مشاهده پرندگان، تفریحی است که می‌توانید در هر مکانی از آن لذت ببرید: در باغ، در جنگل یا کنار دریا. بهترین نصیحتی که در ابتدای کار از من شد، این بود که از ماه ژانویه شروع کنید، زمانی که تعداد گونه‌های پرندگان در کشور محدود است و شناسایی پرندگانی که اغلب می‌بینید، آسان‌تر خواهد بود. دادن غذا به پرندگان در زمستان، بسیار ارزشمند است: به این ترتیب، پرندگان به سمت شما می‌آیند.
از نظر تجهیزات، به وسایل زیادی نیاز ندارید. یک کتاب راهنمای خوب پرندگان تهیه کنید. "راهنمای پرندگان" یک منبع استاندارد است، اما برای مبتدیان، یک کتاب ساده‌تر درباره رایج‌ترین گونه‌ها، ممکن است کمتر گیج‌کننده باشد. یک دوربین دوچشمی، تجربه را لذت‌بخش‌تر می‌کند؛ بهتر است ابتدا آن را قرض بگیرید یا یک مدل دست دوم بخرید. یک اپلیکیشن موبایل برای شناسایی پرندگان نیز یک گزینه مناسب است.
چیزی که به من بیشترین کمک را کرد، تفکر احتمالی بود: اگر در وسط زمستان یک "پرنده ماهیگیر" ببینید، احتمالاً یک "پرنده دریایی" است، و یک گروه از "پرندگان آبی" در محل غذا دادن، تقریباً همیشه "پرندگان دم‌کوتاه" هستند. ابتدا، گونه‌های رایج را از لیست حذف کنید. و مهمتر از همه، متواضع باشید و به پرندگان آسیبی نرسانید، به خصوص در فصل تولید مثل.
گزارش دادن از طریق پلتفرم "Artportalen" هم سرگرم‌کننده و هم مفید است: مشاهدات شما به دانش درباره پرندگان سوئد کمک می‌کند و شما یک دفترچه یادداشت برای مرور مشاهدات خود خواهید داشت. شرکت در فعالیت‌های گروهی با سایر علاقه‌مندان، احتمالاً بیشترین لذت را به شما می‌دهد.
نصیحت من این است که عجله نکنید و به دنبال نتایج سریع نباشید. یک آواز را در یک زمان یاد بگیرید، از طلوع آفتاب لذت ببرید، و ناگهان متوجه خواهید شد که گونه‌های بیشتری را می‌شناسید و تشخیص می‌دهید، بیشتر از آن چیزی که فکر می‌کردید ممکن است.
گاهی از حفاظت طبیعت خبرهای خوبی می‌رسد و این یکی را به‌ویژه دوست دارم. BirdLife Sverige گزارش می‌دهد که دست‌کم یازده کفتار جنوبی که در چارچوب «پروژه کفتار جنوبی» پرورش یافته بودند امسال به اولاند بازگشته‌اند و شش تای آن‌ها تلاش کرده‌اند لانه‌سازی کنند.
این پروژه را Nordens Ark و BirdLife Sverige با پشتیبانی Postkodlotteriet اداره می‌کنند و در ۲۰۲۳ آغاز شد. در آن زمان تخمین زده می‌شد که تنها حدود ۴۰ جفت در سوئد باقی مانده، که بخش کوچکی از شمار صد سال پیش بود. روش کار این است که لانه‌ها و تخم‌ها پیدا می‌شوند، تخم‌ها در ایستگاه پرورش جوجه‌کشی می‌شوند که جوجه‌ها در آن از شکارچیان محافظت می‌شوند، و وقتی جوجه‌ها پرواز می‌توانند کنند، روی مرغزارهای مرطوب اولاند رها می‌شوند. سپس به‌عنوان پرنده وحشی زندگی می‌کنند و در شمال و شمال‌غرب آفریقا زمستان‌گذرانی می‌کنند. حلقه‌های رنگی فردی امکان شناسایی آن‌ها را هنگام بازگشت فراهم می‌کند.
