Hồi nhỏ tôi từng đứng hàng giờ trước những tủ kính bày tàu hỏa đồ chơi, và hôm nay khi mô hình đường sắt lại được chú ý, tôi thấy như được trở về nhà. Tôi vừa xem một phóng sự của TGR Molise kể về nhóm người đam mê «Freccia del Molise»: tại Baranello, họ đã dựng những đoàn tàu và tuyến đường sắt thu nhỏ thu hút khách tham quan, cả người lớn lẫn trẻ em, thậm chí từ ngoài vùng.
Điều khiến tôi ấn tượng là sự tỉ mỉ: từng đầu máy, từng ghi chuyển hướng, từng chi tiết phong cảnh đều được tái hiện theo tỷ lệ với độ chính xác đến mức ám ảnh. Và điều tuyệt vời là đó không chỉ là kỹ thuật — mà còn là cách giữ lửa đam mê tàu hỏa ở một vùng mà, như phóng sự nói, đang thực sự thiếu thốn về đường sắt.
Chủ tịch hội và những người chơi mô hình tàu khác nói rõ: dựng một sa bàn là công việc của cả nhóm, của sự kiên nhẫn và của nhiều năm trời. Nhưng khi một đứa trẻ dừng lại say mê trước đoàn tàu đang chạy vòng, mọi thời gian bỏ ra đều được đền đáp.
Tôi lại muốn lôi sa bàn cũ của mình ra khỏi tầng hầm. Có lẽ đây là lúc thích hợp để bắt tay làm lại và, sao không, tìm một nhóm người cùng đam mê gần nhà.
Nguồn: RaiNews
Tôi biết được rằng “Triển lãm Thế giới bistro thu nhỏ”, một triển lãm chung các tác phẩm thu nhỏ lấy ẩm thực làm chủ đề, sẽ được tổ chức lần đầu tiên tại Lalaport Tachikawa-Tachihi. Triển lãm diễn ra từ thứ Ba ngày 27 tháng 10 đến thứ Ba ngày 3 tháng 11 (ngày lễ) và do BACON Co., Ltd. tổ chức.
Có 48 nghệ sĩ tham gia. Các tác phẩm lấy cảm hứng từ tiệm bánh và tiệm bánh ngọt sẽ được trưng bày lần đầu tiên tại Tachikawa, và tôi đã rất tò mò về độ kết cấu của những chiếc bánh sừng bò và bánh ngọt nhỏ xíu. Ngoài ra còn có một khu vực đặc biệt với chủ đề quán rượu trên thế giới và nhà hàng tưởng tượng.
Tại địa điểm sẽ có các buổi hội thảo và bán hàng lưu niệm phiên bản giới hạn. Được tự tay thử làm mô hình thu nhỏ, chứ không chỉ ngắm nhìn, là một điểm cộng đáng quý. Vé vào cửa 500 yên, trẻ dưới ba tuổi được vào miễn phí.
Điều hấp dẫn của nhà búp bê và món ăn thu nhỏ là cả một thế giới nằm gọn trong lòng bàn tay. Vì đây là cơ hội hiếm hoi để so sánh “thế giới đồ ăn nhỏ xinh” của cả 48 nghệ sĩ, nên nếu bạn sống gần đó, hãy cân nhắc ghé thăm trong kỳ nghỉ lễ. Hãy xem lịch chi tiết trên trang chính thức.
Nguồn: Livedoor News
Nhân kỷ niệm 25 năm, Miniatur Wunderland ở Hamburg đã chuẩn bị một dự án đặc biệt. Sau một đoàn tàu S-Bahn nhiều màu, một xe tải và một đoàn ICE mang tên riêng, giờ đây một đầu máy chở hàng với thiết kế rực rỡ đang chạy trên các tuyến đường sắt thật của châu Âu. Nó đã đến Hamburg vào ngày 10 tháng 8 năm 2026.
Đầu máy là Bombardier TRAXX F140 AC2 thuộc dòng 185.2, số hiệu vận hành 185 666, do đơn vị vận hành Lokomotion sở hữu. Thiết kế được thực hiện bởi Lokomotion và đội thiết kế của Railcolor cùng với Wunderland. Cuối tháng 7 năm 2026, đầu máy được dán lớp phim mới tại Kufstein, Áo, trước khi bàn giao.
