Awan yang panjangnya 1,600 kilometer di planet Mars, serta mekanisme yang belum pernah ditemui di Bumi.
Terdapat awan di Marikh yang sangat unik: ia berukuran kira-kira 1,600 km panjang, kadang-kadang mencapai 1,800 km (kira-kira 1/12 keliling planet), muncul hampir setiap pagi dan kemudian hilang sepenuhnya dalam beberapa jam sahaja.
Komuniti saintifik menyebutnya sebagai Awan Elongated Arsia Mons (AMEC), kerana ia terbentuk di atas Arsia Mons, sebuah gunung berapi yang tidak aktif dengan ketinggian kira-kira 20 km di wilayah Tharsis, selatan khatulistiwa Marikh. Wahana angkasa Mars Express milik Agensi Angkasa Eropah (ESA) telah mengesan awan ini sejak tahun 2018, dan sehingga kini, simulasi masih belum dapat mereplikasi bagaimana ia terbentuk.
Dari segi bentuk, AMEC adalah awan topografi: angin kencang mendorong udara lembap melepasi gunung yang tinggi, seperti awan Levanter yang kadang-kadang terbentuk di tanjung Gibraltar. Tetapi perkara pentingnya terletak pada aspek lain. Di Bumi, awan biasanya terbentuk melalui pembentukan hablur: wap air membeku menjadi ais di sekeliling zarah debu, garam, serbuk sari atau jelaga. Atmosfera Marikh mempunyai banyak debu, tetapi proses ini tidak berlaku di sini.
Dalam artikel yang diterbitkan pada 7 Oktober dalam jurnal Nature Geoscience, kumpulan yang diketuai oleh ahli sains planet Jorge Hernández-Bernal (Universiti Basque Country, Sepanyol) berpendapat bahawa wap air dalam AMEC berubah terus menjadi hablur ais tanpa memerlukan "nukleus" atau intipati. Mereka menyebutnya sebagai pembentukan hablur homogen, sebuah proses yang belum pernah direkodkan dalam atmosfera mana-mana planet. Apabila mereka memasukkan mekanisme ini ke dalam model cuaca Marikh, mereka berjaya mencipta semula ciri-ciri awan tersebut.
Keadaan yang diperlukan untuk kejadian ini berlaku juga sangat istimewa: angin yang bertiup ke lereng Arsia Mons (yang lebih tinggi daripada dua kali ganda puncak Everest) menghasilkan gelombang yang mendorong udara naik dengan cepat, dan suhu boleh turun sehingga 30 darjah Celsius dalam masa 10 minit. Wap air mungkin berasal sebahagian daripada atmosfera, dan sebahagian lagi daripada lapisan kabut tebal yang meliputi puncak gunung.
Apa yang paling menarik dalam cerita ini adalah bagaimana fenomena yang seolah-olah "melanggar peraturan" memaksa orang untuk meninggalkan prinsip-prinsip meteorologi yang biasa untuk mencari penyelesaian. Mars Express juga merupakan salah satu daripada sedikit wahana yang boleh memerhatikan puncak Arsia Mons pada siang hari, oleh itu, data yang diperolehnya adalah kunci kepada penemuan ini.
Sumber: VnExpress
Komuniti saintifik menyebutnya sebagai Awan Elongated Arsia Mons (AMEC), kerana ia terbentuk di atas Arsia Mons, sebuah gunung berapi yang tidak aktif dengan ketinggian kira-kira 20 km di wilayah Tharsis, selatan khatulistiwa Marikh. Wahana angkasa Mars Express milik Agensi Angkasa Eropah (ESA) telah mengesan awan ini sejak tahun 2018, dan sehingga kini, simulasi masih belum dapat mereplikasi bagaimana ia terbentuk.
Dari segi bentuk, AMEC adalah awan topografi: angin kencang mendorong udara lembap melepasi gunung yang tinggi, seperti awan Levanter yang kadang-kadang terbentuk di tanjung Gibraltar. Tetapi perkara pentingnya terletak pada aspek lain. Di Bumi, awan biasanya terbentuk melalui pembentukan hablur: wap air membeku menjadi ais di sekeliling zarah debu, garam, serbuk sari atau jelaga. Atmosfera Marikh mempunyai banyak debu, tetapi proses ini tidak berlaku di sini.
Dalam artikel yang diterbitkan pada 7 Oktober dalam jurnal Nature Geoscience, kumpulan yang diketuai oleh ahli sains planet Jorge Hernández-Bernal (Universiti Basque Country, Sepanyol) berpendapat bahawa wap air dalam AMEC berubah terus menjadi hablur ais tanpa memerlukan "nukleus" atau intipati. Mereka menyebutnya sebagai pembentukan hablur homogen, sebuah proses yang belum pernah direkodkan dalam atmosfera mana-mana planet. Apabila mereka memasukkan mekanisme ini ke dalam model cuaca Marikh, mereka berjaya mencipta semula ciri-ciri awan tersebut.
Keadaan yang diperlukan untuk kejadian ini berlaku juga sangat istimewa: angin yang bertiup ke lereng Arsia Mons (yang lebih tinggi daripada dua kali ganda puncak Everest) menghasilkan gelombang yang mendorong udara naik dengan cepat, dan suhu boleh turun sehingga 30 darjah Celsius dalam masa 10 minit. Wap air mungkin berasal sebahagian daripada atmosfera, dan sebahagian lagi daripada lapisan kabut tebal yang meliputi puncak gunung.
Apa yang paling menarik dalam cerita ini adalah bagaimana fenomena yang seolah-olah "melanggar peraturan" memaksa orang untuk meninggalkan prinsip-prinsip meteorologi yang biasa untuk mencari penyelesaian. Mars Express juga merupakan salah satu daripada sedikit wahana yang boleh memerhatikan puncak Arsia Mons pada siang hari, oleh itu, data yang diperolehnya adalah kunci kepada penemuan ini.
Sumber: VnExpress
Komen 0
Tinggalkan komen pertama, dalam apa-apa bahasa.
Log masuk untuk berkomen