امسال ۲۴ جوجه پرواز‌آماده در مرغزارهای مرطوب جنوب اولاند رها شدند. گمان می‌رود برخی طعمه شکارچیان، احتمالاً راسو، شده‌اند. بهار خشک بود و بسیاری از آب‌گیرها زود خشکیدند و شکار تخم‌ها زیاد بود، اما بعداً باران بیشتری آمد و شرایط بهتر شد. چند پرنده بازگشته خودشان لانه‌سازی کرده و تخم گذاشته‌اند و برخی را پروژه نگهداری کرده و نسل تازه‌ای به وجود آمده است.
Eleonor Karlsson، مدیر پروژه در BirdLife Sverige، یادآور می‌شود که نخستین مهاجرت پرندگان مهاجر خطرناک‌ترین است و هر پرنده بسیار ارزشمند است. Emma Nygren، مدیر حفاظت طبیعت در Nordens Ark، معتقد است شمار واقعی بازگشتگان بیشتر از یازده است، زیرا شمارش این گونه دشوار است و همه مرغزارهای مرطوب بازدید نشده‌اند.
به‌عنوان یک علاقه‌مند به پرندگان، فکر می‌کنم حلقه‌های رنگی بهترین بخش این داستان است: می‌توان پرندگان منفرد را از تخم تا بازگشت دنبال کرد. این برای گونه‌ای که در غیر این صورت به‌آسانی ممکن بود ناپدید شود امید می‌آفریند.
Burung Indonesia به مناسبت روز جهانی رودخانه‌ها مطلبی منتشر کرده است، و به‌عنوان کسی که پرندگان را تماشا می‌کند، فکر می‌کنم رودخانه‌ها اغلب فراموش می‌شوند. روز جهانی رودخانه‌ها در چهارمین یکشنبه سپتامبر جشن گرفته می‌شود. این روز از سال ۲۰۰۵ آغاز شد، زمانی که سازمان ملل دهه اقدام «آب برای زندگی» را راه‌اندازی کرد. این ایده از فعال حوزه رودخانه‌ها، مارک آنجلو، مطرح شد.
این مطلب چند پرنده‌ای را معرفی می‌کند که کنار رودخانه‌ها زندگی می‌کنند. چراغ‌ماهی یقه‌دار (Todiramphus chloris) در فهرست ۲۰۲۶ اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت در دسته «کمترین نگرانی» قرار دارد و با شیرجه از شاخه‌ها ماهی و جانوران کوچک را شکار می‌کند. بلک‌ساق جاوه‌ای (Ardeola speciosa) که حدود ۴۶ سانتی‌متر قد دارد، کنار ساحل منتظر طعمه می‌ماند. دو گونه دیگر بسیار نگران‌کننده‌ترند. لک‌لک گردن‌سیاه (Pseudibis davisoni) در وضعیت «در خطر بحرانی» است و امروز در جهان فقط در لائوس، کامبوج و اندونزی باقی مانده و در رودخانه ماهاکام در شرق کالیمانتان ثبت شده است. چراغ‌ماهی گوش‌آبی (Alcedo euryzona) که بومی جاوه است نیز در وضعیت «در خطر بحرانی» است و به رودخانه‌های مناطق جنگلی وابسته است.
غم‌انگیزتر از همه، سارگپه جاوه‌ای (Vanellus macropterus) است؛ گونه بومی جاوه که در وضعیت «در خطر بحرانی» قرار دارد و احتمالاً منقرض شده است. از سال‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۴۰ هیچ ثبت تأییدشده‌ای از آن وجود ندارد و بررسی‌های سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۲ هم آن را پیدا نکرده‌اند.
ارقام کیفیت آب در این مطلب مرا بی‌زبان کرد. پایش نیمه نخست سال ۲۰۲۵ شامل ۴۴۸۲ نقطه در ۱۴۸۲ رودخانه بود: ۷۰٫۷ درصد نقاط آلوده بودند و تنها ۲۹٫۳ درصد با استانداردهای کیفیت مطابقت داشتند. در دی‌کی‌آی جاکارتا، جزایر ریائو و جنوب پاپوآ، همه نقاط اندازه‌گیری‌شده آلوده بودند.