Trong công việc thường ngày, nó kéo các đoàn tàu chở hàng thông thường và nối các thành phố như Munich, Cologne, Bremen và Hamburg. Địa bàn chính của nó là hành lang Alps đi qua trục Brenner, mỗi năm chạy khoảng 180.000 km. Nhà sáng lập Gerrit Braun đã chính thức tiễn đầu máy lên đường cùng đại diện Lokomotion, sau khi nó đi qua ga trung tâm Hamburg đến nhà ga Billwerder.
Điều tôi thích nhất là chiếc đầu máy độc nhất này không chỉ tồn tại ngoài đời thực mà còn có mặt dưới dạng mô hình tỉ lệ 1:87 trên bố cục của Wunderland. Nguyên bản và bản thu nhỏ bổ sung cho nhau, và những người yêu đường sắt giờ có thể tìm kiếm cảnh tượng hiếm có này trên các tuyến giữa Đức và Áo.
Nguồn: Miniatur Wunderland
Simon Laveuve làm những ngôi nhà thu nhỏ tỷ lệ 1/35, đặt trên cọc và tảng đá lớn. Kate Mothes của Colossal đã viết về loạt tác phẩm mới nhất của anh.
Các cảnh đầy chi tiết nhỏ: những chiếc ghế xíu, thùng đựng nông sản, dụng cụ câu cá và những món đồ nhặt được, được tái sử dụng làm công cụ và đồ nội thất. Không có người nào xuất hiện, nhưng dấu vết của đời sống thường nhật khiến người xem có cảm giác cư dân vừa mới rời đi. Các tác phẩm nói về những ngôi nhà được dựng ở những nơi bất ngờ và bấp bênh, bởi những người xoay xở với những gì mình có, và bài viết đọc chúng như một ẩn dụ cho cuộc sống giữa biến động chính trị và kinh tế. Laveuve nói với Colossal rằng tác phẩm của anh đề cập đến nhu cầu cơ bản là tìm một chỗ để bám trụ và sống từ đó.
Bài viết liệt kê năm tác phẩm kỹ thuật hỗn hợp năm 2026, với những tên như Eau-delà Du Gouffre và Demain Sera Comme Hier. Triển lãm cá nhân Ancré dans la roche (Neo đậu trên đá) diễn ra tại phòng tranh Loo & Lou ở Paris từ ngày 12 tháng 11 đến 22 tháng 12, và phòng tranh cũng sẽ trưng bày tác phẩm của anh trong Tuần lễ Nghệ thuật Luxembourg, từ 20 đến 22 tháng 11.
Điều tôi thích ở đây là chiếc mô hình không chỉ đáng yêu. Những vật nhỏ xíu mang theo cả một câu chuyện về nơi trú ẩn và sinh tồn, và đó chính là điều mà thú chơi này làm tốt nhất.
Nguồn: Colossal
Eri Sutriadji đã 72 tuổi, nhưng đôi tay ông vẫn khéo léo khi làm việc với đoạn ống PVC, gỗ, dũa và giấy nhám. Trên hiên ngôi nhà ông thừa hưởng từ cha mẹ ở khu Tebet, Nam Jakarta, người đàn ông mà ai cũng gọi là Eric dành phần lớn thời gian để sáng tạo. Không có máy móc sản xuất lớn. Chỉ có ống PVC, gỗ, dây thép và sợi thủy tinh dần dần trở thành bản sao xe máy, chi tiết đến cả những bộ phận nhỏ nhất.
Ông hay làm nhất là Harley-Davidson, và lý do rất riêng tư. Cha của Eric là một người lính, từng được giao một chiếc Harley-Davidson WLA sản xuất năm 1942 để làm nhiệm vụ hộ tống. Chiếc xe ấy đã biến mất từ lâu, nhưng hình dáng của nó chưa bao giờ rời khỏi ký ức của Eric. Ông muốn làm cho nó sống lại ở kích thước nhỏ.
Ông bắt đầu từ thập niên 1990, khi vẫn còn điều hành một cửa hàng tạp hóa nhỏ. Khi quán vắng khách, ông lấy vật liệu ra cắt, tạo hình, dũa và lắp ráp các chi tiết thu nhỏ. Những người xung quanh thường ngạc nhiên vì ông cứ đổi qua lại giữa nhiều dự án khác nhau. Mỗi ngày, ông để riêng 10.000 rupiah từ tiền bán hàng để mua vật liệu và dụng cụ.
