Bonsai ve Teraryum

Son zamanlarda mini bonsai teraryum modasına fena hâlde kapıldım. Geleneksel bonsai sanatıyla modern teraryumu birleştiren bir tarz bu — cam bir kap içinde minyatür bir ekosistem; hem şık hem de yer kaplamıyor. Bir süre kurcaladıktan sonra, yeni başlayan arkadaşlarla paylaşmak istediğim birkaç temel nokta çıkardım.

İlk iş bitki seçimi. Her bitki kapalı ortama uygun değil. Bence Ficus (mini incir) bir numaralı tercih; gövdesi güzel odunsu, yaprakları küçük ve neme dayanıklı. Jade plant (para ağacı) yalnızca açık teraryumlarda tutulmalı, ipek çiçeği ise kapaklı kaplara daha uygun. Kapalı kaplarda kaktüs ve sukulentlerden kaçının, çünkü kuru ortama ihtiyaç duyarlar.

Zemin kısmı son derece önemli, sakın atlamayın: en altta 3–4 cm drenaj çakılı, ardından bakterileri süzen aktif karbon, sonra ayırıcı file bez, sonra 8–12 cm toprak, en üstte de yosun. Yeni başlayanların en büyük hatası drenaj katmanını atlamak ya da fazla sulamak — teraryum nemi doğal olarak tutar, bu yüzden kapaklı kaplar ayda yalnızca 1–2 kez sulanmalı.

Bakıma gelince, kabı dolaylı ışık alan bir yere koyuyorum (doğuya ya da kuzeye bakan pencere ideal); camdan gelen sert güneşten kaçının, çünkü sera etkisi yaprakları kolayca yakabilir. Her hafta kapağı 30–60 dakika açıp havalandırıyor, küf ya da zararlı var mı diye kontrol ediyorum. Düzenli ve hafif budama, bir seferde sert budamaktan daha iyidir.

Açıkçası en keyifli kısım sonuç değil, o minicik bahçenin her gün yaşayıp değişmesini izlemek.

Kaynak: InBonsai

Bazı ağaçlar gövdesi için satın alınır ve bu fidanlık ardıcı bunun iyi bir örneği. Bonsai Empire, satın alındığında yaklaşık 20 yaşında olan ve materyal oluşturmak için fidanlıkta yaklaşık on yıl büyümüş bir ağaç üzerinde yapılan altı yıllık çalışmayı belgeliyor. Yaklaşık 200 dolara mal oldu; yazarlar bunun ciddi bir yatırım olduğunu, ancak gövdenin kalınlığı ve hareketiyle haklı çıktığını düşünüyor.

İlk şekillendirme en cesur olanıydı. Çok kalınlaşmış bir dal çıkarılıp yerine daha genç ve daha kolay bükülen dallar konuldu; ağaç sağlıklı olduğu için yaprakların yüzde 30 ila 40'ı alındı. Ardından sarkan sürgünler temizlendi, benzer kalınlıktaki dallar çiftler halinde eşleştirildi ve ana dallardan uçlara doğru telle sarıldı; ince dallarda daha ince tel kullanıldı.

Saksı değişiminde drenaj delikleri file ile kapatıldı ve ağacı sabitlemek için iki uzun tel bağlandı. Fidanlıktaki organik toprağın bir kısmı ile eski, koyu renkli bazı kökler çıkarıldı; karışım olarak akadama, volkanik taş ve pomza kullanıldı. Eski toprak, kökleri zorlamamak için birkaç saksı değişiminde kademeli olarak yenileniyor.

2. ile 4. yıllar arasında yılda iki kez hafif budama dışında neredeyse hiçbir şey yapılmadı. 5. yılda küçük dallar ve açılarla ikinci bir şekillendirme ve bir saksı değişimi yapıldı. Bugün ağaç neredeyse tamamlanmış durumda; yaprak kümeleri daha yoğun.