پیشنهادها ساده است: زباله را در رودخانه نریزیم، پلاستیک یک‌بارمصرف را کم کنیم، پوشش گیاهی کناره‌ها را حفظ کنیم و به زیستگاه‌های اطراف آسیب نزنیم. جمله پایانی مطلب هم به‌جا است: رودخانه سالم فقط آبی نیست که جریان دارد.
به گزارش Doğa Derneği، BirdLife International گزارش جهانی پرندگان را در نشست جهانی مسیرهای مهاجرت در کنیا منتشر کرد. این گزارش هر چهار سال یک بار منتشر می‌شود و این بار برای نخستین بار بر پرندگان مهاجر و مسیرهای آن‌ها تمرکز دارد. به‌عنوان یک پرنده‌نگار، این موضوع مستقیماً به من مربوط است، پس نکات مهم را یادداشت کردم.
یافته اصلی تکان‌دهنده است: حدود نیمی از گونه‌های پرندگان مهاجر در حال کاهش‌اند؛ طبق تیتر Doğa Derneği این عدد ۴۵ درصد است، و از هر نه گونه، یک گونه در خطر انقراض است. آخرین ثبت کفچه‌نوک‌باریک (Numenius tenuirostris) در فوریه ۱۹۹۵ در یک تالاب در مراکش بود؛ این گونه در ۲۰۲۵ منقرض اعلام شد، که نخستین انقراض جهانی یک گونه پرنده در اوراسیا و آفریقا در چند قرن اخیر است. پرندگان دریایی و کنارآبزی بیشترین خطر را دارند.
با این حال، این خبر جنبه امیدوارکننده هم دارد. وقتی با تهدیدهایی مانند گونه‌های مهاجم، تشدید کشاورزی، تغییرات اقلیمی و شکار مقابله شود، نتیجه می‌دهد؛ و وقتی تهدیدها در تمام مسیر مهاجرت مهار شوند، جمعیت‌ها می‌توانند بازیابی شوند. کار بین‌المللی روی کرکس سفید (کرکس مصری) کاهش جمعیت زادآور آن در بالکان را متوقف کرده است.
ویراستار گزارش، دکتر استوارت بوچارت، پرندگان مهاجر را «نگهبانان» اکوسیستم می‌نامد و می‌گوید حفاظت باید در مقیاس مسیر مهاجرت انجام شود. در این نشست بیانیه نایروبی درباره مسیرهای مهاجرت نیز امضا شد. سرژاد اوزوسلو، هماهنگ‌کننده کل Doğa Derneği، تأکید می‌کند که ترکیه سه کانون تنوع زیستی را در خود دارد و پلی بوم‌شناختی حیاتی برای مهاجرت میان اروپا و آفریقاست.
به نظر من پیام این گزارش ساده است: محافظت از یک پرنده فقط در جایی که زندگی می‌کند کافی نیست؛ باید به هر توقف‌گاهش در مسیر هم فکر کرد. جزئیات در sowb.birdlife.org است.
برای همه کسانی که در پاییز پرنده‌ها را تماشا می‌کنند، خبر خوبی دارم. OTOP در ۲۹ سپتامبر نسخه جدید مرورگر EuroBirdPortal (EBP) را معرفی کرد که در نشانی eurobirdportal.org/pol/pl در دسترس است. برای نخستین بار، همه گونه‌های پرندگانی را پوشش می‌دهد که به‌طور منظم در اروپا دیده می‌شوند.
