Gần đây tôi đọc một bài trên De Telegraaf nói về việc một loại cây hiếm và đắt tiền đã trở thành biểu tượng địa vị mới, và tôi lập tức nghĩ đến bậu cửa sổ nhà mình. Cây Monstera hiếm đầu tiên của tôi vốn chỉ là một lần mua theo cảm hứng, nhưng giờ sáng nào tôi cũng ngó xem có lá mới sắp ra không.
Thật lạ là mọi chuyện diễn ra nhanh đến vậy. Nếu như vài năm trước hầu như chẳng ai trả hơn hai mươi euro cho một cành giâm, thì nay có những cây được bán với giá hàng trăm, thậm chí hàng nghìn euro. Với người sưu tầm, đó là sự pha trộn giữa săn lùng, kiên nhẫn và một chút điên rồ — vượt qua giới hạn của bản thân vốn là một phần của cuộc chơi.
Điều tôi thấy đẹp nhất ở thú vui này là nó không hề thụ động. Bạn thực sự học được về độ ẩm, ánh sáng và bệnh thối rễ, và phải kiên nhẫn khi một cành giâm suốt nhiều tuần chẳng có động tĩnh gì. Nhưng khi cuối cùng một chiếc lá với hoa văn đặc biệt ấy bung ra, đó đúng là phần thưởng trọn vẹn.
Nói nhỏ thôi, giờ tôi cũng thường xuyên lướt các phiên đấu giá và chợ cây. Nó gây nghiện thật, nhưng là một cơn nghiện xanh chỉ khiến ngôi nhà của bạn thêm đẹp.
Nguồn: De Telegraaf
Mỗi tháng Chín, muỗi nấm lại xuất hiện trong đất trồng cây trong nhà. Gardening Know How gợi ý một cách thú vị hơn so với bẫy dính màu vàng: trồng cây bướm (butterwort), còn gọi là ping theo tên khoa học Pinguicula.
Cây bướm là loài cây ăn thịt nhỏ. Lá mọc thành hình hoa hồng gọn gàng và phủ một lớp sương dính khiến chúng có vẻ ánh bạc lấp lánh, và muỗi dễ dàng bị dính vào. Vào mùa xuân hoặc mùa hè, những bông hoa nhỏ xíu xuất hiện trên cuống mảnh. Bài báo cho biết cây lớn hơn còn bắt được cả muỗi.
Không phải cây bướm nào cũng giỏi việc này như nhau. Cây bướm Mexico, hay cây bướm nhiệt đới, có lá rộng và phẳng, tạo nhiều chỗ đậu hơn cho côn trùng, và dễ trồng hơn các loài Bắc Mỹ, vốn cần độ ẩm cao và dễ thối rễ. Cây bướm Mexico đủ khỏe để đặt trên bệ cửa sổ mà không cần chăm sóc nhiều.
Bài báo nêu hai loài: Pinguicula cyclosecta, cây bướm lá tím, có hoa tím đậm và lá có thể ánh màu oải hương, và Pinguicula esseriana, lá xanh nhạt điểm hồng và hoa màu tím nhạt hơn. Cả hai đều cao và rộng khoảng 10 cm.
Tôi thích cách điều này biến một phiền toái thành lý do để thêm một thứ khác thường vào bộ sưu tập. Đó là một cây nhỏ gọn gàng, xứng đáng có chỗ trên kệ.
Kỳ Orticolario lần thứ 16 đã khép lại tại Villa Erba bên hồ Como, và với những ai yêu thích các loài cây khác thường, bản tường thuật này đáng đọc. Triển lãm diễn ra từ ngày 1 đến 4 tháng 10 năm 2026, thu hút hơn ba mươi nghìn lượt khách, với chủ đề «En rêverie», lời mời buông mình theo giấc mơ và trí tưởng tượng.
Trong số các công trình sắp đặt, điều khiến tôi ấn tượng nhất là Hypnos ở gian trung tâm: một vòng xoắn kép gồm mười sáu cảnh quan thực vật làm từ cát, đất, rễ cây, gỗ và những loài cây lạ, cùng ánh sáng và âm thanh được soạn riêng cho tác phẩm. Ngoài trời, trong công viên lịch sử, Phantasos trưng bày những loài thực vật gần như chưa ai biết đến. Giải thưởng chính, Foglia d'oro del Lago di Como, thuộc về khu vườn «Rosa Velata» của Jesus Sanz-Castro và Daniela Giraudo.
