Nadir Paralar ve Banknotlar

Geçen gün eski bozuk paralarla dolu bir kavanozu neredeyse çöpe atıyordum, ama Gazeta News'te okuduğum bir haber her bir senti iki kez incelememe neden oldu. Hikâye, bronzdan yapılmış ünlü 1943 tarihli 1 sentlik madeni para hakkında. Bu para, İkinci Dünya Savaşı sırasında yapılmış bir üretim hatası. O dönemde ABD, bakırdan tasarruf etmek için penny'leri çinko kaplı çelikten basmaya başlamıştı.

Bu süreçte bazı bronz pullar artakaldı ve sonunda üzerlerine 1943 tarihi basıldı. Bugün bilinen yaklaşık 20 örnek var. Bunlardan biri Teksaslı bir ailenin elinde 60 yılı aşkın süre saklanmış. PCGS bu parayı XF-40 derecesiyle doğruladı ve değerini 235 bin ABD doları olarak belirledi.

İşin en güzel yanı, evde basit bir test yapılabilmesi: sıradan çelik para mıknatısa yapışır, bronz olan yapışmaz. Ağırlık da ele verir: nadir sent yaklaşık 3,11 gram gelirken çelik olanı 2,70 gram gelir. Ancak uzmanlar piyasada çok sayıda sahtesi olduğu konusunda uyarıyor. Bu yüzden parayı bir doğrulama hizmetine götürmeden önce sakın temizlemeyin ya da üzerinde herhangi bir değişiklik yapmayın.

O günden beri bozuk para avcısı oldum. Kim bilir, belki de cebimde bir servet saklıdır?

Kaynak: Gazeta Brazilian News

7 Ekim 2026’da Rusya Merkez Bankası, “Pskov, Spaso-Preobrajenski Mirojsk Erkek Manastırı” adlı anma gümüş parasını dolaşıma çıkardı. “Rusya’nın Mimari Anıtları” serisinin bir parçası. Merkez Bankası’nın sitesindeki kataloğa bakıp temel özellikleri not ettim.

Yüzü 3 ruble, metali 925 ayar gümüş ve kalitesi proof. Ağırlığı 33,94 g, çapı 39 mm, kalınlığı 3,30 mm. Tiraj küçük, yalnızca 3000 adet. St. Petersburg Darphanesi’nde basılmış.

Ön yüzde kabartmalı Rusya devlet arması ve “RUS FEDERASYONU” yazısı var. Arka yüzde ağaçlar ve su arasında manastır görünüyor, arka plan lazer matlaştırmayla işlenmiş. Bana göre bu teknik güzel oldu; arka plan kabartmadan daha yumuşak göründüğü için resim canlanıyor.

Tasarımda sanatçılar E. V. Kramskaya (ön yüz) ve A. A. Brinza (arka yüz), heykeltıraşlar A. A. Dolgopolova ve A. V. Gnidin çalışmış. Bu sonbaharın tek yeni çıkışı bu değil. Daha önce “Rusya’nın Yargı Sistemi” (2 Ekim) ve “Altın Antilop” (22 Eylül) çıktı, daha da önce ise heykeltıraş S. D. Erzya’nın doğumunun 150. yılı için bir gümüş para.

Mimari serisini toplayanlar için üç bin adetlik tiraj beklememek için yeterli bir neden. Ayrıntılar ve fotoğraflar Rusya Merkez Bankası’nın resmi sitesinde.

Kaynak: Rusya Merkez Bankası

Monnaie de Paris, Fransız Donanması'nın 400. kuruluş yılını kutlamak amacıyla donanmayla birlikte hazırlanan yeni bir 2 euroluk anma parasını tanıttı. Bu konuda Presse-citron'un haberini okudum ve birkaç ayrıntı dikkatimi çekti.

Tasarımda, donanma üniforması ve donanma şapkası takmış bir denizcinin arkadan görünüşü yer alıyor; çevresinde gemiler, uçaklar ve bir dalgıç var. Amaç, Fransızları denizde koruyan denizcilere saygı göstermek. Madeni para, numismatik açıdan en yüksek kalite olan Belle Épreuve işçiliğiyle basılıyor ve yalnızca 15.000 adet çıkarılacak. Satış fiyatı 49 euro, yüzü değeri ise 2 euro.