روی نقشه‌های متحرکی که هر روز به‌روز می‌شوند، می‌توان نزدیک به ۶۰۰ گونه را دنبال کرد: ۴۷۷ گونه که به‌طور طبیعی در اتحادیه اروپا زندگی می‌کنند، ۳۲ گونه معرفی‌شده با جمعیت‌های زادآور خودپایدار، و ۵۸ گونه سرگردان انتخاب‌شده. از سال ۲۰۱۰، ۷۵۰ میلیون مشاهده وارد پایگاه داده شده که ۷۶ میلیون آن مربوط به ۲۰۲۶ است. داده‌های ۲۱ پلتفرم هر روز به پایگاه داده مشترک می‌رسد که توسط شبکه‌ای از ۵۲ سازمان پرنده‌شناسی از ۴۱ کشور ساخته شده است.
شریک لهستانی OTOP است که پورتال ornitho.pl را اداره می‌کند و شریک اصلی eBird در لهستان است. نخستین نسخه EBP در ۲۰۱۵ ساخته شد و از ۲۰۱۹ با یک روز تأخیر به‌صورت «زنده» کار می‌کند. گسترش آن از برنامه LIFE اتحادیه اروپا در قالب پروژه «LIFE EBP Reinforcement» تأمین مالی شد.
یک نکته کاربردی: نقشه‌ها را می‌توان با سال قبل مقایسه کرد، کنار هم گذاشت، در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشت و در وب‌سایت‌ها جاسازی کرد. متن برای نمونه مهاجرت پاییزی درنا‌ها را در این فصل و فصل قبل نشان می‌دهد که الان بسیار به‌موقع است.
آنچه بیش از همه خوشحالم می‌کند این است که تأکید شده پشت این نقشه‌ها بیش از ۲۰۰ هزار داوطلب از سراسر اروپا هستند که مشاهدات خود را در ornitho و eBird ثبت می‌کنند. هر گزارش یک ناظر عادی واقعاً به این تصویر از مهاجرت کمک می‌کند، و شاید بهترین دلیل برای ثبت گونه‌های رایج همین باشد.
در دنیای پرندگان‌نگری هلند دوباره اتفاق جالبی افتاده است: کلاغ‌های گردوشکن آمده‌اند. به گفته Vogelbescherming Nederland، حدود ۳۰ عدد در ۸ اکتبر دیده شده‌اند، بیشترشان در درنته و شمال‌شرق کشور. به نظر من این خبر خوبی است، چون بیشتر پرنده‌نگارها این گونه را هر سال نمی‌بینند.
اولین پرنده امسال در ۲۸ اوت نزدیک Waddinxveen توسط Dirk van Doorn عکاسی شد، که خودش هم شگفت‌زده شد. در ۲۷ سپتامبر مشاهده‌ای در Westmaas ثبت شد و پس از آن تعدادشان سریع افزایش یافت. یک پرنده نزدیک Gasteren در درنته مدت بیشتری ماند و ده‌ها علاقه‌مند را جذب کرد. گزارش‌های نامطمئن زیادی از پرنده‌هایی که از بالای سر پرواز می‌کردند هم وجود دارد و انتظار می‌رود در اکتبر پرنده‌های بیشتری دیده شوند.
گردوشکن پرنده‌ای شبیه کلاغ است با منقار بزرگ، پرهای قهوه‌ای با خال‌های سفید و دم سیاه‌وسفید. در پرواز شبیه کاکلی به نظر می‌رسد، اما سریع‌تر و مستقیم‌تر پرواز می‌کند. بعضی از این پرنده‌ها به‌طرز چشمگیری اهلی‌اند. نکته‌ای که در مقاله آمده کاربردی است: به درختان فندق در باغ‌ها، پارک‌ها و جنگل‌ها نگاه کنید، چون گردوشکن‌ها فندق را خیلی دوست دارند.
این گونه از نوع مهاجم است. بزرگ‌ترین هجوم در سال ۱۹۶۸ رخ داد، وقتی از اوت هزاران پرنده رسیدند و چند پرنده حتی در بهار ۱۹۶۹ لانه گذاشتند. هجوم‌های کوچک‌تری در سال‌های ۱۹۷۱، ۱۹۷۷، ۱۹۸۵ و ۱۹۹۱ آمدند و آخرین، بسیار کوچک، در ۲۰۰۸ بود. بنابراین این گونه در کشور ما روز‌به‌روز کمیاب‌تر می‌شود.