Với người sưu tầm, các giải dành cho nhà triển lãm mới là điều thú vị nhất. Stranger Plants của Daniele Righetti giành giải Mới lạ với loài Stegolepis hitchcockii, một loài cây quý hiếm từ các tepui ở Venezuela. Cactusmania by Manera nhận giải Mẫu xuất sắc với một cây Cyphostemma laza, Meriania mang đến bộ sưu tập Acacia và Vachellia, còn Mondocactus được vinh danh nhờ công việc với cây mọng nước và truy xuất nguồn gốc tại vườn ươm.
Giải thưởng «Per un Giardinaggio Evoluto 2026» được trao cho Luigi Serafini, tác giả của Codex Seraphinianus. Orticolario trích số tiền quyên góp để ủng hộ các tổ chức xã hội địa phương, và kỳ tiếp theo đã được ấn định từ ngày 30 tháng 9 đến 3 tháng 10 năm 2027. Tôi đã đánh dấu ngày ấy rồi. Đây là một trong số ít sự kiện nơi thực vật học quý hiếm thực sự gặp gỡ nghệ thuật.
Nguồn: Greenme
Tôi vừa đọc bài của detikJatim về Tillandsia, cây cảnh còn được gọi là cây không khí. Loài cây có nguồn gốc Mỹ Latinh này không cần đất hay nước để sống, và người chơi cây thích nó vì hình dáng độc đáo và cách chăm sóc được cho là đơn giản. Bài báo giới thiệu ông Opik, một người trồng ở thành phố Kota Batu, Đông Java.
Theo ông Opik, bí quyết chăm sóc nằm ở việc tưới đúng cách và lưu thông không khí tốt. Nếu tưới mỗi ngày, cây phát triển không tốt và lá có xu hướng hướng lên trên. Khi tưới đúng, lá mọc đều xuống dưới và độ xoăn của lá đẹp hơn. Ông cũng khuyên nên đặt cây ngoài trời, nơi có gió, vì điều đó giúp rễ phát triển nhanh hơn, dù lá già có thể khô sớm hơn.
Giá cả khá thú vị. Với người mới, một cụm Lonantha khoảng 150 nghìn rupiah, còn Cotton Candy dạng thân giá 25 đến 30 nghìn. Với người sưu tầm, cây con Xerographica bán từ 150 đến 600 nghìn rupiah. Một cây Xerographica Long Hair lớn chưa ra hoa có giá 3,5 đến 4 triệu, còn các mẫu rất dài có thể lên tới 8 triệu. Streptophylla được nhắc đến như một trong những giống mà người sưu tầm săn đuổi.
Điều tôi thích nhất trong bài là phần giải thích vòng đời. Sau khi ra hoa, cây ngừng lớn và dồn năng lượng để tạo cây con mới, khoảng 15 cây, trước khi kết thúc vòng đời. Vì vậy giá cao là hợp lý, bởi nuôi được một cây như vậy mất rất nhiều thời gian.
Nguồn: detikJatim
Cách đây không lâu, tôi đọc một bài viết của Homes & Gardens dựa trên báo cáo Garden Trends Report 2026 của Garden Media Group, và có một khẳng định cứ ở mãi trong đầu tôi: cây cảnh giờ được coi như đồ sưu tập, giống như người ta sưu tầm máy ảnh cổ hay thú bông thiết kế.
Báo cáo gọi đó là "sự bừa bộn có chủ đích". Mọi người, nhất là Gen Z và thế hệ millennials, đang xây dựng bảo tàng cây riêng của mình và săn tìm các giống hiếm, màu lá mới và lá đốm. Một câu trích trong bài nói rằng sưu tầm cây là Pokémon thời nay, vì nó chạm vào cùng cảm xúc như chơi game: thành tựu, tiến bộ và sự kiểm soát. Một câu khác gọi đó là niềm vui chậm rãi, và tôi nghĩ đó là cách diễn đạt ngắn gọn hay nhất về sở thích này mà tôi từng đọc.
