Dập vàng trên da: các dụng cụ đóng sách của Sarah Prideaux

Dập vàng là một trong những kỹ thuật làm da mà tôi khó rời mắt: người thợ hơ nóng mặt kim loại của một dụng cụ đồng nhỏ, đặt lá vàng lên da rồi ấn hoa văn xuống bề mặt. Một bài đăng gần đây trên blog Thư viện Nghệ thuật Quốc gia của V&A viết chính về nghề thủ công này, qua các dụng cụ thay vì những cuốn sách đã hoàn thiện.

Người biên mục viết rằng đến nay bà đã ghi nhận 171 dụng cụ đóng sách, phần lớn thuộc về ba thợ đóng sách: Sarah Prideaux, Charles Ricketts và Sybil Pye. Ba mươi lăm chiếc trong số đó là của chính Prideaux; bà đã ký tên và tặng cho thư viện từ năm 1911 đến 1917. Tất cả đều được dùng để dập vàng, nên đây là dịp hiếm hoi để xem các con dấu tạo ra những dấu ấn mà ta thường chỉ thấy trên bìa sách.

Phần câu chuyện của Prideaux là điều tôi nhớ nhất. Sinh ra ở London năm 1853, bà dạy tiếng Anh đến năm 1888 rồi trở thành thợ đóng sách chuyên nghiệp. Những bìa sách đầu tiên của bà bị phê bình gay gắt vào năm 1891 là "kỳ quặc nhưng không đẹp", thế nhưng sau đó bà làm được hơn 300 cuốn. Bà rất kỹ tính về vật liệu, chỉ chọn da hảo hạng và giấy vân marbled cho tờ lót; và vào cuối thế kỷ 19, bà thiết kế những dụng cụ lớn lấy cảm hứng từ gạch men Thổ Nhĩ Kỳ và Syria trong bộ sưu tập của V&A. Một trong số đó xuất hiện trên bìa năm 1902 của bà cho cuốn Rubaiyat của Omar Khayyam do Vale Press xuất bản.

Bài đăng cũng nhắc rằng từ giữa thập niên 1890 đến năm 1900, bà thuê một thợ hoàn thiện tay nghề cao là Lucien Broca và không ghi công ông, điều thường thấy thời đó. Bà tự gọi mình là người phụ nữ đầu tiên làm nghề đóng sách như một sự nghiệp và dạy nghề này.

Với ai làm việc với da, đây là lời nhắc nhở đẹp rằng một con dấu, chút nhiệt và đôi tay vững có thể mang cả một thiết kế. Tôi mong được thấy thêm những dụng cụ này được chụp cạnh các dấu ấn mà chúng để lại.

Nguồn: blog V&A