En çok sevdiğim fikir, bir bonsainin sabit bir hedefi olmadığı, her mevsim biraz daha inceltildiği düşüncesi. İlginç bir ayrıntı: videonun başlığı 26 yıldan bahsediyor; bu muhtemelen fidanlıkta geçen yılları da kapsıyor.

Kaynak: Bonsai Empire

Kokedama, bahçıvanlık ile el sanatlarını birleştiren Japon bir tekniktir: yosunla kaplı bir toprak topunda, saksı kullanılmadan bitki büyür. JardineriaOn, evde bir tane yapmak için bir rehber yayımladı.

Bitki seçiminde, sık saksı değişimi gerektirmeyen yavaş büyüyen türler ile yosunun güneşte yanmaması için gölge ya da yarı gölgeyi seven türler öneriliyor. Önerilen seçenekler arasında eğrelti otları, sukulentler, orkideler ve bonsailer var.

Gereken malzemeler: evrensel toprak, turba ya da solucan gübresi, akadama (nemi tutan Japon volkanik toprağı; 24 saat suda bekletilmiş kırık kiremit ya da tuğlayla değiştirilebilir), sphagnum gibi yosun, olta ipi ya da sicim, makas, bir sprey şişesi ve büyük bir kase.

Süreç, toprak ve akadamanın suyla kompakt bir kütle olana kadar karıştırılmasıyla başlıyor. Ortası çukurlu bir top şekillendirilip bitki, kökleri iyice örtülecek şekilde yerleştiriliyor ve son olarak her şey yosunla sarılıyor. Makale, topun tam yuvarlak olmamasının sorun olmadığını, bu vahşi görünümün de çekiciliğin bir parçası olduğunu belirtiyor. Yosun ve bonsai dünyasına adım atmak için erişilebilir bir proje olduğunu düşünüyorum.

Kaynak: JardineriaOn

Terraryumlar İspanya'da ve tüm Avrupa'da özellikle az bakım isteyenler arasında dekoratif ve eğitici bir trend haline geldi. JardineriaOn, terraryumların neden evlere ve ofislere girdiğini inceliyor.

Makale iki türü ayırt ediyor. Açık terraryumlar düzenli sulama gerektirirken, kapalı olanlar kendi suyunu ve besin maddelerini geri dönüştürür. Açıklar için sukulent ve kaktüsleri, kapalılar için yosun, eğrelti otu ve fittonia önerir; etobur bitkilerden de bahseder.

Bir tane yapmak için cam bir kap seçilmesini öneriyor: büyük bitkiler için geniş ağızlı bir kap ya da kendi kendine yeten bir ekosistem için kapaklı bir kavanoz. Ardından taş ya da çakıldan bir drenaj tabakası, suyu süzmek ve kokuyu önlemek için aktif kömür ve uygun bir toprak karışımı geliyor. Camı aşırı ısıtabilecek doğrudan güneş ışığından uzak tutulmalı ve az sulanmalı: kapalılar neredeyse hiç, açıklar iki haftada bir.

Faydaları arasında okullarda doğal döngüleri ve fotosentezi anlatmak için eğitimde kullanımı ve bitkilerle temasın terapötik etkisi var; yaşlılar için atölyeler de düzenleniyor. Sabrı ve gözlemi öğreten cam altındaki küçük dünya fikri hoşuma gidiyor.

Kaynak: JardineriaOn

Bonsai Tonight'tan Jonas Dupuich, birkaç yıl büyük ölçüde ihmal edilmiş bir Cryptomeria hakkında samimi bir güncelleme paylaşıyor. Önceki güncelleme 2020'deydi; ağaca o zaman ilk kez tel sarılmıştı ve bundan sonra çoğunlukla gözetimsiz büyümüştü.

Ekim 2023'te Essential Bonsai Book'u yazarken ağacı bir vaka çalışması olarak kullandı. Temel yapı zaten oturduğu için bir budama ve telleme seansı ağacı güzelce toparlamıştı. Ancak sonraki üç yılda yine dağınıklaştı. Bir seferde çok kesmemek için önceki stilde dalları uzun bırakmıştı ve Temmuz 2026'da siluetin büyük bir budamaya ihtiyacı olduğu açıkça görülüyordu.