این پرنده‌ها احتمالاً تا حدی از سیبری و شاید هم از شمال اسکاندیناوی و فنلاند می‌آیند. وقتی بذر کاج و صنوبر سیبری کم می‌شود، گردوشکن نازک‌منقار به‌صورت انبوه به سمت غرب مهاجرت می‌کند؛ در اواخر تابستان ۲۰۲۶ در فنلاند شمار زیادی پرنده مهاجر دیده شد. شخصاً برایم جالب است که کمبود غذا در سیبری ناگهان در یک جنگل درنته قابل مشاهده شود.
SEO/BirdLife دومین ویدئوی مجموعه‌ی «Somos Ciencia, Somos Acción» (ما علم هستیم، ما عمل هستیم) را منتشر کرده است. این ویدئو به علم شهروندی می‌پردازد و ستاره‌ی آن، چَرخ‌بال‌سِکِ اروپایی، پرنده‌ی سال ۲۰۲۶ است. به نظرم این راه خوبی است برای یادآوری اینکه کسانی که با دوربین دوچشمی برای تماشای پرندگان بیرون می‌روند هم می‌توانند داده‌های مفیدی ارائه دهند.
پرسش اصلی این است که از کجا بدانیم پرندگان در حال ناپدید شدن‌اند. به گفته‌ی این سازمان، پاسخ در هزاران نفری نهفته است که هر سال به طبیعت می‌روند، مشاهده می‌کنند، می‌شمارند و داده‌هایشان را به اشتراک می‌گذارند. SEO/BirdLife بیش از ۱۲ برنامه‌ی علم شهروندی را هماهنگ می‌کند و بیش از ۳۰۰۰ داوطلب در سرشماری‌ها و سایر پایش‌ها شرکت دارند. در مجموع، هر سال بیش از ۱۸۰۰۰ نفر در برنامه‌های داوطلبانه‌ی این سازمان شرکت می‌کنند و نزدیک به ۱۶ میلیون داده گردآوری شده است.
گزارش «El Estado de las Aves de España 2024» (وضعیت پرندگان اسپانیا ۲۰۲۴) تصویری نگران‌کننده ترسیم می‌کند. برنامه‌های پایش پرندگان رایج، یعنی Sacre (بهار)، Sacin (زمستان) و Noctua (پرندگان شب‌زی)، کاهش گسترده‌ای را نشان می‌دهند. در بهار، ۴۳ درصد گونه‌ها نسبت به سال ۱۹۹۸ کاهش یافته‌اند و در میان پرندگان شب‌زی بیش از نیمی در حال عقب‌نشینی‌اند. از جمله گونه‌های آسیب‌دیده گنجشک خانگی، سیاه‌تیغ، سبزه‌ی اروپایی و چَرخ‌بال‌سِکِ اروپایی هستند.
چَرخ‌بال‌سِکِ اروپایی هنوز جمعیت بزرگی دارد، اما از شکار غیرقانونی برای تجارت، نگهداری در قفس و پیامدهای استفاده‌ی بیش‌ازحد از آفت‌کش‌ها و علف‌کش‌ها رنج می‌برد. جمعیت آن، طبق برنامه‌ی Sacre، کاهش متوسط ۷٫۳ درصدی را نشان می‌دهد. برای مشارکت لازم نیست دانشمند حرفه‌ای باشید: آنچه اهمیت دارد، تداوم مشاهدات در طول سال‌هاست.
وقتی نتایج سرشماری ۲۰۲۶ قاشق‌دار سیاه‌رو را دیدم که در آوریل توسط انجمن پرندگان وحشی تایوان منتشر شد، فکر کردم این خبر خوبی است که کم پیش می‌آید. در تایوان ۴٬۷۱۹ پرنده ثبت شد که رکورد تاریخی جدیدی است و نسبت به سال گذشته ۵۵۰ پرنده بیشتر است؛ یعنی ۱۳٫۲ درصد رشد. این بزرگ‌ترین افزایش یک‌ساله در میان همه مکان‌های زمستان‌گذرانی است. مجموع جهانی ۷٬۷۴۶ پرنده است که نسبت به ۲۰۲۵ حدود ۱۱٫۱ درصد بیشتر شده، و تایوان حدود ۶۱ درصد آن را در خود جا می‌دهد؛ به همین دلیل این جزیره مهم‌ترین زیستگاه زمستانی این گونه است.
