Yurttaş bilimi ve kuş popülasyonlarındaki düşüş: başrolde saka kuşu

SEO/BirdLife, «Somos Ciencia, Somos Acción» (Biz bilimiz, biz eylemiz) dizisinin ikinci videosunu yayımladı. Video yurttaş bilimine odaklanıyor ve başrolde 2026 Yılın Kuşu olan Avrupa saka kuşu var. Dürbünle kuş gözlemi yapan insanların da yararlı veri sağlayabileceğini hatırlatmak için iyi bir yol olduğunu düşünüyorum.

Asıl soru, kuşların azaldığını nereden bildiğimiz. Kuruma göre cevap, her yıl sahaya çıkıp gözlem yapan, sayan ve verilerini paylaşan binlerce insanda yatıyor. SEO/BirdLife, 12'den fazla yurttaş bilimi programını yürütüyor; sayımlarda ve diğer izleme çalışmalarında 3.000'den fazla gönüllü yer alıyor. Toplamda her yıl 18.000'den fazla kişi gönüllü programlarına katılıyor ve yaklaşık 16 milyon veri toplandı.

«El Estado de las Aves de España 2024» (2024 İspanya'nın Kuş Durumu) raporu endişe verici bir tablo çiziyor. Yaygın kuşlara yönelik izleme programları Sacre (ilkbahar), Sacin (kış) ve Noctua (gece kuşları) genel bir düşüşe işaret ediyor. İlkbaharda türlerin yüzde 43'ü 1998'e göre azalmış durumda; gece kuşlarının da yarısından fazlası gerilemede. Etkilenen türler arasında serçe, ebabil, florya ve saka kuşu bulunuyor.

Saka kuşunun nüfusu hâlâ büyük, ancak ticari amaçlı yasa dışı avlanma, kafeste tutulma ve aşırı pestisit ile herbisit kullanımının etkileri altında. Sacre programına göre nüfusu yüzde 7,3 oranında ılımlı bir düşüş gösteriyor. Katkıda bulunmak için profesyonel bir bilim insanı olmak gerekmiyor: önemli olan yıllar boyunca gözlemlerin düzenli olması.

Kaynak: SEO/BirdLife