Gönüllüler Nicole ve Gianne budamanın büyük kısmını yaptı. Gövde biçimini ve dal derinliğini değerlendirmek için ağaç dört yönden fotoğraflandı ve üç büyük dal kesildi: biri solda, ikisi sağda. Ardından ağaca tel sarıldı; yanları ve arkayı doldurmak için gereken dallar bırakıldı, böylece biçim her açıdan işe yarasın.

Buradan çıkan ders şu: Cryptomeria, büyümesine bağlı olarak ideal olarak yılda bir ya da iki budama ister. Düzenli bakım basit ama sıkıcıdır; tutarlı çalışma sonunda karşılığını verir. Birçoğumuzun kendini bulabileceği, ihmal konusundaki açık sözlü tonu beğendim.

Kaynak: Bonsai Tonight

Bazen bir ağaç öncelikle gövdesi için satın alınır ve bu ardıç da buna iyi bir örnek. Bonsai Empire ağacı altı yıl boyunca takip etti. Satın alındığında yaklaşık 20 yaşındaydı ve malzeme olarak yetiştirilmek üzere fidanlıkta zaten yaklaşık on yıl geçirmişti. Yaklaşık 200 dolara mal oldu; yazarlar bunun sağlam gövdesi ve güzel hareketiyle haklı olduğunu düşünüyor.

İlk yıl, çok kalınlaşmış bir dal çıkarılıp yerine daha genç ve hâlâ esnek dallar konuldu. Ağaç sağlıklı olduğu için yaprakların yüzde 30 ila 40'ı alındı. Sarkan sürgünler temizlendi, benzer kalınlıktaki dal çiftleri seçilip ana dallardan yukarı doğru telle sarıldı; ince dallarda daha ince tel kullanıldı.

Saksı değişiminde drenaj delikleri file ile kapatıldı ve ağaç iki uzun telle sabitlendi. Eski, koyu renkli kökler çıkarıldı; yeni substrat akadama, volkanik taş ve pomzadan oluşturuldu. Fidanlıktan gelen eski organik toprak, sonraki saksı değişimlerinde kademeli olarak değiştiriliyor.

İkinci ile dördüncü yıllar arasında yılda iki kez bakım budaması dışında pek bir şey yapılmadı. Beşinci yılda dallanma üzerinde ince işçilik, yeniden telleme ve ikinci bir saksı değişimi yapıldı. Altıncı yılda ağaç neredeyse tamamlanmış görünüyor.

Bana en çok hoş gelen fikir, bir bonsainin gerçekte hiçbir zaman bitmediği. İlginç olan şu ki, videonun başlığı 26 yıldan bahsediyor; bu muhtemelen fidanlıktaki yılları da kapsıyor.

Kaynak: Bonsai Empire

Bazen bir ağaç özellikle gövdesi için alınır ve burada da tam olarak böyle oldu. Bonsai Empire, yaklaşık 20 yaşında olan ve hazırlık olarak fidanlıkta yaklaşık on yıl büyümüş bir ardıcı takip etti. Ağaç yaklaşık 200 dolara mal oldu. Yapımcılar bunu ciddi bir yatırım olarak niteliyor, ancak kalın gövde ve güzel hareketinin buna değdiğini düşünüyorlar.

İlk şekillendirmede çok kalınlaşmış bir dal çıkarılıp yerine hâlâ iyi bükülebilen daha genç dallar konuldu. Ağaç sağlıklı olduğundan yaprakların yaklaşık yüzde 30 ila 40'ı alındı. Ardından sarkan sürgünler ve aşağı doğru büyüyen küçük dallar temizlendi, benzer kalınlıktaki dallar çiftler halinde telle sarıldı ve çalışma ana dallardan yukarı doğru ilerledi; ince dallar için daha ince tel kullanıldı.

