Notenkrakers in Nederland: een kleine invasie in Drenthe

Er is weer eens écht iets aan de hand in vogelend Nederland: de notenkrakers zijn er. Volgens Vogelbescherming Nederland zijn er op 8 oktober ongeveer 30 gezien, vooral in Drenthe en het noordoosten van het land. Dat vind ik een mooi bericht, want zo'n soort ziet de meeste vogelaars niet elk jaar.

De eerste van 2026 werd op 28 augustus gefotografeerd door Dirk van Doorn bij Waddinxveen, tot zijn eigen verrassing. Op 27 september volgde een waarneming in Westmaas, waarna het aantal snel opliep. Eén vogel bij Gasteren in Drenthe bleef langer hangen en trok tientallen liefhebbers. Er zijn ook veel onzekere meldingen van overvliegende vogels, en de verwachting is dat er in oktober nog meer opduiken.

De notenkraker is een kraaiachtige met een grote snavel, een bruin verenkleed met witte spikkels en een zwart-witte staart. Hij lijkt in de vlucht op een gaai, maar vliegt sneller en strakker. Sommige vogels zijn opvallend tam. De tip uit het artikel is handig: let op hazelaars in tuinen, parken en bossen, want notenkrakers zijn dol op hazelnoten.

Het is een invasiesoort. De grootste invasie was in 1968, toen er vanaf augustus duizenden kwamen en enkele vogels in het voorjaar van 1969 zelfs bleven broeden. Kleinere invasies volgden in 1971, 1977, 1985 en 1991, en de laatste, zeer kleine in 2008. De soort wordt in ons land dus steeds zeldzamer.

De vogels komen waarschijnlijk deels uit Siberië, misschien ook uit Noord-Scandinavië en Finland. Bij een tekort aan zaad van de Siberische den en spar trekt de dunsnavelnotenkraker massaal westwaarts, en in de nazomer van 2026 werden in Finland grote aantallen trekkers gezien. Persoonlijk vind ik het mooi dat zo'n voedselschaarste in Siberië ineens in een Drents bos te zien is.

Bron: Vogelbescherming Nederland