Göçmen kuşların yaklaşık yarısı azalıyor: Dünya Kuş Raporu ne diyor?

Doğa Derneği'nin duyurduğu habere göre BirdLife International, Kenya'daki Küresel Göç Yolları Zirvesi'nde Dünya Kuş Raporu'nu yayımladı. Dört yılda bir çıkan rapor bu kez ilk defa göçmen kuşlara ve göç yollarına odaklanıyor. Kuş gözlemcisi olarak bu başlık beni doğrudan ilgilendiriyor, o yüzden önemli noktaları not ettim.

Raporun ana bulgusu kasvetli: göçmen kuş türlerinin yaklaşık yarısının, Doğa Derneği'nin başlığıyla %45'inin sayısı azalıyor ve her dokuz türden biri nesli tükenme tehlikesinde. İnce gagalı kervançulluğunun (Numenius tenuirostris) son kaydı 1995 Şubat'ında Fas'taki bir lagündendi; tür 2025'te soyu tükenmiş ilan edildi ve bu, son yüzyıllarda Avrasya ve Afrika'da yaşanan ilk küresel kuş yok oluşu oldu. En çok deniz kuşları ve kıyı kuşları risk altında.

Yine de haberin umut veren bir yanı var. Yabancı türler, tarımsal yoğunlaşma, iklim değişikliği ve avcılık gibi tehditlere müdahale edildiğinde sonuç alınıyor; tehditler tüm göç yolu boyunca ele alınınca popülasyonlar toparlanabiliyor. Küçük akbaba için yürütülen uluslararası çalışmalar, Balkanlar'daki üreme popülasyonunun gerilemesini durdurmuş.

Raporun editörü Dr. Stuart Butchart göçmen kuşları ekosistemin “nöbetçileri” olarak niteliyor ve korumanın göç yolu ölçeğinde yapılması gerektiğini söylüyor. Zirvede Nairobi Göç Yolları Deklarasyonu da imzalandı. Doğa Derneği Genel Koordinatörü Serdar Özuslu ise Türkiye'nin üç biyoçeşitlilik sıcak noktası barındırdığını ve Avrupa ile Afrika arasındaki göç için kritik bir ekolojik köprü olduğunu vurguluyor.

Bence bu raporun bize söylediği şey basit: bir kuşu sadece bulunduğu yerde korumak yetmiyor, gittiği her durağı da düşünmek gerekiyor. Ayrıntılar için raporun sayfası sowb.birdlife.org adresinde.

Kaynak: Doğa Derneği