Nhìn lại lập trình bằng AI năm 2025: Một năm từ gợi ý mã đến Agent

Là một người ngày nào cũng làm việc với code, năm 2025 với tôi có rất nhiều thay đổi. Các công cụ lập trình AI không còn chỉ giúp tôi gợi ý dòng code tiếp theo, mà đã bắt đầu thực sự đảm nhận các nhiệm vụ. Nhớ lại thì nửa đầu năm mọi người vẫn còn bàn về trải nghiệm gợi ý code của Cursor và Copilot, sang nửa cuối năm, phát triển theo hướng Spec bỗng nhiên bùng nổ, các kho mã chất đầy những tệp Markdown viết cho Agent đọc.

Cảm nhận lớn nhất của tôi là việc lập trình đang chuyển từ “con người làm chủ đạo” sang “Agent làm chủ đạo”. Trước đây AI chỉ dự đoán ký tự tiếp theo, giờ đây nó có thể làm trọn từ phân tích yêu cầu đến sinh code và kiểm chứng kết quả. Điều thú vị là gần như tất cả các công cụ hàng đầu đều đồng thời đẩy mạnh cả ba hình thái IDE, CLI và Cloud, và cuối cùng đều hội tụ về hướng Agent.

Nhưng vấn đề cũng theo đó mà đến. Nhức nhối nhất là chi phí Token: nhiệm vụ dài hơn, lệnh gọi công cụ nhiều hơn, ngữ cảnh bị nạp lại liên tục, hóa đơn tăng vùn vụt. Năm nay điều mọi người hay nhắc đến không còn là “viết Prompt thế nào” nữa, mà là “kỹ thuật ngữ cảnh” — làm sao cân bằng giữa hiệu quả, hiệu suất và chi phí, làm sao tăng tỷ lệ trúng bộ nhớ đệm.

Với tôi, bước ngoặt thực sự của năm 2025 không nằm ở việc mô hình của ai mạnh hơn, mà ở chỗ ai có thể biến những ràng buộc và ký ức vốn ngầm ẩn trong dự án thành cấu trúc ngữ cảnh mà mô hình hiểu được và tái sử dụng được. Giá trị của lập trình viên đang dần chuyển từ “viết code” sang “định nghĩa quy tắc”. Năm nay quả thật có chút kỳ ảo.

Nguồn: InfoQ