Saksıya da dikkat edildi: drenaj delikleri file ile kapatıldı ve ağacı sabitlemek için iki uzun tel takıldı. Eski, koyu renkli kökler çıkarıldı, yeni toprak ise akadama, volkanik taş ve pomzadan oluşturuldu. Eski organik toprak, stresi sınırlamak için sonraki saksı değişimlerinde adım adım ortadan kaldırılıyor.

2. ile 4. yıllar arasında yılda iki kez bakım budaması dışında pek bir şey olmadı. 5. yılda dallanmanın incelenmesi, yeniden telleme ve ikinci bir saksı değişimi yapıldı. 6. yılda ağaç neredeyse bitmiş gibi görünüyor.

Kişisel olarak en çok sevdiğim mesaj, bir bonsainin gerçekte hiçbir zaman tamamlanmadığı. Bu arada video başlığında 26 yıldan bahsediliyor; muhtemelen fidanlıktaki yıllar da dahil.

Kaynak: Bonsai Empire

Ucuz fidanlıklar çoğumuzun başladığı yerdir, bu yüzden yeni başlayanlar için hazırlanmış bu ladin projesi dikkatimi çekti. Bonsai Empire, yerel bir bahçe merkezinden yaklaşık 15 dolara aldıkları beş yaşındaki bir Picea abies'i alıp gerçek bir bonsai gibi görünene kadar yaklaşık dört yıl boyunca takip etti.

İlk adım saksı değişimiydi. Ağaç fakir, ağırlıklı olarak organik bir toprakta duruyordu; bu yüzden akadama, lav taşı ve pomza karışımına alındı. Ağacın ön yüzüne sonradan karar verebilmek için bilerek yuvarlak bir saksı seçtiler ve henüz şekil vermediler. Bu sabrı seviyorum: birisi kesmeye başlamadan önce ağacın yerleşmesi için zaman tanınıyor.

Yaklaşık altı ay sonra budama ve telle şekillendirme ile ilk form verildi; seçenekleri açık tutmak için birçok dal bırakıldı. Bir yıl sonra dallar yeniden budandı ve daha ince telle şekillendirildi; o noktaya kadar yaklaşık iki yıllık emek harcanmıştı. Ardından kökler saksıyı doldururken ve dallar kalınlaşıp dallanırken ağaç yaklaşık iki yıl olduğu gibi büyümeye bırakıldı.

İkinci saksı değişiminde eski toprak temizlendi, kökler budandı ve ağaç taze bir yetiştirme ortamına ve nihai tasarıma uygun bir saksıya alındı. Yazarlar, büyük bir yenileme yerine her seansta biraz çalışmanın projeyi ilerlettiğini ve ağacın daha hızlı geliştiğini söylüyor.

Kişisel olarak bu beni rahatlatıyor. Başlamak için pahalı bir ön bonsai gerekmiyor ve ladin, birçok yeni başlayanın gözden kaçırdığı bir tür. Dersin büyük kısmı ölçülülük ve zamanlamayla ilgili.

Kaynak: Bonsai Empire

Côte d'Azur'daki bonsai severlerin takvimine not etmesi gereken bir buluşma var: Art Bonsaï Club derneği, 24 ve 25 Ekim 2026 tarihlerinde, cumartesi ve pazar günleri Saint-Jean-Cap-Ferrat'ta bölgesel bir sergi düzenliyor.

Etkinlik Saint-Jean-Cap-Ferrat'taki Espaces Les Néréides et Neptune'de gerçekleşiyor. Giriş ücretsiz; merak edenler de bu sanata zaten tutkuyla bağlı olanlar da hiçbir taahhüt olmadan keşfetmek için iyi bir fırsat bulacak.

Programda sergiler, bir yarışma, satışlar, gösteriler ve konferanslar var. Onur konuğu Jean-Pierre Cardinal. Etkinlik sayfasında kesin saatler belirtilmemiş ve bunların garanti olmadığı yazıyor, bu yüzden yola çıkmadan derneğe danışmakta fayda var.