Tác giả sau đó liệt kê sáu loại cây cho bộ sưu tập khởi đầu: Euphorbia lactea 'Mermaid Tail' có mào, Aglaonema 'Khanza Pink' viền hồng, Philodendron 'Jungle Boogie' lá khía răng cưa, cây ngựa vằn, Monstera 'Thai Constellation' với họa tiết kem và xanh, và String of Turtles lá nhỏ. Bà cũng nhấn mạnh rằng quà tặng và cành giâm từ bạn bè khiến mỗi cây đều có câu chuyện riêng.
Điều tôi thích ở cách nhìn này là coi đó là một bộ sưu tập sống, phát triển qua nhiều năm, chứ không phải một xu hướng dùng xong vứt. Bài viết đăng vào tháng 9 năm 2025, trước báo cáo 2026, nên đọc như một dự báo. Nó cũng nhắc rằng cây lá đốm và cây lạ cần kiên nhẫn hơn là tiền bạc.
Nguồn: Homes & Gardens
Những cây có lá trắng hoặc có phần lá trắng đang xuất hiện khắp nơi, và giá của một số cây cũng cao tương ứng. Chuyên gia làm vườn của ZDF, Elmar Mai, giải thích nguyên nhân đằng sau và những lựa chọn rẻ hơn.
Vấn đề của phần trắng trên cây là không có diệp lục, thứ cần thiết cho quang hợp. Vì vậy cây lá đốm thường kém sức sống hơn và cần nhiều ánh sáng, chăm sóc hơn. Cây trắng hoàn toàn thì không thể tự sống, phải ghép lên một cây khỏe mạnh cùng loài. Thường đó là chồi bên mang lỗi di truyền, nên chúng cực kỳ hiếm.
Với trầu bà lá xẻ (Monstera) có hai điều cần biết. Theo bài viết, các dạng đặc biệt như Monstera Thái được tạo ra trong phòng thí nghiệm, nơi tế bào được nhân giống bằng nuôi cấy mô. Ngoài ra, vân lá đốm thường không ổn định về mặt di truyền, nên phần trắng có thể nhỏ dần hoặc biến mất hoàn toàn. Các giống lá đốm bán ở trung tâm cây cảnh, như trầu bà vàng (pothos), rẻ hơn và thường ổn định hơn.
Về chăm sóc, nhiệt độ 20 đến 25 độ và độ ẩm cao là lý tưởng. Tùy tỷ lệ màu trắng, cây cần nhiều ánh sáng hơn nhưng không chịu được nắng gắt trực tiếp. Giá thể nên tơi xốp và thoáng khí, tránh úng nước. Các lựa chọn rẻ hơn được nhắc đến gồm Fittonia và Maranta. Tôi thấy lời khuyên này hữu ích: trước khi mua một loại hiếm đắt tiền, hãy nghĩ trước về độ ổn định của hoa văn.
Nguồn: ZDFheute
Trong nhiều năm, cây Monstera deliciosa là nữ hoàng trang trí nội thất, nhưng kích thước của nó đã trở thành vấn đề trong những căn nhà ngày càng nhỏ. Meteored Chile đề xuất Philodendron Birkin làm người kế nhiệm, một loài cây gọn hơn và dễ chăm sóc hơn.
Birkin là giống lai nhiệt đới thuộc chi Philodendron, có dáng gọn gàng và lá xanh đậm bóng với các sọc trắng. Mỗi lá có hoa văn riêng. Cây lớn chậm nên hầu như không cần tỉa, và không đòi hỏi chậu lớn hay ánh nắng trực tiếp. Cây chịu được ánh sáng yếu và độ ẩm được kiểm soát, nên phù hợp với văn phòng và căn hộ.
Về cách chăm sóc, bài viết khuyên nên đặt ở nơi có ánh sáng gián tiếp sáng, chẳng hạn gần cửa sổ có rèm mỏng, và tránh nắng gắt. Tưới vừa phải, chỉ khi vài cm trên cùng của đất đã khô, và vào mùa đông thì giảm một nửa lượng nước. Giá thể lý tưởng là hỗn hợp tơi xốp gồm than bùn, perlite và vỏ cây nhỏ. Bài viết cũng nhắc đến các loại cây đang thịnh hành khác: Philodendron Pink Princess, White Princess và Brasil, Calathea orbifolia và Alocasia Polly.
Tôi thấy đây là một thay đổi thị hiếu hợp lý. Sau nhiều năm rậm rạp nhiệt đới, việc tìm những cây có lá đẹp mà không chiếm hết phòng khách là điều dễ hiểu.