Herkesin sorduğu soru: bu gelecekte bir koleksiyon parçası olur mu? Habere göre pek sayılmaz. Sınırlı tiraj, değer artışını garanti etmez. Bazı sınırlı baskılar gerçekten değer kazanır, ancak birkaç bin euroya satılan genellikle üretim hatası olan paralardır.

Haber ayrıca, avro bölgesi ülkelerinin her yıl en fazla iki adet 2 euroluk anma parası çıkarabileceğini hatırlatıyor. Monnaie de Paris daha önce Notre-Dame de Paris'in cephesini gösteren paralar basmıştı.

Kişisel olarak temanın güzel olduğunu düşünüyorum, ama heyecanımı spekülasyon yerine sembolik değerine saklamayı tercih ederdim. Yüzü değeri 2 euro olan bir paranın 49 euroya satılması insanı düşündürüyor.

Kaynak: Presse-citron

Temmuz 2026'da InfoMoney'de yayımlanan, Sociedade Numismática Brasileira'dan Mariana Campos ve Bruno Pellizzari imzalı bir köşe yazısını okudum ve konu dikkatimi çekti. 2026 Dünya Kupası Amerika Birleşik Devletleri, Meksika ve Kanada tarafından ortaklaşa düzenleniyor ve üç ülke de turnuva için anma parası çıkarıyor. Avrupa, Asya ve Afrika'daki darphaneler de temalı paralar piyasaya sürüyor. Tarihin en başarılı takımı ve beş kez dünya şampiyonu olan tek takım olan Brezilya'nın ise bu Dünya Kupası için hiçbir numismatik programı yok.

Metin, ülkenin daha önce neler yaptığına bakıyor. 1994'te dördüncü şampiyonlukta gümüş ve altın paralar çıkmıştı. 2002'de beşinci şampiyonlukta yeni anma paraları yayımlandı. 2010'da Güney Afrika Dünya Kupası için 5 reallik bir gümüş para çıkarıldı. 2014'te Brezilya'daki Dünya Kupası için ise altı bakır-nikel para, bir gümüş ve bir altın paradan oluşan bir seri piyasaya sürüldü.

Yazı ayrıca 2016 Olimpiyatları'nı da hatırlatıyor: dolaşımda 17 adet 1 reallik para, koleksiyonerler için 17 gümüş ve 4 altın para çıktı. 1 reallik paralar o kadar ilgi gördü ki birçok insan bozuk paraları arasında bunları aramaya başladı.

Bu bir görüş yazısı olduğu için tonu pişmanlık dolu. Bu fırsatın kaçırılmasının yazık olacağına katılıyorum, çünkü bu tür paralar geniş kitleleri numismatiğe yaklaştırıyor. Brezilya darphanesinin gelecekteki yarışmalarda yön değiştirip değiştirmeyeceği ise görülecek.

Kaynak: InfoMoney

ABD Darphanesi, ülkenin 250. yıl dönümüne bağlı bir başka büyük çıkış olan 2026 Semiquincentennial Proof Seti için siparişleri almaya başladı, CoinNews'in aktardığına göre. On madeni paradan oluşan set San Francisco Darphanesi'nde basılıyor, her parada S darphane işareti taşıyor ve 480.000 set ile sınırlı.

On paranın dokuzu 1776 ~ 2026 çift tarihini taşıyor. Sette, 1945'ten bu yana ilk kez bu değerde Özgürlük'ü geri getiren Emerging Liberty onluk var; bir de John F. Kennedy'nin yerine Özgürlük Heykeli'nin konduğu Enduring Liberty yarım dolar. Bu sayede 2026, normal yarım doların 1963'ten bu yana ilk kez Kennedy portresi taşımadığı yıl olacak. Beş yıl dönümü çeyreği Mayflower Sözleşmesi, Bağımsızlık Savaşı, Bağımsızlık Bildirgesi, Anayasa ve Gettysburg Konuşması'nı onurlandırıyor. Bir Jefferson beşlik, bir Lincoln kuruş ve bir Yerli Amerikalı doları grubu tamamlıyor.