Kişisel olarak bu tür bölgesel sergileri seviyorum: onlarca yıldır şekillendirilmiş ağaçları yakından görebiliyorsunuz ve gösterilerde sıradan bir çalının yavaş yavaş nasıl form kazandığını izleyebiliyorsunuz. Bölgedeki meraklılarla sohbet etmek için de güzel bir fırsat.

Kaynak: Côte d'Azur France

Dünya Bonsai Kongresi, bonsai dünyasının gerçekten uluslararası bir ölçekte bir araya geldiği nadir etkinliklerden biri. Kuala Lumpur'da düzenlenen 10. kongre için Bonsai Empire Malezya'ya gitti ve Avrupa ya da ABD'de genellikle gördüklerimizden farklı bir sergi hakkında bir haberle döndü.

Kongreyi, temel fikri bonsai yoluyla dünya barışı olan WBFF düzenliyor. Her dört yılda bir yapılıyor; önceki düzenlemeler Japonya, Amerika Birleşik Devletleri, Kore, Almanya, Porto Riko, Çin ve Avustralya'da gerçekleşti. Bu düzenlemenin teması çeşitlilikte birlik oldu ve 2030'daki bir sonraki kongrenin Hollanda'nın Maastricht kentinde yapılması planlanıyor.

Sergi etkinliğin merkeziydi; 150'nin çok üzerinde bonsai sergilendi. Ficus, Wrightia ve Bucida gibi tropikal türler devasa gövdeler, hava kökleri, doğal olarak güçlü tabanlar ve özenle şekillendirilmiş tepeler gösteriyordu. Ayrıca 10 ülkeden gelen 63 taşın yer aldığı bir Uluslararası Suiseki Sergisi de vardı.

Ilıman iklim türleriyle bu kadar bağlantılı bir geleneğin tropiklerde bu kadar farklı görünmesi bence heyecan verici. Makale, kazanan ağaçları fotoğraflar ve etkinliğin tam videosuyla birlikte gösteriyor.

Kaynak: Bonsai Empire

Temmuz sonunda, Madiun Regency'deki Caruban'da bulunan Pendopo Ronggo Djumeno'nun alanı küçük ağaçlarla doldu. Üçüncü Madiun Nyawiji Bonsai Festivali, 25 Temmuz ile 1 Ağustos 2026 arasında sekiz gün sürdü ve ben haberi gülümseyerek okudum.

İlçe düzeyinde bir festival için rakamlar çok büyük. 404 bonsai yarıştı; bunların 254'ü normal sınıfta, 150'si golden small sınıfındaydı. Katılımcılar Madiun'un kendisinden ve Doğu ve Orta Java'nın birçok bölgesinden geldi. Etkinlik yalnızca jürilendirmeden ibaret değildi: halka açık bir sergi, bonsai şekillendirme eğitimleri ve süs bitkileri pazarı da vardı.

En çok, oradaki iki kişinin sözlerini sevdim. Ziyaretçi Lulu Humaira, özellikle olgunlaşmış bonsaiye ilgi duyduğunu söyledi, çünkü onlara bakmak zaman, sabır ve azim istiyor. Not ettiğim cümle şuydu: süreci yaşa, çünkü hiçbir süreç anlık değil. Bu hobi için olduğu kadar, terrarium düzenleyenler ya da yosunu yavaşça yetiştirenler için de tam yerinde bir söz.

Organizasyon komitesinin başkanı Yanuar Ristianto, festivalin yalnızca bir yarışma olmadığını söyledi. Ona göre bu, bonsai sanatını tanıtmanın ve aynı zamanda Madiun Regency'de süs bitkilerinde yaratıcı ekonomik fırsatlar açmanın bir yolu. Bölgedeki bonsai severlerin heyecanının yeniden canlanmasını da umuyor.

Bana göre böyle haberler umut verici, çünkü yerel bonsai topluluklarının yalnızca büyük şehirlerde değil, yavaş yavaş büyüyerek hâlâ canlı olduğunu gösteriyor. Bu festivalin her yıl düzenlenen bir etkinliğe dönüşmesini diliyorum.

Kaynak: RRI.co.id (Madiun)