Nehirlerin renkli sakinleri: yaka yalıçapkını'ndan beyaz omuzlu ibise

Burung Indonesia, Dünya Nehirler Günü için bir yazı yayımladı. Kuş gözlemi yapan biri olarak nehirlerin çoğu zaman unutulduğunu düşünüyorum. Dünya Nehirler Günü her yıl Eylül ayının dördüncü Pazarı günü kutlanıyor. 2005'te BM, "Yaşam için Su" Eylem On Yılı'nı başlatınca bu gün ilk kez anılmaya başlandı. Fikir nehir aktivisti Mark Angelo'dan çıkmış.

Yazı, nehir kıyılarında yaşayan birkaç kuşu tanıtıyor. Yaka yalıçapkını (Todiramphus chloris), IUCN 2026 listesinde Az Endişe kategorisinde ve dallardan dalarak balık ile küçük hayvanları avlıyor. Yaklaşık 46 cm boyundaki Java balıkçıl (Ardeola speciosa), kıyılarda avını bekliyor. Diğer ikisi çok daha endişe verici. Beyaz omuzlu ibis (Pseudibis davisoni) Kritik Derecede Tehlike altında ve bugün dünyada yalnızca Laos, Kamboçya ve Endonezya'da kalmış durumda; Doğu Kalimantan'daki Mahakam Nehri'nde kaydedilmiş. Java'ya özgü mavi kulaklı yalıçapkını (Alcedo euryzona) da Kritik Derecede Tehlike altında ve ormanlık alanlardaki nehirlere bağlı.

En üzücü olanı, Java'ya özgü ve Kritik Derecede Tehlike altında olan, muhtemelen yok olmuş Java kızkuşu (Vanellus macropterus). 1930-1940'tan beri doğrulanmış bir kayıt yok ve 2001-2012 arasındaki araştırmalarda da bulunamamış.

Yazıdaki su kalitesi rakamları beni şaşkına çevirdi. 2025'in ilk yarısındaki izleme, 1.482 nehirdeki 4.482 noktayı kapsamış: noktaların yüzde 70,7'si kirliymiş ve yalnızca yüzde 29,3'ü kalite standartlarını karşılıyormuş. DKI Cakarta, Riau Adaları ve Güney Papua'da ölçülen her nokta kirlenmiş.

Önerileri basit: nehirlere çöp atmamak, tek kullanımlık plastiği azaltmak, kıyı bitki örtüsünü korumak ve çevredeki yaşam alanlarına zarar vermemek. Yazının sonundaki alıntı da yerinde: sağlıklı bir nehir yalnızca akan su değildir.

Kaynak: Burung Indonesia