Theo tôi, câu chuyện này cho thấy thú chơi mô hình thu nhỏ không nhất thiết cần vật liệu đắt tiền. Với đồ cũ và sự kiên trì, những kỷ niệm tuổi thơ vẫn có thể được nắm giữ lại.
Nguồn: Kompas.com
Miniatur Wunderland ở Hamburg đã cùng Udo Lindenberg làm nên «Panik-Express», một đoàn tàu mô hình tỉ lệ 1:87 (H0) kể lại cuộc đời ông như một chuyến du hành xuyên thời gian. Theo thông cáo báo chí, đây là đoàn tàu công phu nhất mà Wunderland từng thực hiện. Lindenberg đã đích thân khai trương đoàn tàu vào ngày 24 tháng 3 năm 2026. Từ đó, tàu chạy qua khu vực Hamburg của mô hình, và tại ga Dammtor có thể nghe đoạn nhạc trong bài «Sonderzug nach Pankow».
Đoàn tàu gồm một đầu máy và tám toa, mỗi toa là một sân khấu nhỏ thể hiện một giai đoạn trong đời ông. Đầu máy mang tác phẩm «Menschenfamilie 1» của ông, còn kính và mũ của ông được in 3D theo đúng tỉ lệ. Toa thập niên 1950 thể hiện Gronau bằng màu đen trắng, chỉ có bộ trống đầu tiên của ông là có màu. Tiếp đến là căn cứ Mỹ Wheelus ở Libya, và ngay sau đó là quán bar «Onkel Pö's Carnegie Hall» ở Hamburg-Eppendorf cùng buổi hòa nhạc tại Palast der Republik năm 1983.
Toa thập niên 1990 chia đôi, một nửa là Reichsbahn và nửa kia là Bundesbahn, với sân khấu đặt trước một bức tường đã đổ. Toa thập niên 2000 mang chủ đề «Phönix aus der Flasche», còn toa thập niên 2010 được thiết kế thành khinh khí cầu Zeppelin, thể hiện buổi hòa nhạc MTV Unplugged với Clueso. Đoạn kết là bản hit «Komet» cùng Apache 207, trên chiếc đuôi sao chổi màu xanh. Thậm chí cả Erich Honecker cũng xuất hiện trong một khoang tàu, tay cầm đàn guitar.
Điều tôi thích là lịch sử đương đại được kể bằng mô hình thu nhỏ. Trong vài centimet chiều dài toa tàu có những ám chỉ chỉ lộ ra khi nhìn kỹ. Frederik Braun gọi đây có lẽ là đoàn tàu công phu nhất của nơi này, còn Udo Lindenberg thì nói đó là một vinh dự lớn.
Nguồn: Miniatur Wunderland Hamburg (báo chí)
Colossal giới thiệu các mô hình toàn cảnh thu nhỏ của nghệ sĩ Derrick Lin trong một bài viết của Kate Mothes đăng vào tháng 6 năm 2026. Lin dàn dựng và chụp những cảnh có nhân vật vẽ tay trong bối cảnh hoài niệm: một người bước lên tàu biển vượt đại dương, một phụ nữ đợi xe điện, một người đàn ông đội mũ fedora trên bậc thang cổ, một người nói chuyện điện thoại ở sân bay, và một người đi bộ đường dài cùng chú chó.
Điều khiến tôi chú ý là cách anh chơi với tỉ lệ. Những vật thể quá khổ như chiếc bút chì khổng lồ hay chiếc cốc cà phê to đùng xuất hiện trong cảnh và làm đảo lộn cảm giác về kích thước của người xem. Bối cảnh được làm từ bìa carton và các vật tìm được: mái nhà trông như hộp sữa, những cuốn sách dựng đứng làm kiến trúc và bậc thang, một dòng sông phủ đầy hoa. Lin làm việc theo cách này từ năm 2013, dựng cảnh trên bàn làm việc và chiếu sáng theo phong cách điện ảnh.
Các nhân vật của anh thường quay lưng về phía máy ảnh, khiến người xem bị kéo vào thế giới nội tâm của họ. Các chủ đề bài viết nêu lên là căng thẳng đô thị và cô đơn, sự kỳ diệu của những chuyến đi, thời gian trôi qua và nỗi buồn. Lin nói rằng anh tin những suy nghĩ và cảm xúc mà ta giữ cho riêng mình mới thật sự định hình con người ta, và các nhân vật của anh là hiện thân của những suy nghĩ thầm lặng ấy.