Koleksiyonerler için en ilginç olan kuruş. Dolaşım için normal üretim sona erdi, bu yüzden 2026'da Darphane ürünlerinin çok azı bu değeri içeriyor ve bu set de bunlardan biri. CoinNews, bu nadirliğin 2026'nın önceki setlerinde de ikincil piyasada prim yarattığına dikkat çekiyor; bunun başlıca nedeni 1776 ~ 2026 Lincoln kuruşları.

Saklama için paralar iki koruyucu merceğe konmuş: birinde beş çeyrek, diğerinde kalan beş para ve bir orijinallik sertifikası var. Kişisel olarak, kuruşun son yılını ve yarım dolardan Kennedy'nin çekilmesini bir proof sette saklamaya değer güzel bir para tarihi parçası buluyorum.

Kaynak: CoinNews

Çin Halk Bankası'nın bir duyurusuna göre, 10 Mayıs 2026'dan itibaren "2026 Uğurlu Kültür Altın ve Gümüş Hatıra Paraları" seti çıkarılacak. Duyuru 29 Nisan tarihli. Set üç altın ve üç gümüşten oluşan altı paradan meydana geliyor. Hepsi Çin Halk Cumhuriyeti'nin yasal ödeme aracı, saflığı yüzde 99,9 ve hepsi özel baskı (proof) para.

Önce altın paralar. 5 gramlık ruyi biçimli altın paranın yüz değeri 80 yuan ve en fazla basım adedi 10.000. Arka yüzünde bir geyik ve yavrusu ile uğurlu çiçekler var. 3 gramlık kalp biçimli altın paranın yüz değeri 50 yuan ve en fazla basım adedi 20.000; arka yüzünde bir yaban kazı var. Ortasında kare delik bulunan 20 gramlık yuvarlak paranın yüz değeri 300 yuan, çapı 30 milimetre, ama en fazla basım adedi yalnızca 2.000. Arka yüzünde yarasalar, şeftaliler ve bulut desenleri var.

Şimdi gümüş paralar. 30 gramlık ruyi biçimli gümüş paranın basım adedi 20.000; arka yüzünde balıklar ve tomar süslemesi var. 30 gramlık kalp biçimli gümüş paranın yüz değeri 10 yuan ve en fazla basım adedi 40.000; arka yüzünde bir kedi ve kalp motifi var. Ortasında kare delik bulunan 30 gramlık yuvarlak gümüş paranın çapı 40 milimetre ve basım adedi 20.000; arka yüzünde balıklar ve su desenleri var. Altı paranın ön yüzünde de "uğur" kelimesi tasarım biçiminde yer alıyor ve yanında geleneksel süs motifleri bulunuyor.

Paralar Shanghai Mint Co., Ltd. ve Shenzhen Guobao Mint Co., Ltd. tarafından basılıyor, münhasır dağıtımını China Gold Coin Group Co., Ltd. yapıyor. China Gold Coin web sitesi ya da "China Gold Coin" resmi WeChat hesabı üzerinden satın alınabiliyorlar.

Biçimler ilgimi çekiyor: ruyi, kalp ve ortasında kare delik olan yuvarlak yan yana gelince hem geleneksel hem de katı durmayan bir hava veriyor. Basım adetlerine bakılırsa, yalnızca 2.000 adet basılan 20 gramlık kare delikli altın para en çok ilgi görecek gibi.

Kaynak: Xinhua News (Çin Halk Bankası duyurusunun yeniden yayımı)

9 Şubat 2026'da, İtalyan Cumhuriyeti'nin 2026 Numismatik Koleksiyonu, Ekonomi ve Maliye Bakanlığı'nın Sala Ciampi salonunda tanıtıldı. Çıkarımı MEF yapıyor, üretimi ise Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato (IPZS) gerçekleştiriyor. Ajans AGI'nin haberini okudum ve ilginç yenilikler var.

2 euroluk koleksiyoncular için en ilginç olanı: Reverse Proof işçiliğinde ilk 2 euroluk paralar geliyor; aynalı bir motif ve kumlanmış bir zemin içeriyorlar. Pinokyo'nun babası Carlo Collodi'nin doğumunun 200. yılına ve Assisili Aziz Francis'in ölümünün 800. yılına adanmışlar.