ارقام سایر مکان‌های زمستان‌گذرانی از این قرار است: چین ۱٬۸۴۹، ژاپن ۷۵۷، هنگ‌کنگ و خلیج هوهای در شنژن ۲۹۱، ویتنام ۷۲، کره جنوبی ۳۹، ماکائو ۱۲ و فیلیپین ۷. در داخل تایوان، شهر تاینان همچنان بیشترین تعداد پرنده را دارد، ۲٬۰۳۴ مورد، اگرچه سهمش کاهش یافته است. شهرستان چیایی با ۱٬۵۱۵ پرنده بیشترین افزایش را داشت که آن هم رکورد است. دهانه رودخانه ژوشوی، روی مرز چانگوا و یون‌لین، ۴۶۵ پرنده داشت و شهرستان یلان ۵۳ پرنده، که هر دو از رکوردهای قبلی بالاتر است. پرندگان در ۱۵ شهرستان و شهر ثبت شدند که نشان‌دهنده گستره وسیع‌تر و حرکت جمعیت به سمت شمال است. در نوامبر ۲۰۲۵، وقتی انجمن پرندگان تاینان ساحل را از یون‌لین تا کائوهسیونگ بررسی کرد، بیش از ۵٬۰۰۰ پرنده شمارش شده بود که با سرشماری ژانویه هم‌خوانی دارد.
گزارش یادآوری می‌کند که خبر خوب به معنی آسوده شدن نیست. در ۲۰۲۵ اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) رده این گونه را از «در خطر انقراض» (EN) به «آسیب‌پذیر» (VU) کاهش داد، اما زیستگاه مناسب با رشد جمعیت همگام نشده است. امسال شیوع بوتولیسم در تالاب‌های یونگ‌آن و چیدون در کائوهسیونگ منجر به نجات ۴۵ پرنده شد که فقط ۱۴ تای آن‌ها زنده ماندند و به طبیعت بازگردانده شدند.
همچنین ۲۱ مارس اولین «روز جهانی قاشق‌دار سیاه‌رو» بود. به عنوان کسی که به پرنده‌نگری علاقه دارد، فکر می‌کنم ارزش این سرشماری در این است که اعداد افزایش یافته‌اند چون هر سال کسانی با دقت آن‌ها را می‌شمارند و کسانی تالاب‌ها را حفظ می‌کنند. اینکه پرندگان بیشتری بتوانند بمانند، به این بستگی دارد که حفاظت از زیستگاه بتواند همگام شود.
به‌عنوان کسی که عاشق پرندگان است، این خبر برای من خوشحال‌کننده است. پارک ملی فونگ نیا-که بانگ ۱۷ گونه جدید پرنده ثبت کرده و مجموع گونه‌های پرندگان پارک را به ۳۵۳ رسانده است. به گفته Tuoi Tre Online، گونه‌های جدید در جنگل‌های همیشه‌سبز کوه‌های آهکی، کوه‌های خاکی، کنار رودخانه‌ها و جویبارها، تالاب‌ها و منطقه گذار میان جنگل و مرتع دیده شده‌اند.
هم‌زمان، دو نقطه پرنده‌نگری در حال آزمایش است: یکی در داخل پارک ملی و دیگری در ذخیره‌گاه طبیعی دونگ چائو - خه نوک ترونگ. هدف توسعه گردشگری بوم‌شناختی است. آقای دین هوی تری، معاون هیئت مدیره، گفت که تیم پژوهشی ۱۳ مسیر را بررسی کرده تا داده‌هایی درباره ترکیب گونه‌ها، زیستگاه‌ها، پراکندگی و تأثیر بر جوامع پرندگان جمع‌آوری کند. نظرسنجی از برخی بازدیدکنندگان نشان داد که بسیاری می‌خواهند پرنده‌نگری را تجربه کنند، به‌ویژه برای گونه‌هایی با پرهای رنگارنگ.
