Złocenie na skórze: narzędzia introligatorskie Sarah Prideaux

Złocenie to jedna z tych technik pracy ze skórą, od których trudno oderwać wzrok: rozgrzewa się metalową powierzchnię małego mosiężnego narzędzia, kładzie złoty listek na skórze i wciska wzór w jej powierzchnię. Niedawny wpis na blogu Narodowej Biblioteki Sztuki V&A opisuje właśnie to rzemiosło, ale przez pryzmat narzędzi, a nie gotowych książek.

Katalogerka pisze, że jak dotąd zarejestrowała 171 narzędzi introligatorskich, z których większość należała do trzech introligatorów: Sarah Prideaux, Charlesa Ricketts i Sybil Pye. Trzydzieści pięć z nich było własnością Prideaux; podpisała je i przekazała bibliotece w latach 1911–1917. Wszystkie służyły do złocenia, więc to rzadka okazja, by zobaczyć stemple, które wykonywały odciski znane nam zwykle wyłącznie z okładek.

Historia Prideaux to część, która zapadła mi w pamięć. Urodzona w Londynie w 1853 roku, uczyła angielskiego do 1888, po czym została zawodową introligatorką. Jej pierwsze oprawy w 1891 roku zostały przyjęte cierpko, jako „malownicze, ale niezbyt ładne”, mimo to później wykonała ich znacznie ponad 300. Dbała o materiały, wybierając wyłącznie najlepsze skóry i marmurkowe wyklejki; pod koniec XIX wieku zaprojektowała duże narzędzia inspirowane tureckimi i syryjskimi kafelkami z kolekcji V&A. Jedno z nich widnieje na jej oprawie z 1902 roku „Rubaiyat” Omara Chajjama dla wydawnictwa Vale Press.

Wpis wspomina też, że od połowy lat 90. XIX wieku do 1900 roku zatrudniała wykwalifikowanego finiszera, Lucjana Brocę, nie podając jego nazwiska, co wtedy było powszechne. Sama nazywała siebie pierwszą kobietą, która zrobiła karierę w introligatorstwie i nauczyła tego rzemiosła.

Dla kogoś, kto pracuje ze skórą, to miłe przypomnienie, że stempel, odrobina ciepła i pewna ręka mogą nieść cały wzór. Chciałbym zobaczyć więcej takich narzędzi sfotografowanych obok odcisków, które zostawiły.

Źródło: blog V&A