Bir de altın var: Ferrari'ye adanmış 100 euroluk bir para, bu değerde ilk altın para ve Milano Cortina 2026 Kış Olimpiyatları için 20 ve 50 euroluk paralar. Koleksiyonda ayrıca orkestra şefi Riccardo Muti için bir para, Cumhuriyet'in ve kadınların ilk oy hakkının 80. yılı için bir para, Algida'nın Cornetto dondurmasına adanmış bir para ve Kolezyum'un bulunduğu 1 kiloluk bir gümüş parça var.

Tanıtıma Bakan Giancarlo Giorgetti ile IPZS başkanı ve genel müdürü Paolo Perrone katıldı. Bakan, bu paraları köklerinin farkında, canlı bir ülkeyi gösteren bir iletişim aracı olarak tanımladı.

Haberde tiraj ve fiyat bilgisi yok, bunun için IPZS'nin sitesine bakmak gerekiyor. Kişisel olarak en çok Pinokyo, dondurma ve Ferrari'yi bir araya getiren fikri seviyorum: İtalya hakkında oldukça şey söylüyor.

Kaynak: AGI

Polonya Ulusal Bankası, Polonya parasının tarihini anlatan serisine bir gümüş koleksiyon parası daha ekledi. 21 Temmuz 2026’da haberini yapan Super Express’e göre, 2026 yılı baskılı 20 złotylik para savaş öncesi złotisine dayanıyor.

Para 925 ayar gümüşten, 28,28 g ağırlığında ve 38,61 mm çapında. Tiraj en fazla 10.000 adet, çıkış fiyatı 550 złoty. NBP’nin bölge şubelerinde ve Kolekcjoner çevrim içi mağazasında satın alınabiliyor.

Ön yüzde 1929 yılı 1 złotilik paranın ön yüzündeki beyaz kartal var. Arka plan, Varşova’daki Bielańska Caddesi’nde Bank Polski SA’nın ana salonunun girişi üzerindeki süslemeli portal. Alt kısımda güncel devlet arması, “RZECZPOSPOLITA POLSKA” yazısı, 2026 yılı ve nominal değer yer alıyor.

Serinin bu yaklaşımını beğeniyorum, çünkü bir yıldönümünden çok paranın kendisini anlatıyor. Eski złotinin kartalını banka binasının yanına koymak ön yüz için iyi bir fikir.

Makale tasarımcının adını ve arka yüzün ayrıntılarını vermiyor, bu yüzden NBP’nin sitesinden kontrol etmekte fayda var. 20 nominal değerli bir paranın 550 złoty’ye satılması, bunun tamamen koleksiyon parası olduğunu gösteriyor.

Kaynak: Super Express

Curaçao'dan çıkan nadir bir altın sikke, Hollanda yayıncısı NOS'un haberine göre Amerika Birleşik Devletleri'nde 390.400 dolara, yani yaklaşık 336.000 avroya açık artırmayla satıldı. Eski bir Hollanda sömürgesinin parası için bu kadar ödeme daha önce hiç yapılmamıştı. Açık artırma evi Stack's Bowers Galleries en az 100.000 dolar bekliyordu.

Söz konusu olan, 1828'e kadar Curaçao'nun para birimi olan, yaklaşık 1815 tarihli 180 reales parçası. Açık artırma evine göre bilinen tek örnek bu. Aslen 12.800 reis değerinde Brezilya yapımı bir altın johannes'ti; adını, 1722'de bu parayı tanıtan Portekiz Kralı V. João'dan alır.

Bu sikkeyi özel kılan, kloppen adı verilen karşı damgalar. Curaçao'da başka bir hükümet, sikkeye orijinallik işaretleri basar ve ardından sikke adada geçerli olurdu. Ada, Güney Amerika ile ticarette önemli bir transit noktası olduğu için bu uygulama pratikti. Bu tür işaretler genellikle yalnızca 6.400 reislik sikkelerde görülür, ama açık artırma evine göre bu, orijinal değeri 12.800 reis olan tek örnek. Ön yüzdeki kral portresinde ekspertizcinin işaretleri net görünüyor.