Bài viết không nêu tỉ lệ của các mô hình, nhưng hiệu ứng không phụ thuộc vào điều đó. Đây là một ví dụ hay về việc mô hình thu nhỏ có thể truyền tải cảm xúc chứ không chỉ chi tiết, và vật liệu hằng ngày có thể trở thành cả một thành phố. Lin chia sẻ thêm tác phẩm trên Instagram với tài khoản marsder.
Nguồn: Colossal
Nhiếp ảnh gia người Đức Frank Kunert đã dựng và chụp các cảnh kiến trúc thu nhỏ từ những năm 1990. designboom vừa đăng một bài giới thiệu hay về tác phẩm của ông, và với mình, bài viết nhắc rằng một cảnh ở tỷ lệ nhà búp bê cũng có thể chứa cả một câu chuyện.
Các cảnh của ông có tỷ lệ khoảng từ 1:12 đến 1:43, được làm thủ công, chủ yếu từ tấm xốp nhẹ. Mỗi cảnh có sàn, cửa sổ, đồ nội thất, bề mặt sơn và mái ngói trước khi Kunert chỉnh đèn rồi chụp. Bí quyết là các tòa nhà bình thường chỉ chứa đúng một quyết định thiết kế hơi sai: một đường chạy bao quanh sân vận động trong khi một làn đường lại rơi xuống cầu thang ngầm, một căn hộ hẹp bị kẹp dưới cầu vượt đường cao tốc, hoặc một khách sạn mà khách phải leo thang gắn trên tường ngoài để lên phòng.
Kunert được đào tạo làm nhiếp ảnh gia và bắt đầu từ phong cảnh trước khi chuyển sang mô hình thu nhỏ trong studio. Các cảnh đầu tiên của ông có hình người bằng đất sét, nhưng khi kiến trúc trở nên thực tế hơn, ông bỏ chúng đi, chỉ để lại chẳng hạn một chiếc ly bị bỏ quên, gợi ý rằng vừa có người ở đó. Ông coi các cảnh như bối cảnh sân khấu, nơi người xem có thể chiếu suy nghĩ của mình, và tỷ lệ thu nhỏ cho phép ông bẻ cong những quy luật mà một tòa nhà thật phải tuân theo.
Quy trình của ông chậm. Ý tưởng có thể nằm trong sổ phác thảo hàng tháng hoặc hàng năm, và đôi khi ông bắt đầu dựng trước khi bố cục cuối cùng được quyết định. Ông đặc biệt chú ý đến các bề mặt cũ kỹ, vì chúng làm cảnh có vẻ đáng tin trước khi người xem nhận ra điều kỳ lạ. Đằng sau sự hài hước thường có một lớp u tối về hy vọng, thất bại và những giải pháp tạm bợ của con người. Các tác phẩm được nhắc đến gồm «Underpass», «Balconia» và «A Room with a View». Trang web của ông là frank-kunert.de.
Nguồn: designboom
Nếu bạn yêu nhà búp bê và những thế giới thu nhỏ, hãy ghi lại ngày này: Chủ nhật 11 tháng 10 năm 2026, từ 10 giờ đến 18 giờ, tại Combs-la-Ville thuộc tỉnh Seine-et-Marne, diễn ra Salon de la miniature et du modèle réduit, tại nhà văn hóa André Malraux.
Triển lãm được Club de la maison miniature tổ chức hằng năm từ năm 2015, hoàn toàn do các tình nguyện viên điều hành. Thông tin sự kiện cho biết có khoảng năm mươi nhà trưng bày từ khắp nước Pháp, cùng với các nhà từ Bỉ, Tây Ban Nha, Hà Lan và Ý. Họ trưng bày và bán các tác phẩm: nhà búp bê, tủ kính, cửa hàng nhỏ, mô hình tàu hỏa và tàu thuyền, cùng các sản phẩm bằng vải, gốm và gỗ.
Tỉ lệ thu nhỏ từ 1/12 đến 1/144, cho thấy sự đa dạng: từ đồ nội thất nhà búp bê đến những toàn cảnh nhỏ nhất. Ban tổ chức dự kiến khoảng 400 khách tham quan. Thông tin không nêu chi tiết hoạt động nào khác ngoài triển lãm và bán hàng, cũng không ghi giá vé, nên tốt nhất hãy hỏi trực tiếp ban tổ chức trước khi đi.
