ons kunnen blijven.
Bron: DER SPIEGEL
Ik kwam een interessant verhaal tegen over de evolutie van reptielen en wilde het graag delen. Westlothiana, een fossiel van ongeveer 345 miljoen jaar oud dat in 1984 in Schotland werd gevonden, werd decennialang gezien als het oudste reptiel ter wereld. Nu is dat beeld omgegooid.
Een team van Amerikaanse en Britse onderzoekers gebruikte zeer krachtige röntgenstralen bij de Europese synchrotronstralingsfaciliteit in Frankrijk om het binnenste van de schedel digitaal te reconstrueren. De schedel was tussen rotsen geplet. Ze vonden botten die kieuwen ondersteunden en een bek met duizenden kleine tandjes. Groefjes van bloedvaten in de kieuwbeenderen laten zien dat de kieuwen tijdens het leven echt werkten.
Westlothiana behoorde dus niet tot de amniotes, de groep waartoe reptielen behoren, maar tot een oudere lijn van viervoeters die in het water leefde als een vis of tussen water en land heen en weer ging als een amfibie. Interessant is dat landgerichte kenmerken, zoals klauwachtige vingertoppen, al in dit waterstadium met kieuwen verschenen. Ik vind het eerlijk en sympathiek dat Smithson, de paleontoloog die dit fossiel in 1990 als oudste reptiel benoemde, zelf in het onderzoeksteam zit. De resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Nature (30 september 2026).
Wie reptielen houdt, stelt zich vaak voor hoe ze eruitzagen voordat ze het land op kwamen, en deze ontdekking werkt die beelden bij, ook in schoolboeken.
Bron: Karapaia
Ik las een uitgebreid onderzoek naar de Omaanse stekelstaartagaam, de moeite waard voor iedereen die reptielen houdt. Wat me opviel: deze soort met de stekelige staart en het aan de woestijn aangepaste lichaam wordt nu op Europese dierenverkoopsites aangeboden voor 700 tot 1.000 euro per dier.
De Omaanse stekelstaartagaam is endemisch in Oman, wat betekent dat hij van nature alleen daar voorkomt, binnen een beperkt gebied. Hij graaft holen in de grond en brengt een groot deel van zijn leven daarin door. Het rapport vermeldt dat een studie uit 2002 van de Duitse herpetoloog Thomas Wilms schatte dat er vóór 1998 minder dan dertig exemplaren aan de wetenschap bekend waren. Hij documenteerde ook als eerste de fokkerij in gevangenschap, en daar begon het verhaal van de handel.
Het zorgwekkende is de zogenaamde "bronwitwassing". Een rapport van de Duitse organisatie Pro Wildlife wees op een kloof tussen het kleine aantal exporten dat Oman officieel meldt en de veel grotere aantallen in Europese en Amerikaanse registers die als "in gevangenschap gefokt" zijn opgegeven, waaronder 182 dieren in de Verenigde Staten, 130 in Zwitserland en 120 in Nederland. Gesmokkelde dieren kunnen dus in de fokvoorraad terechtkomen en vervolgens worden verkocht alsof ze in gevangenschap zijn geboren.
De Omaanse milieuautoriteit beschrijft deze hagedis als een endemische soort van groot ecologisch belang en een belangrijke indicator voor de gezondheid van droge ecosystemen. Mijn mening is dat zeldzaamheid en schoonheid alleen geen aankoop rechtvaardigen. Wie een zeldzame soort wil, moet eerst vragen waar het dier vandaan komt en wat zijn juridische geschiedenis is.
Bron: Al Jazeera Net
Een onderzoek in Rio de Janeiro zette me aan het denken over hoeveel plastic afval zelfs invloed heeft op de micro-organismen die in het lichaam van mariene reptielen leven. De studie, uitgevoerd op het strand van Itaipu in Niterói, vergeleek bacteriën van groene zeeschildpadden (Chelonia mydas) met bacteriën die op stukjes plastic, in zeewater en op de algen van de regio werden gevonden.
Het resultaat verraste: de bacteriën van de schildpadden leken meer op die van het plastic dan op die van de algen, hun voedsel, of op die van het water. Volgens onderzoeker Filipe Berbeti van de Federale Universiteit Fluminense suggereerde de literatuur dat de microbiota van een dier meer op die van zijn voedsel zou moeten lijken. Zeven bacteriesoorten kwamen overeen met plastic afval, waaronder Vibrio, Pseudomonas, Bacillus, Staphylococcus, Streptococcus, Chryseobacterium en Clostridium.
Deze groepen omvatten soorten die ziekten kunnen veroorzaken bij dieren en mensen. De onderzoeker benadrukt echter dat er geen analyse is die deze bacteriën koppelt aan ziekten bij de schildpadden, en dat alleen tot op genusniveau kon worden geïdentificeerd. Je kunt dus niet stellen dat een van hen pathogeen was. De studie gebruikte vijf schildpadden die door het Aruanã-project waren verzameld; dat project werkt aan het behoud van de Guanabarabaai. De studie verscheen in augustus in het tijdschrift Environmental Pollution.
Ik waardeerde de eerlijkheid van de auteurs over de beperkingen van hun werk. Voor wie reptielen volgt, is het een herinnering dat schildpadden tijdens hun trekbewegingen ook mariene bacteriën kunnen verspreiden.
Bron: Super / Agência Brasil