Beni en çok çeken, arkasındaki hikâye. Johannes'in başarısı aynı zamanda çöküşü oldu: sık sık sahtesi yapıldı ve değer kaybetti. 1819'da halk sikkelerini kontrol ettirebildiğinde, 26.906 parçanın 15.858'i standart altı çıktı ve geri alındı. Diğer pek çoğu altınları için eritildi; bu yüzden bu tek parça eşsiz hâle geldi.

Kaynak: NOS

Münze Deutschland, 2026 yılında koleksiyoncu olarak beni merak ettiren dünya çapında bir yenilik duyurdu: AuVerIn kabartma imzası. Bu imza, gerçek bir madeni parayı dijital içerikle buluşturuyor. Bu imzayı taşıyan ilk madeni para, «Alman Edebiyatının Başyapıtları» serisinden çıkan ve Haziran 2026'da piyasaya sürülen 100 avroluk altın para «Die Judenbuche».

Asıl ilginç yanı, kodlamanın yapıştırılmış bir çip değil, doğrudan madeni paranın kabartmasına entegre edilmiş olması. Ücretsiz bir uygulama ile orijinallik sertifikaları ve arka plan bilgileri gibi ek içeriklerin kilidi açılabiliyor. Aynı zamanda bu imza, madeni paranın orijinalliğini kanıtlayan sahtecilik karşıtı bir özellik olarak görev yapması amaçlanıyor.

Veri koruma konusundaki açıklamalar dikkatimi çekti. Münze Deutschland'a göre oturum açmaya veya kullanıcı profili oluşturmaya gerek yok ve izleme yapılmıyor. Bir kez yüklendikten sonra sertifikalar ve bilgiler uçak modunda bile çevrimdışı erişilebilir oluyor.

Madeni paranın kendisi Aralık 2025'te hükümet tarafından 2026 yılı için onaylandı. Siparişler 18 Mart ile 8 Nisan arasında verilebildi. 1 Temmuz tarihli bir paylaşıma göre, Haziran ortasından beri müşterilere ulaşmış olması gerekiyordu.

Dijital ek özelliklerin madeni para dünyasında yaygınlaşıp yaygınlaşmayacağı zamanla görülecek. Ama sahteciliğe karşı koruma ve köken kanıtı olarak fikir bence oldukça ikna edici.

Kaynak: Münze Deutschland

ABD Darphanesi'nin Steve Jobs'un tasarlandığı 1 dolarlık bir hatıra parası çıkardığı haberine rastladım. Resmi adı "American Innovation $1 Coin 2026 Rolls and Bags - California" ve 2026'da çıkan serinin üçüncü parası.

Seri 2018'de duyuruldu ve Amerikan inovasyonunu ve öncü çabalarını onurlandırmayı amaçlıyor. 50 eyaleti, Columbia Bölgesi'ni ve beş ABD bölgesini tek tek ele alıyor. Kaliforniya bölümünde figür olarak Jobs seçilmiş.

Tasarımda genç Jobs, meşe ağaçlarıyla kaplı Kuzey Kaliforniya tepelerinde oturuyor ve üzerinde "Harika bir şey yapalım" yazısı kazınmış. Bir teknoloji şirketinin kurucusunun bir paranın yüzüne dönüşmesi, bugünkü Amerika'ya çok uygun bir tercih gibi duruyor.

Yazıda bu paraların nasıl satın alınacağı da anlatılmış. 25 parayla bir rulo ya da 100 parayla bir torba seçilebiliyor; ayrıca Denver veya Philadelphia darphanesinde basılmış olanlar arasında tercih yapılabiliyor. Rulo 61 dolar (parası başına 2,44 dolar), torba 154,50 dolar (parası başına yaklaşık 1,55 dolar). Yüz değeri 1 dolar olduğu için bazılarına biraz pahalı gelebilir.

Kişisel olarak, bu tür bir seriyi toplamak isterdim; özellikle Denver ve Philadelphia darphane işaretleri arasındaki farkları. Ayrıca önümüzdeki eyaletlerin tasarımlarını da merak ediyorum.

Kaynak: Mac OTAKARA