Nguồn: Meteored Chile
Vào giữa hè, monstera phải đang ở đỉnh điểm sinh trưởng, lá xòe ra trong vài ngày. Nếu cây của bạn đã đứng yên ba bốn tuần, không có chồi mới hay bẹ hoa, Jardiner Malin giải thích rằng nguyên nhân hiếm khi là điều bạn nghĩ. Bài viết được đăng tháng 6 năm 2026 và cập nhật cuối tháng 9.
Thủ phạm đầu tiên, và phổ biến nhất, là chậu đã quá nhỏ. Khi rễ đã chiếm hết không gian, cây dành năng lượng để duy trì sự sống thay vì tạo lá mới. Cách kiểm tra rất đơn giản: lật úp chậu. Nếu rễ thò ra khỏi lỗ thoát nước hoặc kết thành một mảng dày, bạn đã có câu trả lời. Yếu tố thứ hai là ánh sáng, vì cách cửa sổ hướng bắc ba mét, độ sáng giảm nhiều hơn người ta tưởng. Monstera chịu được bóng râm, nhưng không phát triển tốt trong đó.
Yếu tố thứ ba là tưới không đúng liều lượng. Lời khuyên là đợi lớp đất trên cùng năm centimet khô, sau đó tưới thật nhiều cho đến khi nước chảy ra khỏi đáy chậu. Vào mùa hè, thường một lần mỗi tuần là đủ.
Khi thay chậu, bài viết khuyên chọn chậu chỉ lớn hơn bốn đến năm centimet về đường kính, không bao giờ lớn hơn, dùng đất thoát nước tốt đã pha một phần ba perlite cho nhẹ, và chỉ bón phân sau đó, mỗi hai đến ba tuần cho đến cuối tháng 8. Chi tiết tôi thấy đáng chú ý nhất: lá nhỏ, nhạt màu và không có khe xẻ là dấu hiệu thiếu sáng. Hữu ích cho những người sưu tầm đang tìm lá có lỗ đẹp.
Nguồn: Jardiner Malin
Alocasia có lá khổng lồ hình mũi tên, phiến lá gần như đen với gân bạc, và bề mặt giống da được đập phẳng. Sự đa dạng này cũng thấy rõ khi trồng: một số loài bỏ qua những sai sót nhỏ, trong khi loài khác phản ứng nhanh với việc tưới quá nhiều, lạnh hoặc thiếu sáng. Jardineiro.net đã tổng hợp 12 loài, từ đơn giản nhất đến khó tính nhất.
Chi Alocasia thuộc họ Ráy (Araceae), gồm khoảng một trăm loài từ châu Á nhiệt đới và cận nhiệt đới cùng một số vùng thuộc châu Đại Dương. Bài viết cho biết thương mại thường trộn lẫn loài, giống trồng và lai: Alocasia melo, longiloba và sanderiana là loài, còn Polly là giống trồng có liên quan đến lai giữa longiloba và sanderiana. Bài cũng lưu ý rằng tên "tai voi" không đồng nghĩa với Alocasia, vì tên này còn dùng cho các loài họ Ráy lá lớn khác.
Danh sách mở đầu bằng Alocasia macrorrhizos, một loài khổng lồ mạnh mẽ, hồi phục tốt nhưng lớn quá mức đối với phòng nhỏ. Ở giữa là các loài như wentii, longiloba, sinuata và Jacklyn, gần cuối là những loài mong manh hơn như Black Velvet và melo, và xếp cuối cùng là Alocasia nebula, loài có biên độ sai sót rất hẹp.
Một lời khuyên khiến tôi nhớ mãi: khi cây mới mua bị rụng lá, hãy giảm số lượng yếu tố thay đổi. Thay vì vừa thay chậu, vừa bón phân, vừa tưới nhiều hơn, hãy kiểm tra bầu rễ trước. Tôi thích cách sắp xếp theo độ khó, giúp chọn được alocasia đầu tiên mà không thất vọng.