Điều tôi thích ở những buổi gặp gỡ như thế này là chúng quy tụ những người đam mê từ nhiều nước quanh cùng một sở thích về chi tiết. Với người mới bắt đầu chơi mô hình thu nhỏ, đây cũng là dịp tốt để tận mắt thấy các tỉ lệ và trò chuyện trực tiếp với những người làm ra các món đồ nhỏ xinh này.
Nguồn: Agenda des sorties
Mình rất thích câu chuyện của anh Trần Vũ Trường (31 tuổi) và chị Võ Thị Nha (28 tuổi) ở xã Nguyễn Việt Khái, tỉnh Cà Mau. Hai vợ chồng làm những mô hình nhà miền Tây thu nhỏ theo ảnh cũ hoặc theo ký ức của khách hàng.
Năm 2022, khi còn làm công nhân ở Đồng Nai, anh Trường thấy các mô hình nhà thu nhỏ trên mạng xã hội và thử làm theo bằng thùng carton, que tăm và keo dán ngay trong phòng trọ. Nhờ từng phụ trách màu in ở một công ty bao bì nên anh pha màu khá tốt. Sau khoảng sáu tháng tự học, anh bắt đầu nhận đơn. Giữa năm 2025, cả hai nghỉ việc, về quê và dựng một xưởng nhỏ cạnh nhà để gần cha mẹ, con cái.
Mô hình được làm hoàn toàn thủ công từ que gỗ, đũa tre, thùng carton, nhựa Formex và cả vỏ lon bia. Các kích cỡ phổ biến là 40x50 cm, 60x60 cm và 80x80 cm, giá từ vài trăm nghìn đến hơn 40 triệu đồng. Nhà đơn giản mất khoảng một đến hai tuần, công trình phức tạp có thể mất nhiều tháng.
Một đơn hàng khiến mình xúc động: khách ở Đồng Tháp muốn tặng ông nội mô hình ngôi nhà lá nơi cụ cố từng sống, nhưng chỉ có một bức ảnh mờ. Anh Trường và khách trao đổi suốt hai tháng để chỉnh từng cây cột, từng mái lá. Xưởng hiện mang lại khoảng 30-40 triệu đồng mỗi tháng. Với mình, những căn nhà tí hon ấy giữ lại một phần ký ức mà ngoài đời không còn nữa.
Nguồn: VnExpress
Ngày 16 tháng 8 năm 2001, Miniatur Wunderland mở cửa trong một nhà kho cũ ở Hamburg. Khi đó chỉ 300 trong số 544 mét vuông được hoàn thành. Nay khu trưng bày này bước vào tuổi 25, và những con số trong thông cáo báo chí khiến mình khá ấn tượng.
Hiện Wunderland rộng 1.694 mét vuông, đường ray dài 16.491 mét, và 1.231 đoàn tàu với hơn 12.000 toa đang chạy. Lúc khai trương, hai người sáng lập Frederik và Gerrit Braun vẫn nói về quy mô cuối cùng là 500 đoàn tàu trên 5.000 mét ray, và dự kiến 100.000 khách mỗi năm. Tháng 3 năm 2025 đã đón vị khách thứ 25 triệu, và năm 2026 dự kiến khoảng 1,6 triệu lượt khách. Tổng cục Du lịch Đức cũng đã bình chọn nơi đây là điểm tham quan được khách nước ngoài yêu thích nhất ở Đức lần thứ sáu.
Biên niên sử của nơi này đọc như một cuốn sách hướng dẫn du lịch thu nhỏ: Hamburg, châu Mỹ, Scandinavia, Thụy Sĩ, sân bay Knuffingen với 52 loại máy bay, nhà hát Elbphilharmonie thu nhỏ, Italia, Rio de Janeiro, Patagonia và Monaco. Về tương lai, Sebastian Drechsler nhắc đến một bộ phim điện ảnh mới, những phần cuối cùng của khu Nam Mỹ và việc chuẩn bị một khu châu Á.
Điều mình thích nhất là đêm kỷ niệm có 600 khách: 100 chỗ được dành cho những người không đủ tiền mua vé, và gần 500 đơn đăng ký đã được gửi về. 80 vé cuối cùng được đem đấu giá, và cùng với đó là 3.000 euro quyên góp cho hiệp hội Kleine Wunder e.V. Đằng sau bao nhiêu công trình mô hình như vậy, rõ ràng có rất nhiều tâm huyết.
Nguồn: Miniatur Wunderland (thông cáo báo chí)
