چرا در ژاپن نمی‌توان در خانه آبجو درست کرد؟ نگاهی به ۱۵۰ سال تاریخ مالیات الکل

هر وقت صحبت از دم‌کنی خانگی می‌شود، یک سؤال ذهنم را درگیر می‌کند: در ژاپن حتی آبجوی با درصد الکل معمولی هم در خانه ساخته نمی‌شود. مقاله‌ی بلندی در note خواندم که زمینه‌ی این موضوع را از تاریخ مالیات بر الکل دنبال می‌کرد، پس نکات اصلی را می‌نویسم.

اول وضعیت فعلی. در سال ۲۰۲۶، قانون مالیات بر الکل ژاپن در اصل برای تولید هر نوشیدنی با حداقل ۱ درجه الکل به مجوز تولید الکل نیاز دارد. اداره‌ی ملی مالیات توضیح می‌دهد که خرید کیت‌های آبجوسازی خانگی خودش ممنوع نیست، اما محصول نهایی باید کمتر از ۱ درجه بماند. یعنی موضوع بیشتر ممنوعیت آبجوسازی به‌عنوان سرگرمی نیست، بلکه سطوح تخمیری که در خارج معمول است، در عمل قابل دستیابی نیست.

به گفته‌ی مقاله، روستاهای دوره‌ی ادو رسم «جیجو جیین» (خودت بساز و خودت بنوش) را داشتند و تولید الکل برای مصرف خانواده بخشی از فرهنگ روزمره بود. نقطه‌ی عطف در دوره‌ی می‌جی رخ داد. در سال ۱۸۹۹ مالیات الکل به بزرگ‌ترین منبع درآمد مالیاتی کشور تبدیل شد و ۳۵٫۵ درصد کل را تشکیل داد. در همان سال تولید خانگی الکل به‌طور کامل ممنوع شد. متن همچنین یادآوری می‌کند که پس از جنگ چین و ژاپن، برای تأمین درآمد، مالیات الکل بین سال‌های ۱۸۹۶ تا ۱۹۰۱ سه بار افزایش یافت.

مقایسه هم جالب بود. در آمریکا، در سال ۱۹۷۸ رئیس‌جمهور کارتر قانون H.R. 1337 را امضا کرد که آبجوی خانگی را از مالیات مصرف فدرال معاف کرد و آبجوسازی خانگی را قانونی کرد. در ژاپن، در سال ۱۹۹۴ حداقل حجم تولید از ۲۰۰۰ به ۶۰ کیلولیتر کاهش یافت که به «آزادسازی آبجوی محلی» انجامید. اما آنچه تخفیف یافت تولید به‌عنوان کسب‌وکار بود و آبجوسازی خانگی شامل آن نشد.

نویسنده می‌پذیرد که مقررات آبجوسازی خانگی به‌تنهایی دیر شروع شدن آبجوی صنایع دستی ژاپن را توضیح نمی‌دهد، اما احتمال می‌دهد تفاوت در گستردگی جامعه‌ی آماتورهایی باشد که تجربه‌ی واقعی تولید دارند. به‌عنوان کسی که عاشق آبجوسازی خانگی است، با آشنایی با تاریخ این قوانین، نگاهم به موضوع تغییر کرد. (قوانین در کشورها و مناطق مختلف فرق می‌کند؛ لطفاً مقررات محل زندگی خود را بررسی کنید.)

منبع: note