آنچه برجسته است رویکرد محتاطانه آن است. آقای ترن خوان موی، عضو تیم پژوهشی، تأکید کرد که پرنده‌نگری با یک تور گردشگری معمولی فرق دارد: برگزارکنندگان باید رفتار، زیستگاه و زمان ظهور هر گونه را بدانند. جذب نادرست پرندگان می‌تواند رفتار طبیعی آن‌ها را مختل کند، به‌ویژه برای گونه‌های بومی و کمیاب مانند chích đá vôi و khướu đá mun.
معیارهای انتخاب نقاط مشاهده شامل تنوع گونه‌ها، احتمال دیدن پرنده، ویژگی‌های زیستگاه، دسترسی و میزان تأثیر انسانی است. این تیم همچنین یک پایگاه داده و نقشه‌های GIS از پراکندگی پرندگان تهیه کرده است. مناطق با ارزش بوم‌شناختی بالا به‌شدت محافظت می‌شوند و فقط مکان‌های مناسب از بازدیدکنندگان استقبال خواهند کرد.
برای کسی که پرندگان را دوست دارد، این نشانه‌ای مثبت است: گردشگری پرنده‌نگری می‌تواند رشد کند و حفاظت در اولویت بماند. امیدوارم این نقاط با همین روحیه اداره شوند.
این روزها حس می‌کنم پاییز در حال عمیق‌تر شدن است. صفحه Seasonal Front Watch پژوهشگاه Bird Research در ۹ اکتبر ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شد و نخستین مشاهدات کبودک داوری از استان‌های یاماناشی و چیبا رسیده است. شنیدن خبر پرندگان زمستانی این احساس را به آدم می‌دهد که فصل واقعاً عوض می‌شود.
این بررسی از داوطلبان می‌خواهد روزی را که برای نخستین بار پرنده‌ای مشخص را دیده یا شنیده‌اند گزارش کنند. گزارش‌ها روی نقشه ثبت می‌شوند تا نشان دهند فصل‌ها چگونه در سراسر ژاپن پیش می‌روند. گفته می‌شود حتی بدون تجربه پرنده‌نگری هم شرکت در آن آسان است. اهداف بهاری شامل نخستین مشاهده‌های پرستوی روستایی، فاخته، فاخته کوچک، آوازخوان نی شرقی، جغد کوچک، مگس‌گیر نرگسی و مگس‌گیر آبی‌سفید است، به‌علاوه نخستین آواز بلبل ژاپنی، چکاوک و چشم‌سفید ژاپنی، و نخستین مشاهده جوجه‌های اردک سرسبز. اهداف پاییزی شامل نخستین مشاهده کبودک داوری، مرغ سیاه‌بال (Dusky thrush) و کلاغ کاکلی (Rook)، فریادهای بلند شکارچی‌سیاه، و نخستین مشاهده دسته‌های مهاجر بلبل گوش‌قهوه‌ای است.
معیارها روشن است: بلبل ژاپنی باید صدای واضح «هو-هو-که‌کیو» بدهد؛ چکاوک فقط وقتی شمرده می‌شود که در پرواز آواز بخواند؛ و پرستو اگر فقط بالای سر پرواز کند شمرده نمی‌شود، بلکه وقتی رفتار دلبستگی به محل لانه نشان دهد شمرده می‌شود.
گزارش امسال یادآوری می‌کند که فریادهای بلند شکارچی‌سیاه آغاز شده و در نقاط مختلف باران شدید باریده است. در بهار، جغد کوچک زودتر از معمول ثبت شد و مگس‌گیر نرگسی هم کمی زودتر. نخستین آواز بلبل ژاپنی در ۲۳ ژانویه در اوزاکا بود و آواز چکاوک در اواخر ژانویه در اوکایاما آغاز شد.
