Cư dân rực rỡ của các dòng sông: từ bồng chanh rừng đến cò quăm đầu trắng

Burung Indonesia vừa đăng một bài viết nhân Ngày Sông Thế giới, và với tôi, một người thích ngắm chim, sông thường bị lãng quên. Ngày Sông Thế giới được tổ chức vào Chủ nhật thứ tư của tháng 9. Ngày này bắt đầu từ năm 2005, khi Liên Hợp Quốc khởi động Thập kỷ Hành động "Nước cho sự sống". Ý tưởng này đến từ nhà hoạt động sông ngòi Mark Angelo.

Bài viết giới thiệu một số loài chim sống dọc các dòng sông. Bồng chanh rừng (Todiramphus chloris) được xếp hạng Ít quan tâm trong Danh lục IUCN 2026, và nó săn cá cùng động vật nhỏ bằng cách lao xuống từ cành cây. Diệc đen Java (Ardeola speciosa), cao khoảng 46 cm, chờ mồi ở bờ sông. Hai loài còn lại đáng lo ngại hơn nhiều. Cò quăm đầu trắng (Pseudibis davisoni) ở mức Cực kỳ nguy cấp và hiện trên toàn thế giới chỉ còn ở Lào, Campuchia và Indonesia; loài này đã được ghi nhận trên sông Mahakam ở Đông Kalimantan. Bồng chanh tai xanh (Alcedo euryzona), loài đặc hữu của Java, cũng ở mức Cực kỳ nguy cấp và phụ thuộc vào các dòng sông trong vùng rừng.

Đáng buồn nhất là chim choi choi Java (Vanellus macropterus), loài đặc hữu của Java, được xếp hạng Cực kỳ nguy cấp và có lẽ đã tuyệt chủng. Không có ghi nhận được xác minh nào kể từ những năm 1930–1940, và các cuộc khảo sát 2001–2012 cũng không tìm thấy nó.

Con số về chất lượng nước trong bài khiến tôi sững sờ. Đợt giám sát nửa đầu năm 2025 bao gồm 4.482 điểm trên 1.482 con sông: 70,7% điểm bị ô nhiễm, chỉ 29,3% đạt tiêu chuẩn. Ở DKI Jakarta, quần đảo Riau và Nam Papua, mọi điểm được đo đều bị ô nhiễm.

Các gợi ý rất đơn giản: không xả rác xuống sông, giảm nhựa dùng một lần, giữ thảm thực vật ven bờ và không phá hoại môi trường sống xung quanh. Câu trích dẫn kết thúc cũng rất đúng: một dòng sông khỏe mạnh không chỉ là nước đang chảy.

Nguồn: Burung Indonesia