Nhiều người nghĩ bậu cửa sổ hướng nam là chỗ tốt nhất cho cây trong nhà. Trong một bài viết cho «Botanichka», tác giả Anastasia Vysotskaya giải thích rằng vấn đề không nằm ở cửa sổ mà ở sự kết hợp nhiều yếu tố: lò sưởi dưới bậu cửa, kính lạnh gần lá và ánh nắng thấp của mùa thu. Tôi thích cách kiểm tra đơn giản của bà: khi bật sưởi, đưa lòng bàn tay lại gần lá và sờ vào kính vào sáng sớm.
Có bốn loại cây đang gặp rủi ro. Lan ý (spathiphyllum) xuất hiện đốm nhạt rồi đốm nâu ở lá gần kính, và lá rũ không phải lúc nào cũng là thiếu nước, nên hãy kiểm tra đất bằng ngón tay trước. Calathea (goeppertia) phản ứng bằng mép lá khô và hoa văn phai màu; nó cần nước mềm đã để lắng và vị trí cách bậu cửa từ một đến một mét rưỡi. Dương xỉ thận (nephrolepis) rụng các đoạn lá nhỏ, nhất là trong chậu treo phía trên lò sưởi. Si benjamin rụng lá vì lạnh, gió lùa và không khí nóng.
Lời khuyên chung là đưa cây ra xa nguồn nhiệt nhưng vẫn giữ được ánh sáng. Thường cách 30 đến 50 cm là đủ, đôi khi cần một mét. Không đặt chậu trực tiếp lên lò sưởi; hãy lót bên dưới một miếng bần hoặc tấm gỗ. Theo tác giả, phun sương gần như không giúp ích mấy, còn máy tạo ẩm thì hiệu quả hơn rõ rệt.
Bài viết cũng có một lưu ý thẳng thắn: nếu không có lò sưởi, lá khỏe và đủ sáng thì không cần chuyển cây. Mép lá khô và vết cháy sẽ không phục hồi, có thể cắt tỉa cẩn thận, còn lá mới không đốm sẽ cho thấy vị trí đã đúng. Với người trồng các loài khó tính như calathea, đây là lời nhắc hữu ích trước mùa sưởi.
Nguồn: Botanichka
Ai theo dõi thế giới cây hiếm chắc đã thấy những mức giá vô lý cho lá có đốm trắng. Tôi đọc một hướng dẫn giúp gỡ rối mớ hỗn độn này, và thấy nó hữu ích vì mở đầu bằng câu hỏi đúng: thực ra lá đốm là gì? Tác giả nhắc rằng năm 2021, một lá rời của Monstera deliciosa lá đốm đã được bán với giá hơn hai mươi nghìn real trong một buổi đấu giá trực tuyến ở New Zealand, nhưng giá cây lá đốm luôn đi theo cùng một đường cong: khan hiếm, đỉnh điểm trên mạng xã hội, nhân giống đại trà, rồi giảm giá.
Bài viết phân loại các kiểu đốm. Đốm dạng khảm, như ở Monstera Albo và Pink Princess, không ổn định. Đốm dạng khảm ghép, như ở Monstera 'Thai Constellation', có nguồn gốc từ nuôi cấy mô ở Thái Lan, dễ đoán hơn nhiều và chính vì vậy đã rẻ hơn. Ngoài ra còn có đốm phản chiếu ở Scindapsus pictus, và màu do hóa chất tạo ra như Philodendron Pink Congo ngày trước, loại mà lá trở lại màu xanh chỉ sau vài tháng.
Danh sách đi từ loại dễ tìm nhất đến loại khó chăm nhất: jibóia N'Joy, trầu bà đốm zamioculcas, Syngonium Albo Variegatum, Monstera 'Thai Constellation', Philodendron 'Pink Princess', Calathea 'White Fusion' và Monstera adansonii 'Variegata'. Tôi thích lời khuyên về Pink Princess: đừng mua vì chiếc lá, hãy mua vì thân, vì các vệt hồng trên đốt cho thấy khả năng giữ màu cao hơn.
Cảnh báo về lừa đảo cũng đáng giá: hạt Monstera Albo, cây bị sơn màu (cách kiểm tra là chà ngón tay ẩm lên một chỗ kín đáo) và cành giâm không có đốt nào có đốm. Kết luận khiến tôi thấy chín chắn: cây không phải tài sản tài chính, và thời điểm mua tốt nhất thường là sau khi giá đã giảm. Với người mới, lựa chọn hợp lý là N'Joy hoặc Syngonium.
Nguồn: Jardineiro.net