اعضا می‌توانند با ورود به سامانه و استفاده از سرویس وب Seasonal Front Watch در بررسی «پرندگان همسایگی» شرکت کنند. غیراعضا می‌توانند گزارش‌های خود را از طریق فرم ایمیلی همراه با نقشه ارسال کنند. پیش‌بینی زمان نخستین آواز بلبل ژاپنی و نخستین پرستو هم منتشر می‌شود.
خیلی خوب است که صداهایی که در یک پیاده‌روی معمولی، بدون تجهیزات خاص، شنیده می‌شوند می‌توانند به پژوهش کمک کنند. پاییز امسال می‌خواهم دنبال دم سرخ کبودک داوری بگردم.
هر سال منتظر آمار یوروبرداواچ هستم و جمع‌بندی امسال بی‌ال‌ای از این نظر ارزش خواندن دارد. در ۳ و ۴ اکتبر بیش از ۲۳ هزار نفر شرکت کردند، ۲۸ شریک بردلایف ۹۲۷ رویداد در اروپا و آسیای مرکزی برگزار کردند و شرکت‌کنندگان ۴٫۸ میلیون پرنده را در مسیرهای مهاجرت پاییزی ثبت کردند. داده‌ها را بردلایف اسلواکی جمع‌آوری، تحلیل و منتشر کرد.
آمار کشورها چشمگیر است. بردلایف فنلاند ۱٫۶ میلیون پرنده، بردلایف سوئد ۷۴۲٬۸۷۷ پرنده و MME/بردلایف مجارستان ۶۲۸٬۶۳۵ پرنده ثبت کردند. سه گونه پرجمعیت، غاز سفیدگونه (۷۵۰٬۰۰۰)، سار (۵۱۵٬۰۰۰) و سهره (۴۲۸٬۰۰۰) بودند. مجارستان در تعداد رویدادها (۱۷۶) و شرکت‌کنندگان (۳٬۸۰۷) پیشتاز بود و پس از آن سوئیس از نظر شرکت‌کنندگان (۳٬۴۱۴) و یونان (۲٬۸۰۰) قرار داشتند. سازمان Vogelbescherming Nederland هلند ۱۵۰ رویداد برگزار کرد که پس از مجارستان دوم بود.
مشاهدات قابل توجه است که چنین فهرستی را جذاب می‌کند. مگس‌گیر گلوسرخ، سنجاقک‌خوار ریچاردی و سنجاقک‌خوار زیتونی در بلژیک، دانمارک و هلند دیده شدند و سرکاکلی زردابرو در دانمارک، سوئیس و مالت. یونان دست‌کم ۷۳ غاز کوچک پیشانی‌سفید و کرکس مصری گزارش کرد؛ ایتالیا عقاب بونلی و اردک مرمری داشت؛ و اسکاندیناوی سرعلف‌خوار پالاس، دویندهٔ کرم‌رنگ و سرهٔ سیاه‌صورت تولید کرد. ترکیه ۱٬۱۲۸ عقاب کوچک خالدار شمرد و فهرست عراق شامل سهره‌آواز عراقی، کبک سیسی، مرغابی‌سرخاب خاکستری‌سر و پلیکان‌های دالماسی بود.
مقاله برای مقایسه به دوره‌های قبلی هم اشاره می‌کند: بیش از ۱۵٬۰۰۰ شرکت‌کننده و ۳٫۵۲ میلیون پرنده در ۲۰۲۳، و بیش از ۲۷٬۰۰۰ شرکت‌کننده در ۲۰۲۵. بنابراین تعداد شرکت‌کنندگان امسال کمی کمتر از سال گذشته است، هرچند تعداد پرندگان بالاترین رقم در بین اعداد ذکرشده است.
از این خوشم می‌آید که کاری به این سادگی، بیرون رفتن و شمردن، تصویری از کل مهاجرت می‌سازد. همچنین یادآوری می‌کند که پرندگان معمولی، غازها، سارها و سهره‌ها هستند که این جمع‌ها را می‌سازند.
